wtorek, 31 sierpień 2010 21:11

Średniowiecze jest wieczne

Napisał

Samotnik z Bogoty po śmierci stał się najbardziej znanym w świecie kolumbijskim myślicielem. Jego dzieła są wznawiane w szybko znikających z rynku wydaniach, Jego poglądy ? nieustannie cytowane, omawiane, interpretowane. Po pionierskim okresie, w którym właściwie za artykuł o Mikołaju Gómezie Dávili starczyła garść cytatów połączonych kilkoma spójnikami, również w polskiej literaturze naukowej i ideowej nadszedł czas pogłębionej refleksji, a zachwyt nad pojedynczymi scholiami został zastąpiony analizą krytyczną. Co ważne, polscy myśliciele współpracują w tym dziele z ?gómezologami? z innych krajów.

 

Gómez Dávila wciąż intryguje jako twórca ?osobny?, który nie kreował się na następcę jakiejś konkretnej szkoły myślenia i nie próbował tworzyć grona spadkobierców czy uczniów. Europejczyk przeniesiony do Nowego Świata. Można wręcz posunąć się do stwierdzenia, że był i jest postrzegany nadal jak osoba w wehikule czasu przybyła z innej epoki, w wyniku jakieś zdumiewającej awarii rzucona w obce uwarunkowania.

Gómez był ostatnim przedstawicielem epoki, w której władza namiestników Chrystusa wyrażała jedność Rzeczypospolitej Chrześcijańskiej, w której władza świecka należała do najgodniejszych, również tych, którym Bóg ofiarował koronę świętości. Trójstanowy podział na rządzących, modlących się i pracujących konstytuował hierarchię ziemską, będącą z kolei odwzorowaniem hierarchii niezmiennych sfer niebieskich. Poganie, heretycy i schizmatycy przywodzeni do prawdziwej wiary, a wierni prowadzeni ku zbawieniu przez rzesze duchownych, wypełniających swoje powołanie nawet za cenę życia. W świecie Gómeza wspólnota chrześcijańska była rzeczywistością, gdyż fundowały ją jedność liturgii i wspólnota celu, a błędy polityczne, które ostatecznie doprowadziły do współczesnego regresu ludzkości, miały źródło w herezjach.

Tak jak odnajdywano, tłumaczono i interpretowano teksty dawnych mędrców, tak podobnie w XXI wieku postępuje się ze scholiami Gómeza. Świadectwem tego jest najnowszy tom wydawnictwa Furta Sacra pt. Oczyszczenie inteligencji. Nicolás Gómez Dávila ? myśliciel współczesny?, gromadzący wystąpienia z konferencji naukowej w krakowskich Przegorzałach (21-22 X 2009 r.). Wśród autorów znaleźli się czołowi polscy naukowcy specjalizujący się w badaniu myśli politycznej, jak również ? w przypadku niektórych ? łączący zainteresowania naukowe i własne zaangażowanie na niwie metapolityki. Obok nich ? przedstawiciele świata nauki z Czech, Kolumbii, Hiszpanii, Włoch i Niemiec. Wśród gości zagranicznych warto szczególnie wyróżnić p. prof. M. Ayuso Torresa, nie tylko jako uczonego i teoretyka prawa, lecz również byłego szefa Sekretariatu Politycznego prawowitego władcy Hiszpanii Sykstusa Henryka, czyli, odwołując się do współczesnych kategorii ustrojowych, kanclerza rządu karlistowskiego. Jego obecność można uznać za potwierdzenie wysokiej rangi krakowskiego spotkania.

Książka została podzielona na dwie części, z których pierwsza obejmuje wystąpienia Polaków, a druga przybliża nam recepcję scholiów wśród interpretatorów zagranicznych. Warto podkreślić, że w polskiej literaturze przedmiotu mamy już za sobą etap bezkrytycznego zachwytu, zatrzymującego się na cytatach i ogólnej aprobacie dla dzieła Mistrza. Autorzy referatów niewątpliwie odnoszą się do tego dzieła z ogromnym szacunkiem, lecz równocześnie nie wahają się przed wskazywaniem jego słabych punktów i wątpliwych interpretacji. Próbując dociec, jakie przesłanki stały u początku rozmyślań, które doprowadziły do zapisania wybranych scholiów, rzucają ich treść na bogatą panoramę Christianitas. Efektem takiego podejścia są niezwykle interesujące analizy, pokazujące poglądy Gómeza m.in. w kontekście myśli Zdziechowskiego, Nietzschego czy kardynała Newmana, jak również jego stosunek do idei Świętego Cesarstwa i Hispanidad. Inne tematy to np. wskazanie błędu pochopnego skojarzenia tomizmu z porewolucyjnym orleanizmem (znakomita, wszechstronna analiza autorstwa p. prof. J. Bartyzela, która nie tylko służy krytyce błędu Gómeza, lecz przy okazji naświetla błędy i zasadniczo niekatolicki charakter orleanizmu); Gómez jako nie tylko ?reakcjonista?, lecz wprost ?archaista? (błyskotliwe rozważania p. A. Danka); Gómez wobec m.in. racjonalizmu, postmodernizmu, pojęcia ?preskrypcji?; Gómez a nacjonalizm; Gómez jako przeciwnik nowożytności będącej dzieckiem gnostycyzmu etc. Interesującym uzupełnieniem jest referat o konserwatyzmie kolumbijskim. Pewną niespodzianką może być natomiast Appendix autorstwa p. dra K. Urbanka, który w swojej recenzji dosłownie zmiażdżył książkę autorstwa jednego z naukowców obecnych w Oczyszczeniu inteligencji, Kolumbijczyka A. Abada Torresa. Tekst ten świadczy o niewątpliwej bezkompromisowości p. Urbanka, jak również o tym, że dzieło Samotnika z Bogoty wzbudza niezwykle gorące spory wśród interpretatorów. Wspomnieć warto, że przed kilkunastoma miesiącami również inny z autorów tomu, p. dr hab. T. Kinzel z Uniwersytetu w Brunszwiku spotkał się z polemiką wokół swojej ostatniej książki o twórczości Gómeza.

Najnowsza, treściowo przebogata publikacja wydawnictwa Furta Sacra dobrze służy kontekstualizacji myśli Gómeza. Wszystkie zgromadzone w niej teksty opublikowano po polsku i hiszpańsku, opatrzono je również biogramami autorów. Dzięki takim książkom Polacy mogą być postrzegani jako równorzędni partnerzy Włochów, Niemców czy Hiszpanów w badaniach nad niezwykłą spuścizną Mistrza. 

Oczyszczenie inteligencji. Nicolás Gómez Dávila ? myśliciel współczesny?, praca zbiorowa pod red. naukową Krzysztofa Urbanka, Furta Sacra, wydanie I, str. 358, Warszawa 2010.

Wyświetlony 1954 razy
Więcej w tej kategorii: « Wilno-Warszawa Zawłaszczenie »
Zaloguj się, by skomentować

Wychodząca od 2001 roku
„Opcja na Prawo” to najdłużej ukazujące się pismo
opiniotwórcze o charakterze liberalno-konserwatywnym.

OPCJA NA PRAWO © All Rights Reserved.

Nasza strona używa plików cookies. Jeśli przeglądasz nasze strony równocześnie wyrażasz zgodę na korzystanie z nich.Więcej o naszej polityce prywatności Polityka prywatności. Korzystanie z tej strony wymaga akceptacji plików cookie.