wtorek, 02 luty 2010 03:51

Kazimierz Pułaski - polsko-amerykański bohater niepodległościowy

Napisane przez

Boże igrzysko

Brytyjski historyk Norman Davies napisaną przez siebie historię Polski nie bez podstaw zatytułował ?Boże igrzysko?. W dziejach Polski, tak zresztą jak we wszystkich innych państwach chrześcijańskich, niepoślednią rolę odgrywali kardynałowie i biskupi katoliccy. Nie tylko we Francji, ale również w skali ogólnoeuropejskiej wybitnym politykiem był kardynał Armand Jean Richelieu (1585-1642).

 

Ilość i ranga zaangażowania biskupów i księży w polskie zmagania niepodległościowe były szczególnie duże. Biskupi: Kajetan Sołtyk (1715-1788), Józef Załuski (1702-1774) i Ignacy Krasicki (1735-1801), a wreszcie najwybitniejszy ? Adam Krasiński (1714-1800), są najbardziej znani z okresu konfederacji barskiej.

 

Norman Davies oceniany jest jako historyk rzetelny i życzliwy Polsce. Trzeba jednak do tego dodać, że jego oceny są europejsko poprawnościowe i prawie zawsze niechętne Stanom Zjednoczonym Ameryki. Specjalną wymowę ma niewątpliwie fakt, że konfederacji barskiej (1768-1772) poświęcił niewiele ponad dwie z prawie 2000 stron, a oceniając ją napisał: Rozpoczęli wojnę, której Rosjanie nie byli w stanie stłumić przez blisko cztery lata. Stworzyli takie ideały i rozbudzili takie wątpliwości wobec podstawowych principiów, jakich nie znano od dziesiątków lat; one to właśnie miały się stać punktem wyjścia dla współczesnego nacjonalizmu. Jednozdaniowa informacja Daviesa o Pułaskim brzmi: Młody Suworow miał wielkie kłopoty z opanowaniem błyskotliwej improwizacji Kazimierza Pułaskiego.

 

Pułaski w I Rzeczypospolitej

Dzieje Rzeczypospolitej Obojga Narodów, które obecnie nazywamy I RP, należały do bardzo dramatycznych. Państwu od połowy XVII wieku groził upadek i przejęcie władzy przez obce mocarstwa. Polska nie dała się wciągnąć w wojny religijne, ale to właśnie na jej obszarach toczyły się walki, a kraj stał się ?karczmą zajezdną? wojsk ruskich, pruskich i szwedzkich.

 

Obaj Sasi ? August II i August III, tak zresztą jak Stanisław August Poniatowski w r. 1764, narzuceni zostali przy użyciu wojsk rosyjskich i najprzeróżniejszych form korumpowania magnatów i szlachty. Jeszcze przed I rozbiorem Polski w r. 1772, swoim obszarem Rzeczpospolita ustępowała w Europie tylko Rosji, a liczbą ludności ? Francji.

 

W takich warunkach społeczno-politycznych w r. 1745 w Warszawie urodził się Kazimierz Pułaski (prawie do końca XX wieku przyjmowano, że urodził się w r. 1747 w Warce). Po uzyskaniu dosyć starannego wykształcenia w teatyńskim ?Collegium Nobilium? w Warszawie i po zdobyciu pierwszych doświadczeń wojskowych w stolicy Kurlandii, Mitawie (obecnie Jelgava na Łotwie), stał się jednym z głównych bohaterów konfederacji barskiej (1768-1772). Niezbędne jest w tym miejscu podkreślenie, że było to pierwsze i największe niepodległościowe powstanie. Czteroletnie zmagania z wojskami rosyjskimi, dzięki poparciu większości ludności Rzeczypospolitej, wykazały, że Rosja samodzielnie nie jest w stanie Polski ani ?połknąć?, ani ?strawić?. W celu pokonania konfederatów musiała zawrzeć sojusze z Prusami i Austrią, a przy tym przeprowadzić podstępne działania, które dyskredytowały przywódców konfederacji w opinii Europy.

 

Kazimierz Pułaski, który był skutecznym obrońcą Jasnej Góry, kandydatem na naczelnego wodza konfederacji i bohaterem, o którym śpiewano pieśni, na podstawie ?grubymi nićmi szytej? intrygi oskarżony został o zorganizowanie zamachu na króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.

 

W tych okolicznościach, opuszczając Częstochowę, w rozkazie do pozostających w twierdzy obrońców napisał: Wziąłem oręż do ręki dla dobra publicznego i dla niego złożyć go muszę. Związek trzech państw potężnych odejmuje nam wszelkie środki obrony, a sprawa, do której wplątany jestem, utrudniałaby mi przeprowadzenie dla Was kapitulacji, łącząc Was z moim nieszczęściem. (...) Znam Waszą gorliwość i Waszą odwagę i pewny jestem, że gdy szczęśliwie zdarzą się okoliczności dla służenia Ojczyźnie, będziecie takimi samymi, jakimi byliście ze mną. Zasługą niezłomnego bohatera było podtrzymywanie nadziei i wskazywanie legionowej drogi do odzyskania polskiej niepodległości.

 

W r. 1774 Pułaski, w ramach trwającej wojny rosyjsko-tureckiej, utworzył pierwszy w naszych dziejach legion, który walczył u boku Turcji. Skazany na śmierć za rzekomy zamach na króla, opuścił w r. 1777 Europę i został pierwszym polskim generałem w armii amerykańskiej. Tworzył specjalne jednostki i jako bohater amerykański zwany jest ?ojcem kawalerii?. Zginął w walce z wojskami angielskimi pod Savannah 11 października 1779 r. Po śmierci Pułaskiego pierwszy prezydent USA George Washington, w swoim rozkazie z 17 listopada 1779 r. napisał, że hasło Pułaski ma mieć odzew Polska.

(...)

Wyświetlony 2037 razy
Zaloguj się, by skomentować

Wychodząca od 2001 roku
„Opcja na Prawo” to najdłużej ukazujące się pismo
opiniotwórcze o charakterze liberalno-konserwatywnym.

OPCJA NA PRAWO © All Rights Reserved.

Nasza strona używa plików cookies. Jeśli przeglądasz nasze strony równocześnie wyrażasz zgodę na korzystanie z nich.Więcej o naszej polityce prywatności Polityka prywatności. Korzystanie z tej strony wymaga akceptacji plików cookie.