Tomasz Serwatka

Tomasz Serwatka

czwartek, 29 grudzień 2011 14:53

Jan Nowak-Jeziorański (1914-2005)

20 stycznia mija siedem lat od śmierci legendarnego ?kuriera z Warszawy? i długoletniego dyrektora polskiej rozgłośni Radia Wolna Europa (RWE). Jan Nowak (Zdzisław Jeziorański) należał do tych Polaków, którzy w minionym stuleciu jak najlepiej zasłużyli się ojczyźnie. Jego długi życiorys mógłby być kanwą nie tylko niejednej pracy habilitacyjnej, ale i dobrego filmu historyczno-przygodowego.

W dniach 25 listopada i 9 grudnia 1990 roku odbyły się pierwsze w historii Rzeczypospolitej powszechne wybory prezydenta. Do tamtej daty kolejnych prezydentów Polski ? po roku 1922 ? wybierało albo Zgromadzenie Narodowe (Sejm plus Senat), albo desygnowani oni byli przez swego poprzednika na mocy Konstytucji Kwietniowej z 1935 r., jak było podczas wojny i na powojennej emigracji. W kraju pod czerwonym jarzmem ?prezydent? Bierut (1944-1952) był zwyczajnym stalinowskim namiestnikiem, kolejni zaś przewodniczący Rady Państwa jedynie marionetkami w ręku kolejnych I sekretarzy kompartii... Urząd ?prezydenta PRL? wskrzeszono w lipcu 1989, kiedy został nim gen. Jaruzelski. Była to wszak tylko prowizorka, bo większość elit dochodzącej wówczas do władzy ?Solidarności? oraz przede wszystkim sam Lech Wałęsa, chcieli ów układ zmienić.

poniedziałek, 31 październik 2011 20:25

Obrona Jasnej Góry

Niemal dokładnie 356 lat temu, bo 18 listopada 1655 r., najezdnicze protestanckie armie szwedzkie rozpoczęły - trwające do 27 grudnia tegoż roku - oblężenie Jasnogórskiego klasztoru oo. Paulinów w Częstochowie. Było to nie tylko największe Maryjne sanktuarium w Europie środkowej, lecz bastion katolickiej Polski, a poprzez kontekst wyznaniowo-polityczny owej bitwy ze Szwedem o klasztor, stała się Jasna Góra symbolem oporu Rzeczypospolitej przed ?potopem? z północnego kraju. Bohaterski wódz obrony jasnogórskiej, przeor o. Augustyn Kordecki (1603-1673), przeszedł był odtąd do narodowej legendy, a sam król Jan Kazimierz w dniu 1 kwietnia 1656 r. w katedrze lwowskiej ogłosił częstochowską ?Czarną Madonnę? specjalną patronką Polski.

czwartek, 29 wrzesień 2011 13:51

Lenin, Stalin i Polska

Genezy konfliktu polsko-bolszewickiego należy doszukiwać się w konsekwencjach zakończenia I wojny światowej na terenie Europy Wschodniej. Rewolucja październikowa 1917 r. doprowadziła do politycznego i społecznego demontażu dawnej Rosji oraz zajęcia przez niemieckie armie (tzw. Ober-Ostu) Białorusi, Litwy, Łotwy, Estonii i Ukrainy. Owe fakty dokonane uznał rząd W.I. Lenina w traktacie brzeskim z marca 1918 roku. Jednocześnie już w listopadzie tegoż roku powstaje wolna Polska. Mniej więcej do lutego 1919 r. kształtuje ona swój rząd i granice, obejmujące stricte etnicznie polskie tereny. W momencie klęski Niemiec z rąk Aliantów zachodnich powstał problem obszarów okupowanych na wschodzie przez Ober-Ost. Piłsudski tak postawił sprawę, aby olbrzymie owe armie nie wracały do Rzeszy przez Kongresówkę, ale przez Prusy Wschodnie.

środa, 28 wrzesień 2011 20:11

Geopolityka polska

Nie mam zamiaru w niniejszym krótkim szkicu wnikać w szczegółowe kwestie teoretyczne, to znaczy np. czym jest geopolityka jako taka, kim byli jej twórcy i teoretycy itp. Pragnę natomiast skupić się na praktycznej stronie zagadnienia tytułowego, to jest na historycznej prezentacji położenia międzynarodowego Polski od X do XXI wieku. Będzie to zresztą tylko moja skromna, autorska wizja, a nie ?jedynie słuszne? ujęcie? Centralne z geograficznego punktu widzenia położenie Polski w Europie, w samym sercu wielkiej Niziny Środkowoeuropejskiej, implikowało to, że większość ogólnokontynentalnych procesów społecznych i gros konfliktów międzynarodowych zahaczać musiało o nasz kraj. Stawał się też on przez to obiektem rozmaitych zakusów sąsiadów, tak z zachodu (Rzesza, Czechy), jak wschodu (Moskwa ? Rosja), północy (Szwecja w XVII ? XVIII wieku) czy wreszcie południa (Turcja w XVI i XVII, Austria w XVIII ? XIX w.).

środa, 31 sierpień 2011 14:09

?Stara? i ?nowa? Europa

W roku 2003 amerykański sekretarz obrony Donald Rumsfeld ? w ferworze aż nadto ożywionego dialogu między USA a zachodnioeuropejskimi partnerami z NATO, na tle sprawy interwencji w Iraku ? wskazał na rozróżnienie między Europą ?starą? (Francja i Niemcy) a ?nową? (głownie kraje środkowo- i wschodnioeuropejskie). Ta ostatnia ? podobnie jak Wielka Brytania, Hiszpania (do tragedii w Madrycie z 11 marca 2004 r., będącej konsekwencją ataku terrorystycznego) czy Włochy ? znacznie życzliwiej patrzyła na światowe interesy USA, w przeciwieństwie do chłodnej w tym zakresie postawy Berlina i Paryża. Naturalnie sprawa ma szeroki, wieloaspektowy wymiar, niezamykający się li tylko w politycznej problematyce przełomu 2003/2004 roku...

środa, 31 sierpień 2011 12:24

Królowie i prezydenci

Najnowsza książka autorstwa dr. Artura Ławniczaka z Uniwersytetu Wrocławskiego jest w pewnym sensie kontynuacją jego pogłębionych i wnikliwych rozważań sprzed paru miesięcy o państwie i władzy jako takich (Istota władzy państwowej i jej formy ? patrz moja recenzja w kwietniowej ?Opcji na Prawo?). W obecnie recenzowanej przeze mnie pracy Ławniczak poszerzył wszelako szereg ważkich wątków. Skoncentrował się mianowicie na osobie władcy ? w ujęciu naprzód historycznym, a potem stricte politologicznym (współczesność) ? pojmowanej jako jednoosobowy organ zajmujący w państwie szczególne miejsce, traktowany jako tegoż państwa uosobienie (s. 7). Tak pojęta konstrukcja ustrojowa ?głowy państwa?, którą byli w Europie przez wieki monarchowie, została z czasem przeniesiona ? od XIX wieku coraz bardziej powszechnie ? na grunt republikański.

sobota, 02 lipiec 2011 23:02

USA a Europa wczoraj i dziś

Kiedy USA powstawały w 1776 r., sytuacja na arenie międzynarodowej była oczywiście diametralnie różna od obecnej. Dzisiejsze supermocarstwo było raczkującym dopiero i słabiutkim kraikiem na peryferiach świata, świeżo wyswobodzonym spod kolonialnej kurateli Londynu. Obecny największy sojusznik USA ? Wielka Brytania ? był wówczas dla Amerykanów wrogiem nr 1. Sojusznikiem Waszyngtonu była przede wszystkim Francja (tradycyjna rywalka Albionu), a Rosja carycy Katarzyny II zachowywała raczej życzliwą neutralność. Tak pozostało też przez cały wiek XIX. W 1823 r. USA okrzepły na tyle, że ogłosiły Europie tzw. doktrynę Monroe?go.

W ostatnim dwudziestoleciu badacze i publicyści sporo pisali o prześladowaniach Kościoła katolickiego za ?żelazną kurtyną? po zakończeniu II wojny światowej. W naszej historiografii najwięcej miejsca poświęcono ? co jest naturalne ? represjom komunistycznym wobec Kościoła w Polsce, a następnie w Czechosłowacji i na Węgrzech. Względnie często przypomina się rolę takich hierarchów jak prymas Mindszenty czy kardynałowie Beran i Tomašek. W niniejszym szkicu chciałbym pokrótce przybliżyć czytelnikom sylwetkę kolejnego niezłomnego rycerza Kościoła, bojownika o wolność religijną i antykomunisty, który najwięcej chyba wycierpiał osobiście spośród wszystkich kardynałów w krajach ?socjalistycznych? po II wojnie światowej?

niedziela, 01 maj 2011 19:59

Alexander Dubczek i "praska wiosna"

Wydarzenia polityczne w Czechosłowacji, począwszy od stycznia, a skończywszy na dramatycznym sierpniu 1968 roku, miały bezprecedensowe i przełomowe znaczenie w historii Europy Środkowej drugiej połowy XX wieku. Czechosłowacja należała do tych krajów tego regionu, które stosunkowo najochotniej ? jeśli można tak to w ogóle ująć ? położyły po 1945 roku swą głowę pod ?czerwone jarzmo? Moskwy, ponieważ KPCz (Komunistyczna Partia Czechosłowacji) uzyskała w całkowicie wolnych, demokratycznych wyborach parlamentarnych w maju 1946 r. zdecydowaną większość mandatów.

Wychodząca od 2001 roku
„Opcja na Prawo” to najdłużej ukazujące się pismo
opiniotwórcze o charakterze liberalno-konserwatywnym.

OPCJA NA PRAWO © All Rights Reserved.

Nasza strona używa plików cookies. Jeśli przeglądasz nasze strony równocześnie wyrażasz zgodę na korzystanie z nich.Więcej o naszej polityce prywatności Polityka prywatności. Korzystanie z tej strony wymaga akceptacji plików cookie.