niedziela, 01 sierpień 2010 11:51

Piąty rozbiór Polski

Napisane przez

4 lutego 1945 r. rozpoczęła się konferencja w Jałcie. Przywódcy USA, Wielkiej Brytanii i Związku Sowieckiego decydowali o układzie politycznym w Europie po zakończeniu II wojny światowej. Komentując te ustalenia przebywający na uchodźstwie Prezydent RP Władysław Raczkiewicz powiedział: Nie nadeszła jeszcze dla naszego kraju niepodległość, nie biją dla nas dzwony prawdziwej wolności.

Polska należała do grupy krajów najbardziej zniszczonych działaniami wojennymi (patrz ramka), mimo to nie dane było jej odbudować swojej państwowości. Na mocy decyzji państw alianckich Polska znalazła się w orbicie Związku Sowieckiego. Zachodni alianci ulegli Stalinowi i za cenę większego zaangażowania jego armii zgodzili się na oddanie Polski.

Zdradzony sojusznik
Pierwsze i w zasadzie decydujące ustalenia na temat powojennego porządku i pozycji Polski zapadły w czasie konferencji tzw. wielkiej trójki w Teheranie w grudniu 1943 r. Winston Churchill, Franklin Delano Roosevelt i Józef Stalin ustalili wtedy plan dalszych działań przeciwko Niemcom. Jednocześnie zapadły decyzje na temat powojennych stref wpływów. Ustalono, że granice Polski zostaną przesunięte na zachód. Wschodnia granica Polski miała być oparta na linii uzgodnionej przez Ribbentropa i Mołotowa w 1939 r. Zachodni alianci zobowiązania te podjęli w ukryciu przed Polską i jej legalnym rządem, ignorując jego stanowisko. Tymczasem pomimo okupacji nasz kraj był istotnym ogniwem antyhitlerowskiej koalicji. Mieliśmy czwartą co do liczebności armię, świetnie rozbudowaną siatkę wywiadowczą, która m.in. przekazała do Londynu informacje na temat nowej broni rakietowej V-1 i V-2. Jeszcze przed wybuchem wojny polscy kryptolodzy złamali tajny kod niemieckiej maszyny szyfrującej "Enigma" i przekazali go Francuzom i Anglikom.
Po Teheranie można było przewidzieć przyszły los Polski, dowodem na to był stosunek Stalina do Powstania Warszawskiego. Sowieci nie tylko, że zatrzymali na Wiśle ofensywę swoich wojsk, ale jeszcze nie pozwolili zachodnim samolotom na lądowanie na swoich lotniskach. Już wtedy Stalin traktował Polskę jako swoje dominium, zwłaszcza że na jej terenach znajdowała się już armia czerwona.

Jałtański podział świata
Dlatego, kiedy w lutym 1945 r. rozpoczęła się konferencja w Jałcie, przyszłość Europy, a zwłaszcza Polski była już zdecydowana. Pozostawały sprawy organizacyjno-techniczne podziału Niemiec i powołania struktur strzegących międzynarodowego porządku. Niemcy miały zostać podzielone na cztery strefy okupacyjne: amerykańską, brytyjską, francuską i sowiecką. Tereny te będą znajdowały się pod zarządem sojuszniczej Rady Kontroli. Związek Sowiecki miał przystąpić do wojny z Japonią, w zamian otrzymał prawo do zajęcia wysp Kurylskich, południowej części Sachalina oraz wpływy w Mongolii i północnej Korei. Alianci zgodzili się na powołanie Rady Bezpieczeństwa ONZ, która miała składać się z pięciu stałych członków: Chin, Francji, USA, Wielkiej Brytanii, Związku Sowieckiego. Każde z tych państw miało prawo weta. Ustalono także, że armia amerykańska nie będzie uczestniczyła w zajęciu Berlina i swoją ofensywę zatrzyma na linii Pilzno Karlove Vary.
"Wielka trójka" uzgodniła także tzw. sprawę polską. Formalnie w Polsce miały odbyć się wolne wybory. Stalin sprzeciwił się międzynarodowej kontroli, ponieważ byłaby to ingerencja w wewnętrzne sprawy Polski. Ponownie zatwierdzona została linia Curzona jako wschodnia granica, w zamian Polska miała otrzymać ziemie zachodnie, ale nie określono ich obszaru, pozostawiając omówienie tej sprawy na konferencję po zakończeniu wojny.
(?)
Piotr Bączek

 

Wyświetlony 3377 razy
Zaloguj się, by skomentować

Wychodząca od 2001 roku
„Opcja na Prawo” to najdłużej ukazujące się pismo
opiniotwórcze o charakterze liberalno-konserwatywnym.

OPCJA NA PRAWO © All Rights Reserved.

Nasza strona używa plików cookies. Jeśli przeglądasz nasze strony równocześnie wyrażasz zgodę na korzystanie z nich.Więcej o naszej polityce prywatności Polityka prywatności. Korzystanie z tej strony wymaga akceptacji plików cookie.