środa, 03 listopad 2010 01:28

Mikołaja Kopernika debiut literacki ? po 500 latach

Napisane przez

W r. 1508 Kopernik miał 35 lat i wybitne osiągnięcia  we wszystkich dziedzinach swojej działalności. Na pierwszym miejscu była, oczywiście, astronomia, ale jego wuj i protektor, biskup warmiński Łukasz Waczenrode (1447-1512) miał wobec niego inne plany, gdyż widział w nim swojego następcę. Mikołaj Kopernik uważał jednak, że objęcie stolicy biskupiej nie jest jego powołaniem. Był kanonikiem kapituły warmińskiej, a także wrocławskiej, ale ślubów kapłańskich nie przyjął.

 

Biskup Łukasz był bardzo aktywny i w licznych podróżach pilnował warmińskich i polskich interesów. Zgodnie ze swoją rolą sekretarza i lekarza, towarzyszył mu Kopernik. Był on między innymi autorem mapy Mierzei Wiślanej, o którą trwał spór z Zakonem Krzyżackim.

Od roku 1505, gdy król Czech Władysław Jagiellończyk zatwierdził decyzję stworzenia Uniwersytetu we Wrocławiu, zainteresowania Mikołaja Kopernika coraz bardziej związane były z trudną realizacją tego zamierzenia. Z Wrocławiem związany był jako scholastyk Kościoła Świętego Krzyża, czyli tytularny kierownik najlepszej w tym mieście szkoły, która po zgromadzeniu odpowiedniej liczby profesorów miała mieć znaczny udział w tworzeniu Uniwersytetu. Głównymi współpracownikami Kopernika w tej sprawie byli Bernard Wapowski (1470-1535) ? kanonik kapituły krakowskiej, sekretarz królewski, autor kroniki dziejów Polski, wybitny kartograf i astronom oraz Wawrzyniec Korwin (1465-1527).

Z Korwinem Kopernik był zaprzyjaźniony od czasów studiów. Starszy od niego Wawrzyniec, pochodzący ze Środy Śląskiej, był wówczas bakałarzem, a następnie docentem na Akademii Krakowskiej. Działał również w Towarzystwie Literackim Nadwiślańskim (Sodalitas Litteraria Vistulana). W r. 1499 objął rektorat przy kościele św. Elżbiety we Wrocławiu, a od 1503 r. pełnił ważną funkcję pisarza miejskiego. To jemu przekazał Kopernik tekst swojego debiutu literackiego, z prośbą o napisanie wstępu. Były to ?Listy obyczajowe, sielskie i miłosne? Teofilakta Symokatty, które Kopernik przetłumaczył z języka greckiego na język łaciński.

Jest wiele ważnych powodów, aby tej właśnie pracy Kopernika poświęcić nieco uwagi, zarówno w jej powiązaniach z osobistymi przeżyciami tłumacza, jak również w szerszym kontekście osiągnięć polskiego renesansu, który wkraczał w czas swoich największych dokonań.

Kim był autor greckich listów? Dlaczego to dzieło wybrał Kopernik, mając przecież świadomość, że jest to pierwszy w Polsce utwór przetłumaczony z języka greckiego na łacinę? Jaką rolę odegrały ?Listy Symokatty? w życiu osobistym Kopernika i w polskiej kulturze? Pytania tego rodzaju można, oczywiście, mnożyć, ale odpowiedzi na nie są ani proste, ani jednoznaczne.

Teofilakt Symokatta był bizantyjskim prawnikiem i pisarzem, działającym na przełomie VI i VII wieku po Chrystusie. Listy, jako jedna z modnych w tym czasie form literackich, były nie tylko wzorami dla eleganckiej korespondencji, ale stanowiły zbiory politycznych rad oraz encyklopedycznych lub podręcznikowych informacji z różnych dziedzin życia.

Kopernik w czasie swoich studiów medycznych w Bolonii uczył się języka greckiego. W praktyce polegało to na tym, że, dysponując zakupionymi przez siebie słownikiem i gramatyką, przepisywał i tłumaczył wybrane teksty.

(...)

Wyświetlony 2183 razy
Zaloguj się, by skomentować

Wychodząca od 2001 roku
„Opcja na Prawo” to najdłużej ukazujące się pismo
opiniotwórcze o charakterze liberalno-konserwatywnym.

OPCJA NA PRAWO © All Rights Reserved.

Nasza strona używa plików cookies. Jeśli przeglądasz nasze strony równocześnie wyrażasz zgodę na korzystanie z nich.Więcej o naszej polityce prywatności Polityka prywatności. Korzystanie z tej strony wymaga akceptacji plików cookie.