Wydrukuj tę stronę
poniedziałek, 11 sierpień 2014 11:46

Wojna z łacińską cywilizacją

Napisał

Mam dla państwa dobrą wiadomość ? powiedziała w 1989 roku w telewizji Joanna Szczepkowska ? 4 czerwca upadł komunizm. Cóż takiego zatem ?upadło? 4 czerwca?

Żeby lepiej to zrozumieć, musimy cofnąć się w czasie do wieku XIX, kiedy to pojawiły się dwie ideologie kolektywistyczne. Chronologicznie wcześniejszy był nacjonalizm, ufundowany na przekonaniu, że każda wspólnota etniczna powinna się politycznie zorganizować w państwo. Charakterystyczne dla nacjonalizmu jest traktowanie narodu jako samoistnego bytu, który ma swoje sympatie, antypatie, swoje interesy, swoich przyjaciół i wrogów, a chociaż, niczym substancja z atomów, złożony jest z poszczególnych jednostek, to nie jednostki są tu najważniejsze, tylko właśnie naród, dla którego jednostki winny się poświęcać i którego interesom winny podporządkować swoje interesy.

W tym momencie musi pojawić się pytanie, kto przemawia w imieniu ?narodu?, kto ma ostatnie słowo, zarówno dla rozmiaru poświęceń, jak i rodzaju interesu, któremu powinny podporządkować się wszystkie interesy jednostkowe. Jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie nie ma, bo niektórzy nacjonaliści hołdują demokracji, w ramach której przywództwo narodowe wyłania się z odmętów powszechnego głosowania, ale znowu inni odrzucają takie podejście z pogardą, wskazując, że naturalnym przywódcą narodu jest elita, której przeznaczeniem jest władanie ?czernią? ? oczywiście dla jej, a właściwie nie tyle ?jej?, dobra, co dobra narodu, dla którego ?czerń? jest rodzajem ?nawozu Historii?, naród zaś? tej Historii podmiotem. Można tedy powiedzieć, że w nacjonalizmie pojawiły się dwa nurty: egalitarny i elitarny ? ale obydwa stały na nieubłaganym gruncie kolektywizmu, bo i jeden, i drugi uważały naród za kategorię nie tylko istniejącą realnie, ale również ? za byt nadrzędny wobec jednostek, które dopiero w ramach narodu i poprzez niego uzyskują pełnię dojrzałości jako ludzie.

Nacjonalizm szybko podbił serca i umysły Europejczyków i już w połowie wieku XIX, zatriumfował w postaci tzw. Wiosny Ludów, której treścią było podejmowanie przez rozmaite wspólnoty etniczne prób politycznego organizowania się w państwa. Rozsadzało to dotychczasowy porządek polityczny, toteż budziło wrogą reakcję i prowadziło do gwałtownych konfliktów.

Wkrótce pojawiła się jeszcze jedna ich przyczyna, a to za sprawą drugiej ideologii kolektywistycznej, a mianowicie ? socjalizmu. O ile nacjonalizm uznawał naród za rodzaj organicznej wspólnoty, o tyle socjalizm za organiczne wspólnoty uznawał ?klasy?, to znaczy ? kolektywy, do których przynależność była wyznaczana przez stan posiadania: kto posiadał środki produkcji, należał do ?klasy posiadającej?, a kto ich nie posiadał ? do ?proletariatu?. O ile w przypadku nacjonalizmu naród był spajany poczuciem narodowej solidarności, o tyle w socjalizmie o żadnej solidarności mowy być nie mogło; klasy społeczne pozostawały ze sobą w nieustającym konflikcie, któremu kres mogła położyć dopiero społeczna rewolucja, w następstwie której klasy posiadające zostaną zlikwidowane, a posiadane dotychczas przez nie dobra staną się własnością proletariatu ? bo po rewolucji tylko on pozostanie.

W tym przypadku również pojawiało się mnóstwo pytań: kto będzie wyrażał wolę proletariatu, w jaki sposób będzie dokonywany podział dóbr? Początkowo nikt nie potrafił udzielić na to odpowiedzi, aż wreszcie spółka autorska Marks & Engels oznajmiła, że pytania te staną się bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy wobec zaniku klasowych sprzeczności, zaniknie również państwo i władza, proletariat zaś zorganizuje się w związki wolnych wytwórców i tak oto nastąpi epoka powszechnej szczęśliwości.

(...)

Wyświetlony 4031 razy
Stanisław Michalkiewicz

Najnowsze od Stanisław Michalkiewicz

Artykuły powiązane

Zaloguj się, by skomentować

Nasza strona używa plików cookies. Jeśli przeglądasz nasze strony równocześnie wyrażasz zgodę na korzystanie z nich.Więcej o naszej polityce prywatności Polityka prywatności. Korzystanie z tej strony wymaga akceptacji plików cookie.