wtorek, 02 luty 2010 03:27

Kult państwa

Napisane przez

 

Ocena dorobku społeczno-politycznego Polski po roku 1989 w ostatnim czasie jest zagadnieniem stale przyciągającym uwagę zarówno publicystów, jak i naukowców. Na powyższy dyskurs nałożył się także spór o ocenę Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej.

 

 

W powyższy nurt debaty publicznej wpisuje się książka, krakowskiego filozofa, historyka idei, publicysty, Bronisława Łagowskiego. Na Duch i bezduszność III Rzeczpospolitej złożyło się blisko 150 artykułów publikowanych w latach 1997-2005 na łamach ,,Przeglądu Tygodniowego? i ,,Przeglądu?.

 

Probierzem, wedle którego autor osądza zarówno PRL, jak i wydarzenia polityczne w Polsce po 1989 roku, jest realizm polityczny (stojący w opozycji do woluntaryzmu politycznego), który wyraża się w ocenie realnie istniejących warunków międzynarodowych, w jakich funkcjonowało lub funkcjonuje państwo, a nie w jakich politycy chcieliby, żeby funkcjonowało. Centralną wartością jest tu państwo, którego rozwój jest zagrożony przez wszelkie postawy społeczne o anarchistycznym obliczu. Wobec takiej postawy nie powinien dziwić fakt krytycznej oceny polskich powstań narodowych, która zbliża Bronisława Łagowskiego do dziewiętnastowiecznych historyków z tzw. szkoły krakowskiej oraz do sposobu myślenia o polskich ruchach irredentystycznych, jakie prezentował chociażby Aleksander margrabia Wielopolski. Działalność polskiego podziemia niepodległościowego w czasie II wojny światowej zostaje również poddana krytycznemu osądowi. Jako kontrbohatera wobec walczących żołnierzy prezentuje postać przewodniczącego dwóch Rad Głównych Opiekuńczych (organizacja ta działała zarówno w czasie I, jak i II wojny światowej) Adama Ronikiera.

 

Konsekwencją realizmu politycznego, w wydaniu prof. Bronisława Łagowskiego, jest akceptacja z jego strony dla postanowień konferencji jałtańskiej i jej skutków dla Polski. Według autora to, co otrzymał nasz kraj w 1945 roku, było optymalne wobec zaistniałej sytuacji międzynarodowej. Owymi pozytywami miało być uzyskanie przez Polskę: korzystnego i dobrego terytorium oraz wewnętrznej stabilizacji. Natomiast kwestia ustroju pozostaje dla niego rzeczą o drugorzędnym znaczeniu, gdyż każda forma ustrojowa ulega w czasie przeobrażeniom. Zapewne stąd wynika akceptacja dla utworzonego w Polsce po 1945 roku państwa socjalistycznego.

 

Bronisław Łagowski w omawianej publikacji jawi się jako uczeń, kontynuator myślenia o państwie, jakie prezentował wybitny niemiecki myśliciel polityczny ? Carl Schmitt. Najdobitniej widać to w ocenie znaczenia państwa, które prezentuje autor. Nie ukrywa, że największą dla niego wartością jest istnienie zorganizowanej wspólnoty politycznej ? państwa, bez względu na jego ,,doczesny? charakter. Gdyż kwestia ustrojowa (republika, monarchia) jest kwestią drugorzędną. Podobnie jak Schmitt w swym pojęciu ,,polityczności?, także Łagowski broni państwa przed wszelkimi ,,wrogami wewnętrznymi?. W swej krytyce osłabiania państwa przez wszelkie ruchy ,,rewolucyjne? jest niezwykle konsekwentny. Właśnie z tego punktu widzenia ocenia aktywność ,,Solidarności? w latach 80., jak i wszelkie próby rozliczenia się z przeszłością PRL-u już po 1989 roku. Jednakże, tak jak w przypadku Schmitta, autor może wpaść w niebezpieczną pułapkę, jaką jest statolatria. Kult państwa dla niego, samego bez odniesień do aksjologii (zwłaszcza tej o podbudowie teistycznej), jest groźny chociażby z powodu nieuwzględniania personalistycznej natury ludzkiej, które w efekcie może doprowadzić do wypaczeń roli i znaczenia państwa.

 

B. Łagowski, Duch i bezduszność III Rzeczypospolitej. Rozważania, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, Kraków 2007, ss. 491.

Wyświetlony 1912 razy
Zaloguj się, by skomentować

Wychodząca od 2001 roku
„Opcja na Prawo” to najdłużej ukazujące się pismo
opiniotwórcze o charakterze liberalno-konserwatywnym.

OPCJA NA PRAWO © All Rights Reserved.

Nasza strona używa plików cookies. Jeśli przeglądasz nasze strony równocześnie wyrażasz zgodę na korzystanie z nich.Więcej o naszej polityce prywatności Polityka prywatności. Korzystanie z tej strony wymaga akceptacji plików cookie.