wtorek, 23 luty 2010 11:44

Liga Morska i Rzeczna 1918-2008

Napisane przez
2008 roku Liga Morska i Rzeczna obchodziła Jubileusz 90-lecia swojego istnienia i pracy społecznej na rzecz wykorzystania walorów Morza Bałtyckiego, rzek oraz jezior dla rozwoju gospodarczego i obronnego Polski.

1 października 1918 roku z inicjatywy kontradmirała Kazimierza Porębskiego w lokalu Warszawskiego Towarzystwa Handlu i Żeglugi w Warszawie odbyło się zebranie organizacyjne, na którym powołano Stowarzyszenie Pracowników na Polu Rozwoju Żeglugi ?Bandera Polska?. Powstała pierwsza w historii Polski organizacja społeczna o szerokim profilu morskim i rzecznym. Stowarzyszenie wyznaczyło sobie następujące zadania:

? opracowanie zasad organizacji żeglugi i portów,
? wyznaczenie kierunków rozwoju żeglugi śródlądowej,
? przeprowadzenie szkolenia zawodowego wśród pracowników żeglugi,
? ustalenie polskiej terminologii morskiej i żeglugowej,
? popularyzacja idei żeglugi i sportów wodnych,
? opracowanie danych statystycznych dotyczących transportu wodnego.
 
Przewodniczącym Stowarzyszenia został kontradmirał Kazimierz Porębski, a w gronie pierwszych członków byli między innymi:
? Edmund Krzyżanowski ? oficer marynarki handlowej,
? Tadeusz Wenda ? inżynier komunikacji,
? Antoni Garnuszewski ? inżynier morski,
? Tadeusz Maliszewski ? kapitan żeglugi rzecznej,
? Aleksander de Lothe ? inżynier mechanik marynarki wojennej,
? Witold Hubert ? inżynier morski,
? Michał Borowski ? kontradmirał,
? Bogumił Nowotny ? pułkownik marynarki wojennej,
? Ludgard Krzycki ? kapitan żeglugi morskiej,
? Kazimierz Piotrowski ? inżynier.
 
Stowarzyszenie ?Bandera Polska? skupiało grono doświadczonych oficerów marynarki wojennej i handlowej, konstruktorów, budowniczych okrętów i portów oraz pokrewnych zawodów, którzy odegrali doniosłą rolę w stworzeniu od podstaw polskiej polityki morskiej i rzecznej w okresie międzywojennym.
 
?Bandera Polska? była również elitarną grupą nacisku na ośrodki decyzyjne Rzeczypospolitej Polskiej. W dobie tworzenia się państwowości polskiej stowarzyszenie to z determinacją i konsekwencją podejmowało pracę od podstaw w zakresie rozwoju gospodarki morskiej i żeglugi śródlądowej. Po latach niewoli, zaborów członkowie ?Bandery Polskiej? podjęli olbrzymie wyzwanie w zakresie budowy Polski Morskiej oraz rozwoju żeglugi śródlądowej.
 
W tym czasie tworzyła się gospodarcza polityka Polski, nieustabilizowane były granice państwa. Nie było jeszcze Polski na mapach Europy.
 
Prezes ?Bandery Polskiej? całe dorosłe życie spędził na morzu, chciał, aby jego ojczyzna która odrodziła się po blisko 120 latach niewoli, była silnym i liczącym się państwem morskim. Wśród inicjatyw K. Porębskiego popieranych przez ?Banderę Polską? odnotować należy utworzenie Państwowego Urzędu do Spraw Morskich i powołanie do życia narodowej floty handlowej.
 
28 listopada 1918 roku Naczelnik Państwa Józef Piłsudski wydał dekret w sprawie utworzenia sekcji marynarki polskiej przy Ministerstwie Spraw Wojskowych.
 
W tym czasie w Paryżu mocarstwa toczyły burzliwe rozmowy w sprawie określenia granicy morskiej dla Polski. Z inicjatywy K. Porębskiego, w skład delegacji Polskiej w Paryżu włączono wiceadmirała Konstantego Bergiela, kontradmirała Wacława Kłoczkowskiego i podpułkownika marynarki Jerzego A. Zwierkowskiego. Mieli oni za zadanie bronić włączenia do Polski terenów morskich od ujścia rzeki Łeby, przez Półwysep Helski, wzdłuż Zatoki Puckiej, Gdańskiej do Cieśniny Pilawskiej oraz miasta Gdańska.
 
28 czerwca 1919 roku podpisano w Wersalu traktat pokojowy, na mocy którego ustalono granice Polski i ustanowiono Wolne Miasto Gdańsk.
 
Za losy Polski na morzu, działacze ?Bandery Polskiej? chcieli uczynić odpowiedzialnym całe społeczeństwo. Stworzenie marynarki handlowej, zorganizowanie zbrojnej obrony wybrzeża oraz budowę i urządzenie portów uznano za sprawę ogólnonarodową, która w poważnym stopniu miała zadecydować o awansie cywilizacyjnym kraju.
 
We wrześniu 1919 roku kontradmirał Kazimierz Porębski przedstawił ?Memoriał w sprawie polityki polskiej na Bałtyku?. W opracowaniu tym proponuje, aby społeczeństwo i jego elity podjęły wielki wysiłek, wykorzystując Morze Bałtyckie do rozwoju gospodarczego Polski.
 
Pod kierownictwem kontradmirała Kazimierza Porębskiego, przy poparciu ?Bandery Polskiej? opracowano następujące projekty ustaw:
1.           Ustawa sejmowa o godłach i barwach.
2.           Przepisy o okazywaniu morskiej bandery handlowej.
3.           Ustawa o pomierzeniu statków handlowych i przepisy techniczne z tym związane.
4.           Ustawa o służbie żeglarskiej.
5.           Rozdział ustawy konsularnej dotyczący kompetencji konsulów w sprawach morskich.
6.           Rozdział ustawy celnej dotyczący nadzoru celnego na morzu i wybrzeżu.
7.           Statut handlowej szkoły morskiej.
8.           Ustawa o zwalczaniu chorób epidemicznych na morzu.
9.           Przepisy o nadzorze sanitarnym w portach polskich.
10.        Statut rządowej linii żeglugowej.
 
W dziedzinie budownictwa morskiego przygotowano projekt ustawy o popieraniu budownictwa statków morskich i żegludze morskiej, opracowano plan morskiej obrony państwa. Podjęto też starania, aby tytułem reparacji przejąć jednostki wojenne od flot byłych państw zaborczych.
 
W lipcu 1919 roku sformowano Batalion Morski w Modlinie, zorganizowano Szkołę Marynarki, przygotowującą 300 marynarzy do objęcia niższych funkcji w służbie morskiej, maszynistów, motorzystów, palaczy, sterników, sygnalistów.
 
W maju 1919 roku stowarzyszenie wydało pierwszy numer czasopisma ?Bandera Polska?, którego celem było wzbudzenie w społeczeństwie zainteresowania żeglugą, morzem oraz rzekami.
 
Realizacji tak ambitnych celów podjęło się grono romantyków, którzy słyszeli szum morskich fal, rozumieli, jakie wartości przedstawiają Morze Bałtyckie i rzeki.
 
Wacław L. Kowalski
Wiceprezes Zarządu Głównego Ligi Morskiej i Rzecznej
 
(ciąg dalszy w następnym numerze)
Wyświetlony 3493 razy
Zaloguj się, by skomentować

Wychodząca od 2001 roku
„Opcja na Prawo” to najdłużej ukazujące się pismo
opiniotwórcze o charakterze liberalno-konserwatywnym.

OPCJA NA PRAWO © All Rights Reserved.

Nasza strona używa plików cookies. Jeśli przeglądasz nasze strony równocześnie wyrażasz zgodę na korzystanie z nich.Więcej o naszej polityce prywatności Polityka prywatności. Korzystanie z tej strony wymaga akceptacji plików cookie.