niedziela, 31 styczeń 2010 21:38

Konserwatyści a partie polityczne

Napisał
Śledząc biografie dawnych konserwatystów ? konserwatystów prawdziwych, a nie tych, którzy bezpodstawnie za takich uchodzą lub się podają w epoce powszechnego zafałszowania pojęć ? natrafia się niekiedy na zastanawiający fakt, jakim jest ich działalność w szeregach demokratycznych partii politycznych.


Stosunek myśli konserwatywnej do partii politycznych nie będzie przedmiotem niniejszego krótkiego szkicu ? wymagałby osobnego, obszernego rozwinięcia. Poprzestańmy na stwierdzeniu, że zazwyczaj konserwatywni myśliciele oceniali partie negatywnie. Postrzegali je jako czynnik rozkładowy i siejący chaos, bo rozniecający sztuczne, egoistyczne konflikty pomiędzy poszczególnymi grupami w społeczeństwie ? a więc czynnik szkodliwy dla wspólnoty politycznej jako całości. Co w takim razie mogło skłaniać niektórych spośród nich do osobistego uczestnictwa w działalności partyjnej?

Warto postawić to pytanie i poszukać na nie odpowiedzi, gdyż historyczne przypadki obecności konserwatystów w partiach bywają dziś instrumentalnie wykorzystywane przez prawicowych (w luźnym sensie tego słowa) zwolenników angażowania się w bieżące życie partyjno-polityczne. Ci ostatni próbują pokrywać własne aspiracje autorytetem konserwatystów minionych epok uwikłanych w związki ze stronnictwami politycznymi, utrzymując, że partyjna aktywność nie tylko nie kłóciła się z konserwatywnymi zasadami wyznawanymi przez wybitnych zachowawców, ale wręcz z nich wynikała. Jak bowiem powtarzają, dla dobra wspólnego można i trzeba działać w każdym ustroju, także w demoliberalnym. Zrozumienie, jakie znaczenie w biografiach politycznych konserwatystów miał ich udział w działalności ugrupowań partyjnych, może stanowić cenną pomoc przy ocenie wiarygodności tego typu zapewnień.

To prawda, że wybitni reprezentanci konserwatyzmu w różnych okresach życia podejmowali aktywność w partiach politycznych niemających z konserwatyzmem nic wspólnego ? na co współcześni prawicowcy lgnący do demoliberalnych stronnictw mogliby się powołać w charakterze precedensu. Zachowawca, nacjonalista i monarchista Władysław Studnicki (1867-1953) rozpoczynał swoją polityczną drogę w marksistowskim, terrorystycznym II Proletariacie, co skończyło się dlań aresztowaniem przez carską policję, torturami podczas śledztwa i pięcioletnim zesłaniem na Syberię. Następnie działał kolejno w Polskiej Partii Socjalistycznej (1897-1900), Stronnictwie Ludowym (1901-1902) oraz Stronnictwie Narodowo-Demokratycznym (1904-1905). W latach 1901-1907 z PPS pozostawał blisko związany przyszły konserwatywny filozof prawa i teoretyk państwa, prof. płk Wacław Makowski (1880-1942). Działalność socjalistyczną przypłacił wówczas dwukrotnym aresztowaniem. Przez wiele lat bliskie związki z PPS utrzymywał również prof. Władysław Maliniak (1885-1941), którego późniejsze pozycje ideowe można określić mianem rewolucyjnego konserwatyzmu. W okresie międzywojennym dał się poznać jako radykalny krytyk demoliberalizmu, propagujący solidaryzm i antydemokratyczne rozwiązania ustrojowe, w tym zasadę wodza. Wśród polskich konserwatystów wieloletnią aktywność partyjną miał też za sobą prof. Józef Buzek (1873-1936), autor projektu monarchicznej konstytucji Królestwa Polskiego z 1917 r., a potem projektu konstytucji Polski niepodległej jako federacji rządzonej przez silną głowę państwa. Zanim w listopadzie 1918 r. rozpoczął służbę państwową, jako mianowany przez Radę Regencyjną Królestwa Polskiego dyrektor Głównego Urzędu Statystycznego, długo (1905-1917) pozostawał członkiem endeckiego Stronnictwa Narodowo-Demokratycznego, zwalczającego politycznie galicyjskich konserwatystów i przez nich zwalczanego. W latach 1919-1922 zasiadał natomiast z ramienia PSL ?Piast? w demokratycznym Sejmie, który en bloc odrzucił jego propozycje ustrojowe.

(?)
Wyświetlony 3176 razy
Zaloguj się, by skomentować

Wychodząca od 2001 roku
„Opcja na Prawo” to najdłużej ukazujące się pismo
opiniotwórcze o charakterze liberalno-konserwatywnym.

OPCJA NA PRAWO © All Rights Reserved.

Nasza strona używa plików cookies. Jeśli przeglądasz nasze strony równocześnie wyrażasz zgodę na korzystanie z nich.Więcej o naszej polityce prywatności Polityka prywatności. Korzystanie z tej strony wymaga akceptacji plików cookie.