Wydrukuj tę stronę
wtorek, 27 kwiecień 2010 15:07

Absolutny prymat Konstytucji nad prawem unijnym

Napisane przez

Prawo unijne będzie najwyższym prawem w Rzeczpospolitej Polskiej. Prawo unijne będzie miało prymat nad prawem krajowym (z ustawą zasadniczą włącznie) - takie głosy słyszane są o dziwo nie od euroentuzjastów, a od eurosceptyków.
Trzeba powiedzieć to wyraźnie: Nie jest to prawda. Ze względu na ważkość zagadnienia- postanowiłem zabrać głos w tej sprawie.

Najważniejsze zapisy znajdują się w samej Konstytucji RP. Artykuł 8.1. mówi jednoznacznie: Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej. Wszystkie inne akty prawne muszą być z nią zgodne. Tak samo dotyczy to ustaw krajowych, jak umów międzynarodowych. W hierarchii aktów prawnych nie ma wyższego od ustawy zasadniczej. Rozdział III (Zródła prawa) zawiera artykuł 87.1: Zródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia.
 
Widzimy, że nie ma podstaw do twierdzenia, iż w razie konfliktu prawa stanowionego przez Unię z polską konstytucją, to prawo unijne będzie ważniejsze. Pamiętajmy, że o tym będzie decydował Trybunał Konstytucyjny. Już raz przed tym niby-został postawiony.
 
Trybunał Konstytucyjny, orzeczeniem z 11 maja 2005 roku (K 18/04) w sprawie zgodności Traktatu Akcesyjnego z Konstytucjąwyraźnie stwierdził m.in., że choć prawo pierwotne i wtórne Unii ma prymat nad prawem krajowym, lecz nie ma pierwszeństwa przed Konstytucją RP.
 
W przypadku konfliktu Konstytucji RP i prawa unijnego, jako trzy rozwiązania podano: zmianę prawa unijnego; zmianę ustawy zasadniczej; wystąpienie z Unii (patrz: orzeczenie w sprawie europejskiego nakazu aresztowania ? przepis niekonstytucyjny względem artykułu 55 ust. 1 Konstytucji RP, decyzją sędziów mógł obowiązywać jeszcze 18 miesięcy, w efekcie zmiana w ustawie zasadniczej). Treść orzeczenia TK z 11 maja 2005 roku potwierdza możliwość przekazania niektórych kompetencji (w tym w zakresie prawodawczym) i ich wiążący charakter oraz przypomina o pierwszeństwie ustawy zasadniczej.
 
Wspomniane przeze mnie rozstrzygnięcie w sprawie ENA miało miejsce 27 kwietnia 2005 r. (1/05). Sędziowie w uzasadnieniu odnoszą się do roli TK: Podstawową funkcją ustrojową Trybunału Konstytucyjnego jest badanie zgodności aktów normatywnych z Konstytucją, a obowiązek ten dotyczy także sytuacji, gdy zarzut niekonstytucyjności dotyczy tego zakresu ustawy, który służy implementacji prawa Unii Europejskiej.
 
Ten fragment wyjaśnia, jaki organ zajmuje się orzekaniem o zgodności bądź niezgodności prawa wspólnotowego z naszą konstytucją.
 
Rewizja definicji małżeństwa?
 
Inny mit dotyczy inwazyjności Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w porządek prawny państw członkowskich w sferze moralności. Jak każdy organ, tak i ETS, chce mieć znaczenie na arenie międzynarodowej, stąd głosy o zwiększeniu roli Trybunału, szybszej implementacji prawa wspólnotowego, stosowania się do jego orzeczeń ? nb. to orzecznictwo ETS było impulsem do skodyfikowania praw podstawowych, czyli Karty Praw Podstawowych.
 
Polska jest w tej komfortowej sytuacji, że próby rewizji fundamentów aksjologicznych zabezpieczone są zapisem konstytucyjnym, konkretnie artykułem 18:
 
Małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej.
 
Co czytamy razem z artykułem 8. ust. 1. i ust. 2. (zob. na początku). Jeżeli państwa rozstrzygają te kwestie na poziomie ustaw, to rzeczywiście Trybunał ma pole do popisu ? tym bardziej że coraz większe uznanie zyskuje dynamiczna wykładnia traktatów. Niemniej Polsce bardziej od ETS zagrażają polscy posłowie, którzy będą chcieli zmienić ustawę zasadniczą wedle swoich rewolucyjnych zapatrywań.

(...)

Wyświetlony 5392 razy
Wojciech Łapiński

Najnowsze od Wojciech Łapiński

Artykuły powiązane

Zaloguj się, by skomentować

Nasza strona używa plików cookies. Jeśli przeglądasz nasze strony równocześnie wyrażasz zgodę na korzystanie z nich.Więcej o naszej polityce prywatności Polityka prywatności. Korzystanie z tej strony wymaga akceptacji plików cookie.