Wydrukuj tę stronę
piątek, 31 grudzień 2010 15:54

Od silnika do wojny

Napisane przez

W roku 1855 niemiecki inżynier Gottlieb Daimler wynalazł samochodowy silnik benzynowy, znacznie bardziej precyzyjny i efektywny niż ówczesne węglowe silniki parowe. Mógł być on wykorzystany przy budowie statków transportowych, okrętów wojennych, później zaś samochodów i samolotów. W ten sposób zasoby ropy naftowej znalazły się w centrum zainteresowania. Wzrok całego świata skierował się na kraje arabskie i ich złoża roponośne.

Linia kolejowa Berlin-Bagdad

Wielka Brytania dzięki swej flocie zmusiła w XIX wieku Niemcy do poszukiwania szans strategicznego rozwoju gospodarczego na lądzie. Od końca tamtego stulecia Niemcy rozpoczęły inwestycje i zakładanie banków na Półwyspie Anatolijskim. Na północ od Anatolii znajduje się Morze Czarne, na zachód Morze Egejskie, na południe Morze Śródziemne. Był to kluczowy punkt w komunikacji pomiędzy Europą a Bliskim Wschodem. Strategiczny cel Niemiec był niezwykle czytelny ? zbudowanie wielkiej arterii kolejowej z Berlina do Bagdadu. Ta linia kolejowa połączyłaby potężne siły wytwórcze niemieckiego przemysłu z obfitymi zasobami naturalnymi, takimi jak ropa naftowa, materiały, ziarno i żywność, oraz potencjalnymi rynkami zbytu. Patrząc z punktu widzenia strategii gospodarczej, wszystkie siły wytwórcze i materiały z Europy Środkowej, Bałkanów i Bliskiego Wschodu zostałyby zintegrowane, co przełożyłoby się na gospodarczą i polityczną sytuację Europy zachodniej i południowej. Doszłoby do otwarcia szlaku komunikacyjnego z Zatoki Perskiej aż po Ocean Indyjski, który omijałby obszar znajdujący się pod kontrolą Royal Navy, w tym kontrolowany przez Anglię i Francję Kanał Sueski.

Było oczywiste, że ta strategiczna próba doprowadziła do zaognienia się stosunków brytyjsko-niemieckich. Podobnie jak Wielka Brytania, Francja i Rosja również ostro sprzeciwiały się budowie linii kolejowej Berlin-Bagdad. Wielka Brytania zwróciła się do Imperium Osmańskiego, próbując przekonać sułtana, że chodzi o niemiecką konspirację, której celem jest zniszczenie Turcji. Rząd Francji wydał rozporządzenie zakazujące transakcji papierami wartościowymi bagdadzkich linii kolejowych na francuskiej giełdzie. Ten brak kompromisu ze strony Wielkiej Brytanii, Francji, Rosji, starających się za pomocą blokady złamać Niemcy, był jednym z ważnych powodów, które doprowadziły do wybuchu I wojny światowej.

Incydent w Agadirze

Wskutek pojawienia się silnika spalinowego nastąpił gwałtowny wzrost popytu na ropę naftową ze strony marynarki oraz wszystkich branż przemysłowych. Francuski bank Rothschildów szybko sprzymierzył się z amerykańską rodziną Rockefellerów, dokonując podziału światowych złóż ropy. Idea związku planów rozbudowy floty wojennej z opanowaniem złóż ropy została przez Rothschildów przedstawiona Churchillowi. Churchill uwierzył, że w przyszłej wojnie morskiej konieczne będzie użycie dużej liczby okrętów napędzanych ropą. Należało więc zwiększyć i przyspieszyć rozbudowę floty.

W roku 1888 brytyjski bank Rothschildów dokonał emisji wartych 225 tysięcy funtów udziałów firmy Naval Construction and Armaments Company. Mimo wygenerowania wielkich zysków, bank pozostawał niezadowolony, zaraz potem udzielając mocnego wsparcia dla projektu budowy wielkich okrętów morskich na potrzeby Rogal Navy.

Incydent w Agadirze, zwany również Drugim Kryzysem Marokańskim, bezpośrednio dostarczył dowodu wielkiego zagrożenia ze strony niemieckiej marynarki wojennej.

1 lipca 1911 r. słaby, niemający jasnego celu działania cesarz Wilhelm II wysłał okręt wojenny ?Panther? w rejon kontrolowanego przez Royal Navy wybrzeża marokańskiego w celu udzielenia pomocy znajdującym się tam w stanie zagrożenia niemieckim obywatelom. Cała sprawa zamieniła się w wyzwanie rzucone przez Niemcy hegemonii Royal Navy, które mocno wstrząsnęło brytyjskim społeczeństwem. Chmury wojny zaczęły gromadzić się nad Europą.

W istocie Incydent w Agadirze zasługuje na miano ?samobójczego? wydarzenia. Oto przyczyny wypadków. W 1909 r. Maks Warburg poznał tajemniczego młodego człowieka, dr. Wilhelma Charlesa Regendanza. Ten twierdził, że przygotował kompletny i perfekcyjny plan, dzięki któremu Niemcy będą mogły zdobyć kolonie na kontynencie afrykańskim. W tym czasie Niemcy pozostawały daleko w tyle, nie nadążając za Portugalią, Hiszpanią, Wielką Brytanią, Francją i innymi państwami Europy, które posiadały wykrojone z mapy globu posiadłości kolonialne. Wprawiało to Niemcy w ponury nastrój. Z tego powodu każdy plan ekspansji kolonialnej wzbudzał wielkie zainteresowanie. Regendanz wyglądał na młodego człowieka mającego wizję.

Maks Warburg bardzo szybko uległ wpływowi Regendanza, dając mu funkcję konsultanta prawnego w banku Warburgów. W istocie głównym zadaniem Regendanza było opracowanie planu zdobycia afrykańskich kolonii. 16 czerwca 1911 Warburg zaaranżował dla niego audiencję u cesarza Wilhelma. Podczas niej Regendanz lobbował na rzecz założenia kolonii na południowym wybrzeżu Maroka, które opisał jako dziką, bezludną krainę o żyznych polach, bogatą w surowce mineralne, przekonując, że posiadanie tego terytorium odpowiada najżywotniejszym interesom Niemiec. W istocie opisywany przez niego region to nic innego, jak pustynia. Pierwszą reakcją cesarza był ostry sprzeciw wobec całej awantury. Cesarz obawiał się konfliktu dyplomatycznego z Francją i Wielka Brytanią. Ostatecznie jednak dał się przekonać i wyraził zgodę na wysłanie okrętów wojennych do wspomnianego regionu.

(...)

tłum. Tytus Sierakowski

Wyświetlony 1976 razy
Song Hongbing

Najnowsze od Song Hongbing

Artykuły powiązane

Zaloguj się, by skomentować

Nasza strona używa plików cookies. Jeśli przeglądasz nasze strony równocześnie wyrażasz zgodę na korzystanie z nich.Więcej o naszej polityce prywatności Polityka prywatności. Korzystanie z tej strony wymaga akceptacji plików cookie.