sobota, 13 listopad 2010 12:13

Kartki z kalendarza - Wrzesień

Napisane przez

1 września
1882 ? Ludwik Waryński utworzył w Warszawie Międzynarodową Socjalno Rewolucyjną Partię "Proletariat". Celem partii było "obalenie kapitalizmu przez polskie masy pracujące", a także wprowadzenie socjalizmu do życia społecznego.


1919
? Podpisanie rozejmu z Ukrainą.
? Armia polska z Francji łączy się z Wojskiem Polskim i podporządkowana zostaje Ministerstwu Spraw Wojskowych.
? Rozwiązanie, założonej 3 XII 1918 r. przez W. Korfantego, Naczelnej Rady Ludowej, będącej najwyższą władzą w Wielkopolsce.
1920 ? Wojska litewskie napadają na oddziały polskie stacjonujące w Suwałkach, Sejnach i Augustowie.
1924 ? W czasie Targów Wschodnich we Lwowie dokonano nieudanego zamachu na prezydenta RP.
1932
? Wprowadzenie specjalnych opłat na fundusz bezrobocia.
? Reforma szkolnictwa. Wprowadzono trzy typy szkół: 6-klasową powszechną, 4-klasowe gimnazjum i 2-klasowe liceum.
1937 ? Stolica Apostolska uznaje groby wawelskie za nienaruszalne. Zmiany mogą być dokonywane tylko po uzgodnieniu z prezydentem RP.
1938 ? W Paryżu zmarł ostatni syn Adama Mickiewicza ? Józef. Żył 88 lat. Pracował jako urzędnik. 1939
? Salwa z dział pokładowych pancernika Schleswig-Holstein, skierowana na Westerplatte rozpoczyna II wojnę światową. Tego dnia o świcie niemieckie samoloty zaczynają bombardowania polskich miast i wsi. Granice Polski przekroczyły wojska lądowe. W Gdańsku regularne oddziały niemieckie zaatakowały placówkę Poczty Polskiej.
? Oficjalny kurs dolara, podany przez Bank Polski, wynosił 8,91 zł za 1 dolara.
? Gestapo zlikwidowało, działający od 3 grudnia 1922 roku w Berlinie, Związek Polaków w Niemczech. Działaczy i członków Związku wywieziono do obozów koncentracyjnych i wymordowano.
1996 ? Polska ekipa pracująca przy inwentaryzacji tzw. dołów śmierci w Charkowie na Ukrainie ustaliła, że w tym miejscu znajdują się nie tylko ? jak sądzono dotąd ? szczątki polskich oficerów z obozu w Starobielsku, ale także szczątki 150 cywilów, obywateli polskich przywiezionych na miejsce kaźni z innych obozów na Ukrainie.
1997
? Konsulat rosyjski w Poznaniu zażądał powrotu czerwonej gwiazdy na obelisk ku czci żołnierzy radzieckich.
? Od 1 września Bułgarzy i Czesi mogą mieć wgląd w archiwa komunistycznych służb specjalnych.
1998
? Stocznia Gdańska została sprzedana Stoczni Gdynia i firmie Evip Progress za 115 mln złotych. Nowi właściciele zadeklarowali, że w ciągu najbliższych kilku lat zainwestują w stocznię 80 mln zł, nie zmienią nazwy oraz że w stoczni będą produkowane statki.
? Wicepremier i minister finansów Leszek Balcerowicz przedstawił projekt wprowadzenia tzw. podatku liniowego, takiego samego ? 22 proc. ? dla wszystkich.
? Co dziesiąty funkcjonariusz pracujący obecnie w policji był pracownikiem Służby Bezpieczeństwa ? powiedział Paweł Biedziak, rzecznik Komendy Głównej Policji.

2 września
1621 ? W Chocimiu rozpoczęła się, pod dowództwem J.K. Chodkiewicza, a potem S. Lubomirskiego, obrona obozu warownego przed armią turecką. Wojsko Rzeczypospolitej: 30 000 Polaków i 25 000 Kozaków pokonało stutysięczną armię turecko-tatarską.
1918 ? Początek rozbrajania okupantów przez POW i inne organizacje o charakterze wojskowym na terenie Lubelszczyzny, Kieleckiego, Radomskiego i Zagłębia Dąbrowskiego.
1937 ? Zgon barona Pierre de Coubertin, twórcy nowoczesnych Olimpiad.
1945 ? W Warszawie, w odpowiedzi na brutalne działania NKWD i UB, założona została największa podziemna organizacja niepodległościowa: "Wolność i Niezawisłość" (WiN). Należało do niej 25-40 tys. osób. WiN powołano z inicjatywy przywódców AK, była to organizacja cywilna.
1995
? ONZ zwróciła się do władz Ukrainy, by przyspieszyły prace nad zwrotem obywatelstwa Tatarom krymskim, deportowanym przez Stalina do Rosji.
? Władze Jemenu przywróciły karę śmierci przez ukrzyżowanie.

3 września
1863 ? Aresztowanie Oskara Awejde (1837- -1897) prawnika, działacza i członka władz Powstania Styczniowego. Osadzony w Cytadeli, załamał się, potępił powstanie i wydał wielu jego uczestników. Zesłany do Wiatki, wkrótce tam zmarł. 1914 ? Wybór nowego papieża Benedykta XV. 1915 ? Podział Królestwa Polskiego na dwie okupacje: niemiecką i austriacką. 1939 ? Anglia i Francja wypowiedziały wojnę Niemcom. Jednak żadnych działań bojowych nie podjęto.
1941 ? W obozie koncentracyjnym Auschwitz w Oświęcimiu dokonano pierwszej próby uśmiercenia ludzi za pomocą cyklonu B. Zginęło około 800 osób. Od 1943 roku mordowano w ten sposób około 20 000 ludzi na dobę.

4 września
1809 ? W Krzemieńcu na Wołyniu urodził się Juliusz Słowacki, poeta, twórca polskiego dramatu romantycznego (Kordian, Balladyna, Fantazy, Sen srebrny Salomei). Zmarł w 1849 roku w Paryżu. Jego prochy w 1927 roku zostały przewiezione do Polski i pochowane w podziemiach Katedry Wawelskiej.
1914
? W Krakowie na Błoniach zaprzysiężono oddziały formującej się II Brygady Legionów. Przysięgę odbierał pierwszy dowódca Legionów z nominacji austriackiej, gen. Baczyński.
? Podpisanie tzw. deklaracji londyńskiej przez Koalicjantów (Rosja, Anglia, Francja) o niezawieraniu odrębnego pokoju w czasie trwania wojny.
1915
? W Kongresówce, gen. Besseler, zdobywca Antwerpii i Modlina, obejmuje władzę na obszarze okupacji niemieckiej.
? Ustąpienie z naczelnego dowództwa armii rosyjskiej w. ks. Mikołaja Mikołajewicza i objęcie naczelnego dowództwa przez cara Mikołaja II. Wielki książę obejmuje dowództwo frontu kaukaskiego.
1937 ? Protest ambasady polskiej w Berlinie przeciw bluźnierczemu wystąpieniu pisma "Der Arbeitmann" o obrazie Matki Boskiej Częstochowskiej.
1947 ? Na polecenie władz PRL został zamknięty Tygodnik Warszawski (Katolicki). Aresztowano trzech jego redaktorów: Kazimierza Studentowicza, Wiesława Chrzanowskiego i Andrzeja Kazaneckiego.
1965 ? W Lambarenie w Kongo zmarł Albert Schweitzer (ur. 1875 w Alzacji), lekarz, filozof, muzyk, pisarz i teolog. Będąc u szczytu sławy, porzucił posadę profesora Uniwersytetu w Strasburgu i udał się na misje do Afryki.

5 września
1914
? Złożenie przysięgi przez oddziały Józefa Piłsudskiego na wierność Austrii.
? Wręczenie sztandaru przez miasto Bayonne pierwszemu oddziałowi wojska polskiego we Francji.
1918 ? Rada Komisarzy Ludowych wydała dekret unieważniający wszelkie traktaty zawarte przez carat z Austrią i Prusami. Paragraf 3 dotyczący Polski znosił ważność rozbiorów.
1920 ? Rozgromienie resztek armii konnej Budionnego przez 2. Dywizję Legionową.
1997 ? W wieku 87 lat zmarła w Kalkucie Matka Teresa, założycielka zakonu Sióstr Misjonarek Miłości. Laureatka Pokojowej Nagrody Nobla.

6 września
1831 ? W okopach warszawskiej Woli zginął gen. Józef Sowiński (ur. 1777 r.). Był wychowankiem Szkoły Rycerskiej w Warszawie. Brał udział w bitwie pod Borodino, gdzie utracił nogę. Po wybuchu Powstania Listopadowego mianowany gen. brygady. Ostatnim bastionem obronnym powstańców były okopy Woli.
1929 ? Wysunięcie projektu powołania unii europejskiej na posiedzeniu Rady Ligi Narodów. Rozpatrywane jest utworzenie Unii Narodów Europejskich na wzór St. Zjednoczonych lub Szwajcarii.
1944 ? Dekret PKWN o reformie rolnej. Całkowitej likwidacji uległy majątki o powierzchni ponad 100 ha. Służba folwarczna (ok. 26% osób nadzielonych) otrzymała 47% gruntów podlegających reformie, chłopi bezrolni (ok. 14%) ? 17% gruntów, a małorolni (21%) posiadający do 2 ha ? 10,8%, posiadacze gospodarstw 5-10 ha (6%) ? 3,6%. Z części skonfiskowanej ziemi utworzono później Państwowe Gospodarstwa Rolne (PGR). Na własność państwa przeszła też większość lasów prywatnych. Za otrzymaną ziemię chłopi mieli płacić przez 10-20 lat raty wynoszące 10-15 q żyta za otrzymany hektar ziemi.

7 września
1905 ? Na stokach warszawskiej cytadeli został stracony Marcin Kasprzak (ur. 1860), działacz rewolucyjny, twórca "Drugiego Proletariatu". W 1893 roku oskarżony przez PPS o współpracę z caratem.
1939 ? Po siedmiu dniach ciężkich walk zakończyła się obrona Westerplatte, polskiej wojskowej składnicy tranzytowej na terenie Wolnego Miasta Gdańska. Z załogi liczącej 182 żołnierzy zginęło 15 (w tym 5 oficerów), 50 było rannych.
1996 ? Włoska historyczka Lisa Carlotti stwierdziła, że w latach 1943-44 hitlerowcy planowali zamach na Watykan i uprowadzenie papieża Piusa XII.

8 września
1831 ? Feldmarszałek rosyjski Iwan Paskiewicz (1782-1856) zdobywa Warszawę i tłumi Powstanie Listopadowe. W nagrodę otrzymuje tytuł księcia warszawskiego. W latach 1832-1856 był namiestnikiem Królestwa Polskiego.
1833 ? Władcy państw zaborczych: cesarz austriacki Franciszek I, król Prus Fryderyk Wilhelm III i car Rosji Mikołaj zobowiązali się do wspólnego przeciwdziałania wszelkim ruchom, zmierzającym do odzyskania niepodległości przez Polaków.
1939 ? Do Warszawy dociera pierwszy niemiecki zagon pancerny. Rozpoczyna się ostrzał artyleryjski stolicy.
1945 ? Komenda Główna Batalionów Chłopskich wydała rozkaz o ujawnieniu się. BCh liczyły około 150 000 osób, z czego do AK należało około 40 000.
1995 ? Prezydent Rosji Borys Jelcyn zapowiedział, że "rozszerzenie NATO na wschód, włączenie do niego byłych partnerów Moskwy z dawnego Układu Warszawskiego grozi, że pożar wojny ogarnie całą Europę".
2002 ? Po blisko sześciu latach emitowania z anteny 1 TVP został usunięty jedyny religijny magazyn informacyjny: "Czasy".

9 września
1596 ? W Warszawie zmarła Anna Jagiellonka (ur. 1523), córka Zygmunta I i Bony, żona Stefana Batorego. Od 1575 r. królowa Polski (ostatnia z Jagiellonów na tronie). Przyczyniła się do wyboru na tron Zygmunta Wazy.
1937 ? Zgon prof. Tadeusza Piniego (ur. 1872), znakomitego polonisty, krytyka i historyka literatury. Opracował popularne wydanie dzieł znakomitych poetów polskich: A. Mickiewicza, J. Słowackiego, Z. Krasińskiego, C. Norwida, A. Asnyka.

10 września
1821 ? Zmarł Franciszek Zabłocki (ur. 1752), najwybitniejszy komediopisarz polskiego oświecenia (Fircyk w zalotach, Sarmatyzm). Był członkiem władz powstańczych 1794 roku. Po II rozbiorze Polski wstąpił do seminarium i został księdzem.
1919 ? Podpisanie traktatu pokojowego państw zwycięskich z Austrią w Saint Germain. Austriacy protestują przeciw oderwaniu części Tyrolu na rzecz Włoch i przeciw klauzuli wykluczającej zjednoczenie Austrii z Niemcami. Ludność państwa okrojonego do ziem rdzennie austriackich z 30 milionów spadła do 6,5 miliona.
1936 ? Hitler na Kongresie w Norymberdze, mówiąc o przyszłości III Rzeszy, wskazuje na Ukrainę, Wschód i Ural jako przyszłe źródło dobrobytu Niemiec
1939 ? Spłonął księgozbiór raperswilski sprowadzony do Warszawy w 1927 roku z Muzeum Pamiątek Polskich, utworzonego w 1869 r. przez W. Platera.
1946 ? Episkopat polski ogłosił List pasterski do wiernych w sprawie wyborów do Sejmu. Biskupi stwierdzali, że głoszone przez władze programy są: wrogie dobru narodu i państwa, moralności chrześcijańskiej i światopoglądowi chrześcijańskiemu.
1947 ? W procesie przywódców WiN, który odbył się w Krakowie, sądzono 17 osób z kierownictwa Zarządu Głównego Zrzeszenia oraz działaczy PSL. Wydano 8 wyroków śmierci, oskarżał Stanisław Zarako-Zarakowski.
1974 ? W Warszawie zmarł wybitny pisarz i reportażysta Melchior Wańkowicz (ur. 1892).
1996 ? Sąd Krajowy w Berlinie skazał byłych dowódców wojsk NRD, strzegących granicy wewnątrzniemieckiej, na kary do sześciu i pół roku więzienia za śmiertelne strzały do ludzi usiłujących się przedostać do RFN przed zjednoczeniem Niemiec.

11 września
1818 ? Ogłoszona została Konstytucja Wolnego Miasta Krakowa (Rzeczpospolita Krakowska). W artykule 1 czytamy: Religia katolicka... (wyznawana od większej części mieszkańców) utrzymuje się jako religia kraju; będzie zawsze przedmiotem szczególniejszych starań rządu, nie uwłaczając w niczym wolności innych wyznań... Na czele RK stał 13-osobowy Senat Rządzący pod przewodnictwem prezesa, władzą ustawodawczą było Zgromadzenie Reprezentantów. Obszar Rzeczpospolitej Krakowskiej wynosił 1164 km2, ludność 95 000.
1934 ? Odrzucenie przez Polskę Paktu Wschodniego, zaproponowanego przez Sowiety państwom Europy. 1944 ? Dekret PKWN powołał rady narodowe, jako terenowe organizacje władzy państwowej w Polsce Ludowej. Pierwsza powołana była Lubelska Wojewódzka Rada Narodowa (18 II) i Miasta Warszawy (20 II). Do 1950 r. rady narodowe były organami samorządu terytorialnego.
2001 ? Terrorystyczny zamach zniszczył World Trade Center w Nowym Jorku. Liczba ofiar sięgnęła kilku tysięcy.

12 września
1683 ? Odsiecz Wiednia. Król Jan III Sobieski w pierwszych dniach września dotarł do Austrii i przejął komendę nad całością wojsk koalicji. 12 września atak polskiej husarii zadecydował o rozgromieniu armii tureckiej. Do papieża Innocentego XI dotarła od króla polskiego krótka wiadomość: venimus, vidimus et Deus vicit (przybyliśmy, zobaczyliśmy, a Bóg zwyciężył).
1823 ? Urodził się Kornel Ujejski (zm. 1897), poeta, wyraziciel demokratycznego patriotyzmu w duchu romantycznym (Maraton, Skargi Jeremiego z Chorałem; stylizacje bibilijne).
1915 ? Ofensywa gen. Iwanowa na froncie karpackim. Rosjanie rozpoczynają działania zaczepne na Galicję Wschodnią.
1917 ? Decyzją cesarzy Niemiec i Austrii powołano Radę Regencyjną. Sprawować miała najwyższą władzę aż do powołania króla Polski lub regenta, wyznaczyć rząd i zwołać Radę Stanu.
1918 ? Uderzeniem na Thiacourt gen. Foch zadaje ciężką porażkę Niemcom. W bojach uczestniczą wszyscy koalicjanci. Amerykanie biorą udział w walkach po raz pierwszy.
1932 ? Tragiczna śmierć bohaterów turnieju lotniczego: por. Żwirki i inż. Wigury. Lotnicy, udając się do Czech w godzinach rannych, giną w katastrofie pod Cierlickiem ? na Śląsku Zaolziańskim.
1933 ? Uroczysty obchód 250. rocznicy odsieczy Wiednia w stolicy Austrii z udziałem prezydenta Miklasa, kanclerza Dollfussa i delegacji polskiej.
1938 ? Oświadczenie Adolfa Hitlera na Kongresie w Norymberdze, że Rzesza okaże jak najdalej idącą pomoc Niemcom sudeckim, uciskanym moralnie i materialnie przez rząd czechosłowacki.
1941 ? W Tarnowie została rozstrzelana przez Niemców Helena Marusarzówna (ur. 1918), czołowa polska narciarka, 7-krotna mistrzyni Polski w konkurencjach alpejskich. W czasie okupacji była łączniczką na trasie Zakopane-Budapeszt.
1945 ? Władze komunistyczne PRL zerwały, obowiązujący od 1925 roku, konkordat z Watykanem.
1981 ? Arcybiskup Józef Glemp odbył ingres na stolicę Prymasów w Gnieźnie.
1996 ? Sprzeciw wobec stosowania kary śmierci wypowiedzieli kapelani więziennictwa obradujący w Warszawie podczas IX Międzynarodowego Zjazdu Katolickich Kapelanów Więziennictwa. W zjeździe uczestniczyło ponad 140 osób z 50 krajów z całego świata.
1998 ? Sejm przyjął orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, że OPZZ nie miała prawa do przejęcia całego majątku Funduszu Wczasów Pracowniczych.

13 września
1321 ? W Rawennie zmarł Dante Alighieri (ur. 1265), jeden z najwybitniejszych poetów świata. Brał czynny udział w życiu politycznym Florencji. Jego głównym dziełem była Boska komedia ? uczony poemat oparty na całym dorobku myśli i sztuki średniowiecznej, uznany za jedno z najwyższych osiągnięć poetyckich.
1732 ? Między Rosją, Austrią i Prusami został zawarty Traktat Loewenwolda (przymierze trzech czarnych orłów), który dotyczył następstwa tronu w Polsce. Traktat wykluczał objęcie tronu przez Stanisława Leszczyńskiego i syna Augusta II. Przewidywał też zbrojną interwencję w razie oporu Polaków.
1931
? Zamach komunistyczny na ekspres Budapeszt-Kolonia. Sprawca zamachu ? Matuszka. W pociągu zginęły 24 osoby.
? Pucz wojskowy w Austrii. Przywódca Heimatschutzu dr Pfriemer proklamuje objęcie władzy w państwie. Zamach stanu likwidują wojska rządowe.
1934 ? Deklaracja min. Becka w Genewie w sprawie mniejszości narodowych. Na zgromadzeniu Ligi Narodów Polska wypowiada traktat o mniejszościach. Rząd nie będzie współpracować z organami międzynarodowymi w zakresie kontroli nad stosowanymi już przez Polskę zasadami równego traktowania mniejszości.
1935 ? Święta Faustyna Kowalska miała objawienie dotyczące Koronki do Miłosierdzia Bożego.
1937 ? Powrót z Madagaskaru polskiej komisji, która badała możliwość osadnictwa na tej wyspie.
1940 ? Generalny Gubernator Hans Frank wydał rozporządzenie o organizowaniu w całej GG żydowskich dzielnic mieszkaniowych.
1996 ? Polskę odwiedził prezydent Francji Jacques Chirac. Występując w Sejmie, stwierdził, że w 1997 r. w sposób nieodwracalny powinien rozpocząć się proces wstępowania Polski do NATO. Natomiast w 2000 r. nasz kraj powinien stać się członkiem Unii Europejskiej. Jednocześnie wezwał, by Sojusz tworzył układy stowarzyszeniowe lub partnerskie ze wszystkimi państwami europejskimi. Zaproponował, aby na następny szczyt zaprosić wszystkich partnerów Sojuszu, a więc także Rosję.

14 września
1485 ? Król Kazimierz Jagiellończyk przyjął hołd lenny hospodara wołoskiego. Polska sięgała wówczas od Morza Bałtyckiego do Czarnego.
1919 ? Zajęcie Rijeki przez poetę i pisarza włoskiego Gabriela d’Annunzio, który na czele grenadierów i wojsk szturmowych wkracza do miasta, usuwa okupacyjne oddziały angielskie i ogłasza przyłączenie miasta i portu do Włoch. Wywołuje to zatarg z Jugosławią i mocarstwami Europy.
1929 ? Oddziały angielskie pierwsze opuszczają Nadrenię, okupowaną od 1918 r. tytułem gwarancji dochowania warunków pokoju przez Niemcy.
1938 ? Wprowadzenie przez rząd czechosłowacki stanu wyjątkowego na pograniczu z Niemcami, wywołane krwawymi zajściami w Sudetach. Niemcy sudeccy zrywają rokowania w Pradze, żądając wycofania wojska i odwołania zarządzeń o stanie wyjątkowym.
1953 ? Przed sądem wojskowym w Warszawie rozpoczął się proces biskupa kieleckiego Czesława Kaczmarka. Prokurator Zarakowski oskarżał biskupa o działalność szpiegowską oraz o współpracę z hitlerowskim okupantem. Zarzuty były spreparowane przez UB. Wyrok 12 lat więzienia, jaki zapadł 22 września, był z góry ustalony. Po przełomie październikowym 1956 r. bp Kaczmarek został zrehabilitowany i na żądanie Prymasa Wyszyńskiego przywrócony na stanowisko ordynariusza kieleckiego.
1981 ? W 90. rocznicę ukazania się pierwszej encykliki o tematyce społecznej, którą ogłosił papież Leon XIII (Rerum novarum), Jan Paweł II ogłosił encyklikę Laborem exercens, która poświęcona została pracy.

15 września
1862 ? Zmarł Władysław Syrokomla (właść. Ludwik Kondratowicz, ur. 1823) poeta. W 1861 r. więziony za udział w manifestacjach patriotycznych. Nazywał siebie "lirnikiem wioskowym". Ważniejsze utwory: Lalka, 1851, Janko Cmentarnik, 1856, Stare wrota, 1855, Urodzony Jan Dęboróg, 1855.
1920 ? Obsadzenie przez wojska polskie granicy Wolnego Miasta Gdańska.
1922 ? Zjazd organizacji monarchistycznych wszystkich państw europejskich w Monachium. Rezolucja: przywrócenie dawnych domów panujących.
1926 ? Plebiscyt w Hiszpanii dla ustalenia charakteru rządów i polityki w kraju. Primo de Rivera uzyskuje 5 milionów głosów aprobujących program i jego rządy.
1932 ? Ogłoszenie przez Japonię niepodległości Mandżurii. Proklamacja nowego państwa utworzonego z terenów spornych wywołuje ostry protest Chin. Sowiety uznają Mandżurię.
1937 ? Zgon b. prezydenta Czechosłowacji Tomasza Masaryka.
1938
? Wybuch zbrojnego powstania w Sudetach. Sytuacja powoduje interwencję premiera Wielkiej Brytanii Chamberlaina, który przybywa do Berchtesgaden na konferencję z Hitlerem, w celu zażegnania możliwości konfliktu wojennego.
? Wielkie pięciodniowe manewry armii polskiej na Wołyniu.
1949 ? W Warszawie rozpoczął się, pierwszy po wojnie, Międzynarodowy Konkurs im. F. Chopina. I miejsce: Polka Halina Czerny-Stefańska i Bella Dawidowicz z ZSRR. Miejsca II i III Polacy: Barbara Hesse-Bukowska i Waldemar Maciszewski.
1964 ? Papież Paweł VI przyjął na audiencji Prymasa Polski Stefana Wyszyńskiego, który wręczył mu memoriał polskich biskupów w sprawie ogłoszenia Matki Bożej Matką Kościoła (Mater Ecclesiae).
1995 ? Sejm odrzucił sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej powołanej do rozpatrywania ustawy o ratyfikacji konkordatu między Stolicą Apostolską a Rzeczpospolitą Polską. Za odrzuceniem sprawozdania, w którym komisja stwierdziła, że konkordat nie jest sprzeczny z obowiązującą konstytucją, głosowali przede wszystkim posłowie SLD i UP, a także 11 z PSL, 10 z UW. Parę dni wcześniej na antenie Radia "Gdańsk" lider SLD Aleksander Kwaśniewski stwierdził, że ostatnio zmalały szanse na ratyfikację konkordatu. Winą obciążył biskupów Kościoła katolickiego.
2002 ? Biskupi słowaccy zdecydowanie opowiedzieli się za przystąpieniem ich kraju do Unii Europejskiej.

16 września
1668 ? Król Jan Kazimierz złożył koronę i wyjechał do Francji, gdzie zmarł cztery lata później. Przyczyną abdykacji była niemożność naprawy ustroju w myśl złożonych przez monarchę ślubów lwowskich. Jego szczątki, sprowadzone kilka lat później do Polski, spoczęły w podziemiach katedry wawelskiej.
1825 ? W Chorowszczyźnie k. Wołkowyska zmarł Franciszek Karpiński (ur. 1741), patriota, poeta, przedstawiciel sentymentalizmu, nazywany też "poetą serca". Autor liryk miłosnych (Laura i Filon), pieśni religijnych (Kiedy ranne..., Bóg się rodzi, Wszystkie nasze dzienne sprawy...), sielanek, elegii i komedii (Czynsz).
1925 ? W Locarno podpisany zostaje protokół umowy między państwami. Polska i Francja wiążą się wzajemną gwarancją pomocy w razie niedotrzymania zobowiązań przez Niemcy. 16 wrześna 1932 ? Wycofanie się Niemiec z Konferencji Rozbrojeniowej do chwili przyznania im równouprawnienia militarnego. Sowiety popierają stanowisko Niemiec.
1992 ? Parlament Europejski zatwierdził układ stowarzyszeniowy z Polską.
1998 ? "Nie będzie śledztwa w sprawie rzekomego ludobójstwa jeńców z wojny 1919-20, którego dokonanie zarzuca Polsce rosyjski prokurator generalny" ? oświadczyła minister sprawiedliwości Hanna Suchocka. Według rosyjskiego prokuratora, Polacy zamordowali 83,5 tys. jeńców. Z ustaleń historyków wynika, że od lutego 1919 r. do października 1920 r. zmarło ich w Polsce od 16 do 18 tys. Po wojnie wielu jeńców nie chciało wracać do bolszewickiej Rosji.

17 września
1253 ? Papież Innocenty IV ogłosił świętym krakowskiego biskupa Stanisława, który zginął w 1079 r. w kościele pod wezwaniem Michała Archanioła na Skałce w Krakowie. Rozkaz zabicia biskupa wydał król Bolesław Śmiały.
1895 ? W Krakowie zmarł metropolita warszawski Zygmunt Szczęsny Feliński. Zanim został kapłanem, walczył w szeregach powstańczych w czasie Wiosny Ludów (1848) w Poznańskiem. Nominację na arcybiskupa warszawskiego otrzymał w lutym 1862, w miesiącach poprzedzających wybuch powstania styczniowego. Próbował nie dopuścić do rozlewu krwi, a równocześnie występował przeciw prześladowaniu rodaków przez władze rosyjskie. W czerwcu 1863 r. zesłany do Jarosławia n. Wołgą. Zwolniony po 20 latach, nie mógł wrócić do swojej archidiecezji i osiedlił się w Galicji.
1938
? Uchwała Komitetu Porozumiewawczego Stronnictw Polskich w Czechosłowacji, domagająca się rozciągnięcia na ludność polską na Śląsku Zaolziańskim praw, jakie otrzyma jakakolwiek inna grupa narodowa w Czechosłowacji.
? Rząd Czechosłowacji rozwiązuje partię Niemców sudeckich, zamyka również granicę czesko-polską. Henlein, ukrywający się na terenie Rzeszy, wydaje rozporządzenie o tworzeniu Korpusu Ochotniczego z uciekinierów ? Niemców sudeckich.
? Rząd praski odrzuca projekty plebiscytu, zarządza przejściowe ograniczenia niektórych praw obywatelskich i rozszerza stan wyjątkowy na obszar całego państwa.
? Pierwsze demarche Rządu Polskiego w Paryżu i Londynie w sprawie samostanowienia Polaków zza Olzy.
1939
? Rząd ZSRR poinformował ambasadora Polski w Moskwie, że utraciła ważność umowa polsko-radziecka o nieagresji zawarta w Moskwie 25 lipca 1932 r., a przedłużona 5 maja 1934 r. do grudnia 1945.
? Armia Radziecka wkroczyła na wschodnie tereny Polski.
? Marszałek Polski Edward Rydz-Śmigły opuścił wraz z rządem Polskę.
1943 ? W Dachau został zamordowany Stefan Starzyński (ur. 1893), polityk, ekonomista, publicysta. Żołnierz I Brygady Legionów w Polsce. Internowany przez Niemców. W latach 1929-1934 minister skarbu. W 1934-1939 Prezydent Warszawy, po wybuchu wojny Komisarz Cywilny przy Dowództwie Obrony Warszawy. Aresztowany 27 X 1939 r.
1996 ? W rocznicę napaści ZSRR na wschodnie ziemie polskie, prezydent Ukrainy Leonid Kuczma pozdrowił naród ukraiński z okazji 57. rocznicy "zjednoczenia ziem zachodnioukraińskich z Ukrainą".

18 września
1543 ? Drukiem ukazało się pierwsze wydanie dzieła Mikołaja Kopernika De revolutionibus orbium coelestium, w którym zawarł wykład heliocentrycznej teorii budowy świata. Kopernik nie doczekał wydania dzieła, zmarł bowiem 24 maja tego samego roku.
1976 ? W Londynie nastąpiło uroczyste odsłonięcie pomnika ku czci Polaków zamordowanych w Katyniu i innych miejscach kaźni. Na pomniku wyryto napis: Katyń 1940 oraz słowa: Sumienie świata woła o prawdę. Bowiem wciąż zachodni politycy udawali, że nie wiedzą, kto był sprawcą tych zbrodni.

19 września
1364 ? Krakowski mieszczanin Mikołaj Wierzynek wydał ucztę z okazji kongresu monarchów europejskich. Na zaproszenie Kazimierza Wielkiego (objął tron w 1334 r.) przybyli: cesarz niemiecki, a zarazem król czeski, Karol Luksemburski, Ludwik Węgierski, Waldemar król Danii, Piotr z Cypru (miał tytuł króla jerozolimskiego) oraz dziesięcioro różnych książąt ze Śląska, Niemiec i Moraw.
1620 ? Bitwa pod Cecorą między wojskami polskimi (9000 żołnierzy), a turecko-tatarskimi (7000 Turków i kilkanaście tysięcy Tatarów). Bitwa zakończyła się klęską Polaków, zginął w niej hetman Stanisław Żółkiewski, który nie chciał opuścić pola walki.
1657 ? W Welawie, w czasie gdy trwała jeszcze wojna ze Szwedami, podpisany został traktat polsko-pruski, na mocy którego władca Prus Książęcych Fryderyk Wilhelm, elektor brandenburski, został zwolniony z obowiązków lennych wobec monarchy polskiego. Prusy Książęce stały się w ten sposób państwem niezależnym.
1833 ? W Mnichovo Hradiste w Czechach zawarty został układ między Rosją, Austrią i Prusami o współpracy przeciw ewentualnemu powstaniu w Polsce. Podjęto też decyzję o likwidacji Rzeczypospolitej Krakowskiej i wzajemnym wydawaniu polskich konspiratorów.
1897 ? W Pawłowie pod Lwowem zmarł Kornel Ujejski (ur. 12 IX 1823). Największą sławę przyniósł mu poemat Maraton, będący aluzją do sytuacji Polski. Był autorem chorału Z dymem pożarów...
1920 ? Przystąpienie Naczelnego Wodza do wykonania planu operacyjnego bitwy nad Niemnem. Niebezpieczeństwo bolszewickie przestało zagrażać Polsce.
1931 ? Krach na giełdzie londyńskiej i w Nowym Jorku, spowodowany załamaniem walutowym i ucieczką złota.
1996 ? Papież Jan Paweł II przebywał od 19 do 22 września we Francji. Była to jego piąta podróż apostolska do tego kraju, związana z obchodami 1500. rocznicy chrztu króla Franków Chlodwiga.

20 września
1492 ? Jan I Olbracht (ur. 1459), syn Kazimierza Jagiellończyka, zostaje w Katedrze na Wawelu koronowany na króla Polski. Zasłużył się przyłączeniem księstwa płockiego do Korony i wydaniem (1496 r.) tzw. konstytucji piotrkowskich. W 1497 r. w czasie odwrotu z wyprawy mołdawskiej poniósł klęskę na Bukowinie. Panował do 1501 r.
1914 ? W wyniku agitacji polityków Narodowej Demokracji, sformowany w Mszanie Dolnej Legion Wschodni odmawia złożenia przysięgi. Z 6500 ochotników tylko 800 składa przysięgę. Zostają oni wcieleni do 3. pp. leg.
1917 ? Dzięki zabiegom dyplomatycznym Romana Dmowskiego, utworzony przez niego w Paryżu Polski Komitet Narodowy został uznany przez rządy Francji, Wielkiej Brytanii i Włoch za reprezentację przyszłej niepodległej Polski.
1995 ? Stolica Apostolska zarzuciła krajom Unii Europejskiej brak dostosowania dokumentu konferencji pekińskiej do Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka ONZ i innych podstawowych dokumentów na ten temat.

21 września
1845 ? Zmarła Klementyna z Tańskich Hoffmanowa (ur. 1798), żona Karola Boromeusza, pisarka i pedagog. Założycielka i redaktor (1824-1828) "Rozrywek dla dzieci" w Warszawie. Brała udział w Powstaniu Listopadowym ? organizowała ochotniczą służbę sanitarną kobiet. Od 1831 na emigracji we Francji. Pionierka patriotycznego wychowania kobiet. Była inicjatorką twórczości literackiej dla dzieci i wizytatorką szkół i pensji dla dziewcząt.
1920 ? Pierwszy dzień polsko-sowieckich rokowań pokojowych w Pałacu Czarnogłowców w Rydze (rozpoczęły się o godzinie 17.15).
1938
? Przyjęcie przez rząd czechosłowacki planu londyńskiego, wprowadzającego ustępstwa terytorialne na rzecz Niemiec. Ludność Pragi demonstruje przeciw rządowi, prezydentowi i państwom zachodnim, zwłaszcza ? Francji.
? Druga konferencja Chamberlaina z Hitlerem w Godesberg. Hitler wysuwa nowe żądania. Chamberlain rezygnuje z dalszego pośrednictwa.
? Złożenie przez polskiego posła Papee w Pradze noty, żądającej załatwienia sprawy terytoriów zamieszkałych przez ludność polską analogicznego z załatwieniem sprawy ludności niemieckiej. Równocześnie rząd polski wypowiada umowę z roku 1925 i składa protest przeciwko nieuwzględnieniu w projekcie londyńskim postulatów polskich.
1949 ? Władze komunistyczne przejęły szpitale prowadzone przez Kościół i zakony. Z placówek tych, a także później z państwowych, usunięto personel zakonny.
1980 ? Po 31 latach przerwy, z kościoła św. Krzyża w Warszawie transmitowano przez radio Mszę św. Odprawił ją ks. bp Jerzy Modzelewski. Pierwszą Mszę św. nadano 3 maja 1927 r. z katedry poznańskiej. Wznowiona po okupacyjnej przerwie w 1945 r. i ponownie zakazana przez władze komunistyczne w 1949 r.
1997
? Aleksander Kwaśniewski podpisał ustawę lustracyjną. Podlegać jej mają prezydent, parlamentarzyści, sędziowie i prokuratorzy oraz osoby sprawujące kierownicze stanowiska w państwie. Będą musieli złożyć oświadczenie, czy współpracowali ze służbami specjalnymi, oświadczenia będą trafiać do sądu lustracyjnego. Jeżeli sąd stwierdzi kłamstwo, nałoży 10-letni zakaz sprawowania funkcji publicznych.
? Za ratyfikacją Konkordatu opowiedziało się 59% ankietowanych Polaków, tylko 16% było przeciw.

22 września
1924 ? Protest Sowietów przeciw przyznaniu Polsce praw do Galicji Wschodniej.
1929 ? Sprowadzenie do Polski z Paryża prochów Joachima Lelewela, który zmarł 29 V 1861 r. w Paryżu w przytułku dla nędzarzy. Był członkiem Rządu Narodowego w 1831 r. Historyk; był pionierem polskiej ideologii demokratycznej.
1941 ? Niemcy wysłali z Warszawy pierwszy transport Polek ? więźniarek do obozu koncentracyjnego w Ravensbrück.
1995 ? Dyrektor Archiwów Państwowych Rosji prof. Rudolf Pichoja przekazał, podczas spotkania z premierem J. Oleksym, radzieckie dokumenty wojskowe, zawierające rozkazy dotyczące agresji na Polskę w 1939 roku.

23 września
1922 ? Uchwalenie przez Sejm ustawy o budowie portu w Gdyni.
1924 ? Uchwała rządu Rzeszy Niemieckiej o przystąpieniu Niemiec do Ligi Narodów.
1937 ? Porwanie przewodniczącego Związku b. kombatantów rosyjskich gen. Millera w Paryżu. Była to druga akcja agentów GPU na terenie Francji. Gen. Miller był następcą podobnie porwanego gen. Kutiepowa.
1938
? Ogłoszenie powszechnej mobilizacji w Czechosłowacji. Walki ludności polskiej z Czechami na Zaolziu. ? Wystąpienie Sowietów przeciw Polsce z zagrożeniem wypowiedzenia paktu o nieagresji z r. 1932 na wypadek wkroczenia wojsk polskich na terytorium czechosłowackie. Polska oświadcza, że zarządzenia związane z obroną państwa są jej sprawą wewnętrzną, a teksty umów i traktatów są znane dostatecznie.
1995 ? Około 30 tysięcy osób protestowało w Monachium pod hasłem "Krzyże zostają" przeciwko wyrokowi Federalnego Trybunału Konstytucyjnego. Katolicy niemieccy przypominają, że to Hitler, jako pierwszy, nakazał zdjęcie krzyży ze ścian klas szkolnych i w ich miejsce wprowadził swastyki i swoje portrety.
2002 ? W Belgii weszło w życie prawo uznające eutanazję za "akt prawnie dozwolony". Belgia to drugi po Holandii kraj na świecie, który zalegalizował eutanazję.
24 września
1821 ? We wsi Laskowo-Głuchy koło Radzymina urodził się Cyprian Kamil Norwid, zaliczany do najwybitniejszych poetów okresu romantyzmu. W latach 1842-1848 studiował we Włoszech i Niemczech. W 1849 osiadł w Paryżu, 1852-1854 przebywał w USA. Żył w osamotnieniu i nędzy. Od 1877 przebywał w paryskim przytułku dla polskich weteranów i tam zmarł w 1883.
1923 ? Napad bandy bolszewickiej na pociąg na linii Porochańsk-Łabcza. Zabity jeden pasażer, dwóch rannych. Wojewoda poleski Downarowicz, biskup miński Łoziński i senator Wysłouch, znajdujący się w pociągu, zostali obrabowani. Był to kolejny napad band na Kresach.
1934 ? Odkrycie przez Irenę Curie-Joliot, córkę Marii Skłodowskiej-Curie, metody sztucznego wytwarzania radu.
1995
? Parlament czeski na kolejne cztery lata przedłużył zakaz piastowania ważnych stanowisk państwowych, przez osoby powiązane z komunistyczną służbą bezpieczeństwa. Za przedłużeniem obowiązywania ustawy dekomunizacyjnej głosowało 99 posłów, przeciw ? 28.
? Prymas Polski kardynał Józef Glemp powiedział podczas obchodów 400-lecia Seminarium Płockiego, że "Kościół jest posłany do wszystkich ideologii, także do komunistów, aby ich nawrócić".
1997 ? Rosyjska Duma, a także Rada Federacji przyjęły nową kontrowersyjną ustawę o wolności wyznania, zawierającą szereg dyskryminujących postanowień, sprzecznych nie tylko z konstytucją Rosji, ale i przepisami międzynarodowymi. Zadowolenie z ustawy wyraził prawosławny patriarcha Aleksy II.

25 września
1919 ? "Komitet Pięciu", wypełniając traktat wersalski, przystępuje do ustalenia granic Polski na wschodzie.
1921 ? Ukrainiec Stefan Fedak próbuje dokonać zamachu na J. Piłsudskiego w czasie otwarcia Targów Wschodnich we Lwowie. Ciężko ranny został wojewoda Grabowski. Śledztwo ujawnia spisek 12 osób. Sąd przysięgłych skazuje Fedaka na 6 lat, pozostałych uniewinnia.
1937 ? Wizyta Mussoliniego w Niemczech, którego w Monachium wita Adolf Hitler. Mussolini nadaje Hitlerowi honorową godność kaprala milicji faszystowskiej, najwyższą w hierarchii faszystów. 1943 ? W Warszawie gestapo aresztowało wybitną pisarkę Zofię Kossak-Szczucką, działaczkę tajnej katolickiej organizacji niepodległościowej Front Odrodzenia Polski, organizatorkę akcji ratowania Żydów. Została wywieziona do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu.
1945 ? Dekretem Rady Ministrów zostało wprowadzone nowe prawo małżeńskie zobowiązujące do rejestracji ślubu w urzędach stanu cywilnego.
1953 ? Funkcjonariusze UB aresztowali Prymasa Polski ks. kard. Stefana Wyszyńskiego. Został osadzony w klasztorze w Rywałdzie i pozbawiony możliwości kontaktu z duchowieństwem oraz wiernymi.
1998
? Prawie tysiąc żołnierzy z 22 państw, w tym z Polski, wzięło udział w ćwiczeniach "Tarcza Pokoju '98" na poligonie w Jaworowie koło Lwowa. Rosja i Wielka Brytania przysłały obserwatorów. Po raz czwarty na Ukrainie w ćwiczeniach wojskowych uczestniczyli żołnierze NATO.
? Przebywający w Polsce komisarz Unii Europejskiej, Karl van Miert oświadczył, że po przyjęciu Polski do UE decyzje, którym polskim przedsiębiorstwom będzie udzielana pomoc z pieniędzy publicznych, zapadać będą w Brukseli.

26 września
1815 ? Cesarz Austrii Franciszek I, król Prus Fryderyk Wilhelm III oraz car Rosji Aleksander I podpisali w Wiedniu traktat zwany Świętym Przymierzem. Zatwierdzał on czwarty rozbiór Polski i zobowiązywał wymienionych władców do czuwania nad nowym porządkiem w Europie, jaki wprowadzono po zwycięstwie nad Napoleonem. 1916 ? Udzielenie dymisji Komendantowi J. Piłsudskiemu przez dowództwo austriackie, wywołuje ostry kryzys w Legionach. Komendant przekazuje dowództwo nad I Brygadą płk Śmigłemu-Rydzowi. 1938
? Specjalnym samolotem prezydent Benesz przesłał odręczny list skierowany do Prezydenta I. Mościckiego w sprawie stosunków polsko-czechosłowackich.
? Zmobilizowanie pod broń 60 000 ochotników z wszystkich miast polskich do Korpusu Zaolziańskiego.
? Telegraficzny apel prezydenta Roosevelta do Hitlera, Benesza oraz Anglii i Francji na rzecz pokoju.
? Oświadczenie Adolfa Hitlera o nienaruszalności dobrych stosunków między Niemcami i Polską.
2001 ? W Warszawie zaprezentowano pierwszy w Polsce ekumeniczny przekład Nowego Testamentu i księgi Psalmów. W pracach translatorskich uczestniczyli przedstawiciele 11 kościołów chrześcijańskich w Polsce. 2002 ? W liście skierowanym do premiera Izraela kard. A. Sodano wezwał w imieniu Papieża do wstrzymania ataków na siedzibę Arafata i wyraził nadzieję na szybkie wznowienie rozmów izraelsko-palestyńskich.

27 września
1605 ? Pod Kirchholmem (koło Rygi) hetman Karol Chodkiewicz, dysponujący armią liczącą 4 000 żołnierzy, rozgromił trzykrotnie większe siły Szwedów dowodzonych przez Karola Sudermańskiego, dążących do opanowania Inflant.
1612 ? Zmarł ks. Piotr Skarga (właściwe nazwisko Powęski), jezuita, kaznodzieja wstrząsający sumieniami Polaków. Autor słynnych Kazań Sejmowych. Przez 23 lata nadworny kaznodzieja króla Zygmunta III.
1925 ? Pierwsza oficjalna wizyta ministra spraw zagranicznych rządu sowieckiego w Warszawie. Po pobycie w Polsce minister Cziczerin udał się następnie do Berlina, Paryża i Londynu.
1938 ? Rząd Polski wysyła do Pragi notę precyzującą ostateczne żądania w sprawie zwrotu Śląska Zaolziańskiego.
1939 ? Kapitulacja Warszawy. Jednocześnie Generał Michał Karaszewicz-Tokarzewski powołał konspiracyjną wojskowo-polityczną organizację Służba Zwycięstwu Polski (przekształconą później w Związek Walki Zbrojnej, a następnie w Armię Krajową). Jej celem miała być walka z agresorem niemieckim i sowieckim.
1942 ? Zofia Kossak Szczucka i Wanda Filipowicz założyły przy Delegaturze Rządu Polskiego na Kraj ? Tymczasowy Komitet Pomocy Żydom "Żegota".
1995 ? Ministrowie finansów i prezesi banków centralnych krajów UE postanowili, że jednolita waluta europejska ? ecu ? zostanie wprowadzona 1 stycznia 1999 r.

28 września
1895 ? Zmarł Ludwik Pasteur. Urodził się w 1822 r. w Dole na pograniczu szwajcarsko-francuskim. Ojciec jego był garbarzem. W 1847 r. ukończył uniwersytet. Był profesorem Sorbony, członkiem Akademii Francuskiej, twórcą podstaw mikrobiologii i immunologii. Opracował metody szczepień ochronnych. 6 lipca 1885 r. po raz pierwszy zastosował szczepionkę przeciw wściekliźnie.
1918 ? Umowa Polskiego Komitetu Narodowego z rządem francuskim w sprawie formującej się armii polskiej we Francji pod wojskowym zwierzchnictwem Francuzów. Komitet Narodowy ma decydować o osobie wodza armii.
1919 ? Zdobycie fortu Dyneburg przez Dywizje Legionowe gen. Śmigłego-Rydza. Miasto zostało zwrócone Łotwie.
1925 ? W obecności ministra spraw wewnętrznych gen. Władysława Sikorskiego odbyło się poświęcenie kaplicy na cmentarzu Obrońców Lwowa (Orląt Lwowskich).
1978 ? W Watykanie zmarł nagle Jan Paweł I, papież uśmiechu. Na Stolicy Piotrowej zasiadał zaledwie 33 dni. 1995
? W Palermo rozpoczął się proces Giulio Andreottiego, 7-krotnego premiera Włoch, oskarżonego o współpracę z mafią sycylijską.
? W wyborach parlamentarnych na Łotwie generalny sukces odniosły partie prawicowe. Postkomuniści nie liczą się na łotewskiej scenie politycznej.
? Z ogłoszonego przez NATO studium na temat rozszerzenia paktu na wschód wynika, że nowo przyjęte kraje (w tym Polska) korzystałyby z atomowych gwarancji bezpieczeństwa Sojuszu. Sztab Generalny armii rosyjskiej zapowiada z kolei rozmieszczenie taktycznych rakiet jądrowych na terenie Białorusi i obwodu kaliningradzkiego, w przypadku przyjęcia Polski i krajów środkowoeuropejskich do NATO.

29 września
1863 ? Józef Hauke-Bosak (1834-1871) został mianowany generałem i naczelnikiem powstańczych sił zbrojnych w Krakowskiem i Sandomierskiem. Był dowódcą w Powstaniu Styczniowym. Poległ w wojnie francusko-pruskiej, dowodząc I brygadą francuskiej Armii Wogezów.
1918 ? Na naradach w Spa generałowie Ludendorff i Hindenburg wzywają rząd Niemiec do natychmiastowego zawarcia pokoju. Konferencja ustala, że należy to przeprowadzić przez parlament, a propozycję skierować bezpośrednio do Wilsona.
1926 ? W kościele Świętej Trójcy w Kownie szaulisi litewscy zatarasowawszy wyjścia, masakrują bezbronną ludność polską, zebraną w kościele.
1929 ? Pierwsza w Polsce projekcja filmu dźwiękowego.
1938 ? Mussolini inicjuje konferencję w Monachium z udziałem Hitlera, Chamberlaina i Daladiera. Zawarty układ zaspokaja żądania Niemiec wobec Czechosłowacji, Anglia, Francja i Włochy na wypadek nieprzyjęcia układu przez Pragę deklarują zgłoszenie pełnego desinteressement. W sprawie żądań Polski i Węgier szefowie rządów ustalają trzymiesięczny termin do załatwienia kwestii.

1944 ? Po ustąpieniu gen. Sosnkowskiego naczelnym wodzem Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie został mianowany gen. Tadeusz Komorowski-Bór.
1998 ? Sejm przyjmuje ustawę o systemie ubezpieczeń społecznych, według której wysokość emerytury będzie zależała od płaconej składki. Reforma nie objęła osób powyżej 50. roku życia.
2002 ? Po raz pierwszy w historii polskich służb policyjnych kilkuset reprezentantów policji pielgrzymowało na Jasną Górę.

30 września
1908 ? W Krakowie zmarł Karol Estreicher (ur. 1827). Bibliotekarz, bibliograf, historyk literatury i teatru, publicysta. Syn wybitnego botanika, profesora i rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego. Ukończył studia prawnicze. Profesor Warszawskiej Szkoły Głównej, dyrektor Biblioteki Jagiellońskiej, którą kierował przez 36 lat. Dziełem jego życia jest opracowana bibliografia polska od czasów najdawniejszych do 1868 r. (26 tomów). Pracę nad bibliografią kontynuował jego syn Stanisław, który doprowadził ją do roku 1939.
1921 ? Pierwszy spis ludności w niepodległej Polsce. Wykazał ogółem 27 176 171 mieszkańców (70 osób na km2).
1933 ? Pobicie rekordu prof. Piccarda w locie do stratosfery. Lotnik sowiecki osiąga wysokość 19 300 m. Rekord Piccarda wynosił 16 000 m.
1939 ? Prezydent Władysław Raczkiewicz mianował gen. Władysława Sikorskiego premierem rządu na emigracji (był nim do 4 VII 1943).
1997 ? Biskupi francuscy poprosili publicznie Żydów o wybaczenie z powodu krzywd wyrządzonych im podczas II wojny światowej. Większość biskupów za czasów rządu Vichy, który kolaborował z nazistami i uczestniczył w deportacjach Żydów, pozostawała lojalna wobec władz.


 

Opr. Halina Nehring
Wyświetlony 10974 razy

Zaloguj się, by skomentować

Wychodząca od 2001 roku
„Opcja na Prawo” to najdłużej ukazujące się pismo
opiniotwórcze o charakterze liberalno-konserwatywnym.

OPCJA NA PRAWO © All Rights Reserved.

Nasza strona używa plików cookies. Jeśli przeglądasz nasze strony równocześnie wyrażasz zgodę na korzystanie z nich.Więcej o naszej polityce prywatności Polityka prywatności. Korzystanie z tej strony wymaga akceptacji plików cookie.