niedziela, 19 grudzień 2010 21:08

Wiara i Kościoły w Unii Europejskiej

Napisane przez

Jednoczenie się Europy było i jest wspierane przez Kościół katolicki, który jednak nieustannie przypomina, że Europa stała się jednością kulturową na gruncie chrześcijaństwa.

Idee pokoju, sprawiedliwości i wolności, które wyrosły z korzeni chrześcijaństwa były też inspiracją dla ?ojców? wspólnej Europy: Konrada Adenauera, Alcide Gasperiego i Roberta Schumana, otwarcie deklarującego swe przywiązanie do katolicyzmu. Wkład Kościoła, a zwłaszcza dyplomacji watykańskiej, w tworzenie wspólnot europejskich był tak duży, że w kręgach nieprzychylnych Kościołowi mówiono nawet o ?Europie watykańskiej?, jako instytucji, która wyraża imperialne dążenie papieży.

 
Po zakończeniu II wojny światowej, kiedy tylko zaczęła w Europie kiełkować myśl o zjednoczeniu, papież Pius XII stwierdził, iż nie wolno jednak tracić ani chwili (...), aby ta unia osiągnęła cel (...) służyła sprawie wolności europejskiej, zgody, sprawie gospodarczego pokoju.
Proces tworzenia wspólnego ?europejskiego domu? popierał też papież Paweł VI. Jan Paweł II także często w swych wystąpieniach podkreśla, że dla zjednoczonej Europy nie ma alternatywy, z tym warunkiem, aby była ona zbudowana na fundamencie wartości, które przyczyniły się do jej wielkości.
Za integracją opowiada się też Kościół katolicki w Polsce, jednak stwierdza jednoznacznie, że włączenie w struktury europejskie nie może oznaczać rezygnacji z suwerenności narodowej, politycznej i kulturowej, w tym także tożsamości religijnej.
Biskupi polscy wielokrotnie podkreślają, że Kościół będzie wspierał działania dążące do zjednoczenia Europy, o ile będą w niej respektowane fundamentalne prawa człowieka i promowane dobro wspólne w wymiarze narodowym i państwowym. Hierarchowie nie wyobrażają sobie też tekstu przyszłej konstytucji Europy bez odniesienia do Boga.
Za umieszczeniem invocatio Dei w konstytucji zjednoczonej Europy opowiadają się jednoznacznie Kościoły katolicki i ewangelicki w Niemczech, które apelują również, aby fundamentem Karty Praw Podstawowych była chrześcijańska wizja człowieka.
Natomiast sama Unia Europejska deklaruje się jako neutralna pod względem religijnym i światopoglądowym, a jej prawo opiera się na takich podstawowych wartościach, jak godność człowieka i jego wolność, szacunek dla tożsamości poszczególnych narodów i przestrzeganie reguł demokratycznego państwa prawa. Dlatego nie są ?odgórnie? regulowane wewnętrzne sprawy konkretnych wspólnot i Kościołów, ale przestrzegana jest zasada, że Kościoły powinny być apolityczne.
 
Kościół ?prywatny? i ?państwowy?
 
W poszczególnych krajach stosunki Kościół-państwo układają się bardzo różnie, a UE akceptuje wszystkie modele.
Tylko we Francji (poza Alzacją i Lotaryngią) jest ostra separacja między państwem i Kościołem, a religia traktowana jest jako prywatna sprawa każdego obywatela. Kościoły traktowane są tam jako prywatne stowarzyszenia kultowe i ich działania nie są wspierane przez państwo.
W większości krajów UE stosunki prawne między państwem a Kościołem katolickim można określić jako ?przyjazny rozdział?, którego podstawą są konkordaty zawarte między Stolicą Apostolską a poszczególnymi państwami. Tak jest w Niemczech, Austrii, Włoszech, Hiszpanii i Portugalii.
W umowach prawnych zawartych między państwem a Kościołem określane są sprawy ważne dla obu stron, m.in.: podział terytorialny i organizacyjny diecezji, obsadzanie stolic biskupich, funkcjonowanie kościelnego szkolnictwa wyższego, prowadzenie szkół i przedszkoli, nauka religii w szkołach publicznych, sprawy własnościowe, a także działalność charytatywna i socjalna. W krajach tych państwo współdziała z Kościołami na zasadach partnerskich.
Ściślejszy związek między państwem a Kościołami istnieje w tradycyjnie protestanckiej Wielkiej Brytanii, Finlandii, Danii, Szwecji czy prawosławnej Grecji. Kościelne instytucje prawne nie są w tych krajach niezależne. Państwo ingeruje w wewnętrzne sprawy Kościoła, natomiast przedstawiciele Kościoła obecni są w strukturach państwa.
 
Nauka religii
 
Gwarantowana przez państwa UE wolność religijna pociąga za sobą prawo każdego obywatela do zdobywania wiedzy religijnej. W praktyce oznacza to, że ze szkół nie można wyeliminować nauki religii. Poszczególne kraje przyjęły różne rozwiązania, które są w pełni akceptowane przez UE. W Austrii nauczanie religii jest obowiązkowe, ale istnieje możliwość rezygnacji z niego. W szkołach podstawowych w większości krajów religii uczy się w budynkach szkolnych. We Francji natomiast uczniowie szkół publicznych uczą się religii poza szkołą, najczęściej w budynkach kościelnych. Nauka religii odbywa się w dniu wolnym od zajęć szkolnych.
Niedawno we Francji został opublikowany rządowy raport, który pozytywnie ocenia perspektywy wprowadzenia do publicznych gimnazjów i liceów francuskich przedmiotu: wiedza o religiach. Przeciw temu projektowi ostro zaprotestowała masoneria. Loża Wielkiego Wschodu Francji obawia się, że nauka nowego przedmiotu przerodzić się może w katechezę. Pomysł wprowadzenia do szkół nauki o religiach ostrożnie poparły związki zawodowe nauczycieli, które znane są ze swej postawy antyreligijnej.
Halina Nehring
Wyświetlony 8118 razy
Zaloguj się, by skomentować

Wychodząca od 2001 roku
„Opcja na Prawo” to najdłużej ukazujące się pismo
opiniotwórcze o charakterze liberalno-konserwatywnym.

OPCJA NA PRAWO © All Rights Reserved.

Nasza strona używa plików cookies. Jeśli przeglądasz nasze strony równocześnie wyrażasz zgodę na korzystanie z nich.Więcej o naszej polityce prywatności Polityka prywatności. Korzystanie z tej strony wymaga akceptacji plików cookie.