piątek, 19 luty 2010 13:59

Liga Morska i Rzeczna 1918-2008

Napisane przez
Podczas III Walnego Zjazdu Delegatów LMiR, który obradował w dniach 25-27 października 1930 roku w Gdyni, Prezesem Zarządu Głównego wybrano gen. Gustawa Orlicz-Dreszera, uchwalono nowy statut, który jednocześnie zmienił nazwę stowarzyszenia na Liga Morska i Kolonialna.

Jedną z przyczyn zmiany nazwy stowarzyszenia były sprawy odradzania się roszczeniowych żądań organizacji niemieckich, aby zrewidowane zostały postanowienia traktatu wersalskiego co do ziem odebranych Niemcom, należących do Polski. Rewizjoniści niemieccy zaczęli kwestionować granice państwa Polskiego. Polska dla równowagi zaczęła upominać się o przyznanie części terenów byłych kolonii należących do Niemiec. W ten sposób LMiK zaczęła odpowiadać na polu międzynarodowym na roszczenia Niemieckiego Związku Kolonialnego.

 
W strukturach Ligi Morskiej i Kolonialnej funkcjonował związek Pionierów Kolonialnych, zajmujący się opracowywaniem i promowaniem programów emigracyjno-kolonialnych.
 
Prezes Orlicz-Dreszer w znaczący sposób podwyższał rangę stowarzyszenia, gdyż w tym czasie był jednym z trzech kandydatów na stanowisko Głównego Inspektora Sił Zbrojnych II Rzeczypospolitej. Był on działaczem dużego formatu, potrafił w ciągu paru lat przekształcić Ligę w masową organizację, nie tylko społeczną, ale i polityczną, odgrywającą dość istotną rolę w życiu politycznym i gospodarczym II Rzeczypospolitej, stanowiącą ośrodek kształtowania opinii publicznej.
 
Statut LMiK, uchwalony na Zjeździe gdyńskim, określał (w art. 3), że Stowarzyszenie dążyć będzie do:
 
1. podniesienia rozwoju i jak najszerszego spopularyzowania wiedzy w zakresie spraw morskich, rzecznych i emigracyjno-kolonialnych,
 
2. czynnego współdziałania w tworzeniu i rozbudowie wszelkich urządzeń koniecznych do rozwoju polskiej żeglugi morskiej i śródlądowej, a więc floty wojennej, marynarki handlowej, portów, regulacji rzek i śródlądowych dróg wodnych oraz handlu morskiego, rybołówstwa i przemysłu z żeglugą związanego,
 
3. utrzymania ścisłego kontaktu z wychodźstwem polskim za granicą w zakresie jego życia narodowego i kulturalnego,
 
4. pozyskania terenów w celu zapewnienia narodowi polskiemu nieskrępowanej ekspansji ludzkiej i gospodarczej oraz do koncentracji wychodźstwa polskiego na obczyźnie i podtrzymania jego spójności z krajem ojczystym.
 
W 1930 roku organizacja wkroczyła w nową fazę działalności, której przyświecała wizja mocarstwowej Polski. Tym wizjonerem był przede wszystkim gen. G. Orlicz-Dreszer, gorący patriota i dynamiczny działacz.
 
Podczas zjazdu w Gdyni podjęto działania mające na celu włączenie do struktur Ligowych Komitetu Floty Narodowej, kierowanego przez gen. Mariusza Zaruskiego.
 
W Zarządzie Głównym utworzono trzy wydziały: Morski (z sekcjami marynarki wojennej oraz żeglugi morskiej), Rybactwa, Żeglugi Śródlądowej (z sekcjami dróg wodnych, żeglugi śródlądowej oraz sportów wodnych) i Kolonialny (z sekcjami ekonomiczną, mandatową, badań terenowych i higieny tropikalnej).
 
W programie zjazdu podkreślono utrwalenie polskiego stanu posiadania nad Bałtykiem (w kontekście zagrożenia niemieckiego), rozbudowę śródlądowych dróg wodnych oraz uzyskanie nowych terenów osadniczych dla planowanej ekspansji ludnościowej, uzasadnionej przyrostem naturalnym przekraczającym możliwości pracy.
 
W latach 1930-1939 Liga Morska i Kolonialna na skutek dynamicznego rozwoju stale zwiększała liczbę członków:
 
w 1933 r. ? 70630 osób
w 1935 r. ? 282072 osób
w 1937 r. ? 535237 osób
w dniu 1 czerwca 1939 r. ? 992780 osób, z czego koła szkolne liczyły 317075 osób.
 
Liga Morska i Kolonialna stała się drugą co do wielkości organizacją społeczną.
 
Zadziwiający jest fakt, że w II Rzeczypospolitej polskie wybrzeże liczyło zaledwie 140 km.
W tym czasie głównymi rzekami Polski były Wisła, Bug, Narew, Niemen, Prypeć, Dniestr, Warta, Noteć, San, Pilica.
 
Problematyka morska i rzeczna stała się dla społeczeństwa jednym z najważniejszych elementów przyciągających młodzież.
 
W 1931 roku gen. G. Orlicz-Dreszer przebywał z wizytą w Stanach Zjednoczonych, od tego czasu datuje się rozwój struktur ligowych wśród Polaków w największych miastach amerykańskich, m.in. Nowym Jorku, Chicago, Filadelfii i innych.
 
Również w Ameryce Południowej w ośrodkach polonijnych zaczęły powstawać koła, oddziały LMiK ? było ich 40. Placówki Ligi działały również we Francji, Belgii, Czechosłowacji, Kanadzie, Austrii, Maroku, Australii, Brazylii.
 
W 1934 roku LMiK zakupiła w stanie Parana w Brazylii tereny o powierzchni około 30 tys. ha, z przeznaczeniem na polską akcję osadniczą, którą miało samodzielnie przeprowadzić stowarzyszenie. Rozpoczęto program zaludnienia zakupionych terenów przy udziale polskich osadników.
 
Generał Orlicz-Dreszer spowodował, że działalność Ligi Morskiej i Kolonialnej miała duże poparcie w Sejmie i Senacie oraz Rządzie RP.
 
W strukturach LMiK znaleźli się tacy działacze gospodarczy, jak gen. Roman Górecki ? prezes Banku Gospodarstwa Krajowego, Władysław Raczkiewicz ? Marszałek Senatu, gen. Ferdynand Zarzycki ? Minister Przemysłu i Handlu, Józef Kożuchowski ? Wiceminister w tym resorcie, Henryk Strasburger ? Komisarz Generalny RP w Wolnym Mieście Gdańsku, grupa wyższych oficerów wojskowych: generałowie Stanisław Kwaśniewski, Wacław Przeździecki, Mariusz Zaruski, Stefan Pustawski, oficerowie Marynarki Wojennej ? kontradmirał Jerzy Świrski i inni.
 
(?)
Wyświetlony 3928 razy
Zaloguj się, by skomentować

Wychodząca od 2001 roku
„Opcja na Prawo” to najdłużej ukazujące się pismo
opiniotwórcze o charakterze liberalno-konserwatywnym.

OPCJA NA PRAWO © All Rights Reserved.

Nasza strona używa plików cookies. Jeśli przeglądasz nasze strony równocześnie wyrażasz zgodę na korzystanie z nich.Więcej o naszej polityce prywatności Polityka prywatności. Korzystanie z tej strony wymaga akceptacji plików cookie.