czwartek, 11 listopad 2010 16:49

Zielnik polski

Napisane przez

14 grudnia 1981 roku. W drodze do pracy, wstrząśnięty wprowadzeniem poprzedniego dnia stanu wojennego, nawykowo wstąpiłem do księgarni. Wyszedłem z książką Ludwika Stommy (wtedy zajmował się naukowo antropologią) "Słońce rodzi się 13 grudnia". Gdy koleżanki i koledzy z redakcji dostrzegli ten tytuł, wybuchli. Po chwili konsternacja: to dzieło etnologiczne?! Bo 13 grudnia to dzień św. Łucji, patronki światła, obchodzony w Szwecji, ale i w naszej kulturze ludowej jest powiedzenie: "Święta Łuca dnia dorzuca". Wtedy bowiem słońce zaczyna wracać na półkulę północną, zwiastując rychłe wydłużanie się dnia. A więc tradycyjne święto i niedawne "antyświęto".

 

Ukazała się fascynująca książka "Zielnik świętowań polskich", której autorzy Anna Zadrożyńska i Krzysztof Braun, zestawili, miesiąc po miesiącu, polskie święta tradycyjne i nowe, ukazując ich rodowód, sposoby obchodzenia, obrzędowe znaczenie.
Dlaczego zielnik? Dawne zielniki (w Polsce od XVI w.) nie były tylko zbiorami zasuszonych roślin systematycznie poukładanych, lecz kompendiami wiedzy botanicznej, rolniczej, medycznej, astronomicznej, astrologicznej, geograficznej: opisem ówczesnej kultury. Ten który mamy przed sobą, wiąże święta z klimatem, porą roku, środowiskiem. Jest opisem kulturowym naszego tu i teraz.
Dlaczego świętowań, a nie świąt? Bo często święto to jedynie data w kalendarzu. Natomiast świętowanie to także sposoby obchodzenia tych świąt, związane z nimi zwyczaje, obrzędy. Ale można przyjąć i romantyczną wersję, jaką również proponują autorzy: święta, jak rośliny, pojawiają się w czasie tylko dla nich właściwym i rozkwitają, by ofiarować ludziom swe owoce: więzi zadzierzgane w świątecznym czasie.
(?)


Anna Zadrożyńska, Krzysztof Braun: "Zielnik świętowań polskich",
Wyd. Książkowe Twój Styl, Warszawa 2003

Marek Arpad Kowalski
Wyświetlony 5343 razy
Zaloguj się, by skomentować

Wychodząca od 2001 roku
„Opcja na Prawo” to najdłużej ukazujące się pismo
opiniotwórcze o charakterze liberalno-konserwatywnym.

OPCJA NA PRAWO © All Rights Reserved.

Nasza strona używa plików cookies. Jeśli przeglądasz nasze strony równocześnie wyrażasz zgodę na korzystanie z nich.Więcej o naszej polityce prywatności Polityka prywatności. Korzystanie z tej strony wymaga akceptacji plików cookie.