środa, 01 wrzesień 2010 00:27

O jeden krok za daleko

Napisał

Unia Europejska jest eksperymentem potrójnym: gospodarczym, politycznym i ideologicznym. Wprawdzie u zarania dominowało pragnienie współpracy gospodarczej i utworzona Traktatem Paryskim z 18 kwietnia 1951 roku Europejska Wspólnota Węgla i Stali ustanawiała instytucjonalne reguły współpracy ekonomicznej między Republiką Federalną Niemiec, Francją, Włochami Holandią, Belgią i Luksemburgiem, ale idea eksperymentu politycznego była znacznie, znacznie starsza.

 

Można powiedzieć, że narodziła się ona, a właściwie ? odrodziła w dniu Bożego Narodzenia 800 roku, kiedy to król Franków i Longobardów Karol, zwany Wielkim, został w Rzymie koronowany przez papieża Leona III na cesarza rzymskiego. Od tej pory dążenie do odtworzenia w Europie uniwersalnego państwa na wzór Cesarstwa Rzymskiego pozostaje stałym motywem europejskiej polityki. Taką próbą jest Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego, któremu kres położył Napoleon, wymuszając po bitwie pod Austerlitz na cesarzu Franciszku II zrzeczenie się tytułu Cesarza Rzymskiego w traktacie w Preszburgu z 26 grudnia 1805 roku ? niemal dokładnie w 1005 lat po koronacji Karola Wielkiego. Ale Napoleon, odbierając cesarski tytuł Franciszkowi, wcale nie chciał likwidować Cesarstwa. Sam był wprawdzie tylko ?Cesarzem Francuzów?, ale już swemu synowi nadał tytuł ?Króla Rzymskiego? ? co prawdopodobnie miało być wstępem do ?Cesarza?. Klęska Napoleona sprawiła, że plany te spełzły na niczym, pojawienie się zaś w wieku XIX nacjonalizmu, a więc poglądu, według którego każda wspólnota etniczna powinna się politycznie zorganizować w państwo, i jego zwycięstwo w postaci Wiosny Ludów, próby odtwarzania Cesarstwa Rzymskiego na pewien czas odroczyło. Ale co się odwlecze, to nie uciecze, i w 1943 roku, kiedy wybitny przywódca socjalistyczny Adolf Hitler, jako ?Wódz? Rzeszy Niemieckiej opanował znaczną część Europy, niemiecki minister spraw zagranicznych Joachim von Ribbentrop zainicjował opracowanie projektu politycznego zjednoczenia Europy, oczywiście pod egidą Rzeszy. Plan ten przewidywał wprowadzenie wspólnej waluty emitowanej przez bank centralny w Berlinie, regionalizację, ujednolicenie ustawodawstwa pracy, no i oczywiście ? integrację gospodarczą ? a więc rozwiązania przyjęte w Unii Europejskiej.

Klęska i likwidacja Niemiec po drugiej wojnie światowej oraz dewastacja i polityczny upadek kontynentalnej Europy, czego ilustracją było zdominowanie jej z jednej strony przez mocarstwo pozaeuropejskie: Stany Zjednoczone, i częściowo pozaeuropejski Związek Sowiecki ? wszystko to sprawiło, że Francja, Republika Federalna Niemiec i Włochy zaczęły poszukiwać sposobów przywrócenia możliwości samodzielnego decydowania o własnym losie i losach Europy. Nadzieję dostrzegły we współpracy gospodarczej i tak oto pojawiła się Europejska Wspólnota Węgla i Stali. Jednak jeden z jej twórców, Jan Monnet, jeszcze w czasie drugiej wojny światowej zauważył, że pokój w Europie nie zostanie osiągnięty, jeśli państwa odbuduje się na zasadzie suwerenności narodowej (...) Państwa europejskie muszą stworzyć między sobą federację. Była to wizja współczesnej Unii Europejskiej, państwa uniwersalnego, likwidującego suwerenność państw członkowskich i zasadniczo zmieniającego dotychczasową formułę europejskiej współpracy ? z konfederacji, czyli związku państw, na federację, czyli państwo związkowe, w którym państwa dotychczasowe stają się pozbawionymi niepodległości częściami składowymi, rodzajem obdarzonych różnym zakresem autonomii prowincji, dodatkowo rozczłonkowywanych polityką regionalizacji.

(...)

Czytany 2365 razy
Zaloguj się, by skomentować

Nasza strona używa plików cookies. Jeśli przeglądasz nasze strony równocześnie wyrażasz zgodę na korzystanie z nich.Więcej o naszej polityce prywatności Polityka prywatności. Korzystanie z tej strony wymaga akceptacji plików cookie.