czwartek, 25 luty 2010 11:20

Śmierć w Espoo

Napisał

W cenionej serii ?Terytoria Skandynawii? polski czytelnik po raz kolejny ma przyjemność spotkać się ze starszą aspirant Marią Kallio, bohaterką powieści kryminalnych fińskiej pisarski Leeny Lehtolainen. Tym razem Kallio stoi przed podwójnym wyzwaniem: urodzeniem dziecka i złapaniem brutalnego mordercy nadziei fińskiego sportu. Śledztwa nie ułatwia jej atmosfera intryg i walk o awans w policyjnej hierarchii. W pewnym momencie rywalizacja osiąga poziom wrogości mogący wręcz zaszkodzić dochodzeniu?

 

 
Akcja powieści toczy się w Espoo, czyli w okolicy, gdzie m.in. przed kilkudziesięcioma laty doszło do niewyjaśnionej zbrodni nad jeziorem Bodom. W tak już ?historycznie obciążonym? mieście zostaje zamordowana szesnastoletnia Noora Nieminen, utalentowana łyżwiarka figurowa. W sporcie termin ?spirala śmierci? odnosi się do skomplikowanego układu tanecznego, jednego z elementów programu obowiązkowego. Poza lodowiskiem termin nabiera złowrogiego charakteru, a spirala przemocy dosięga kolejne ofiary. Akcja powieści nieustannie trzyma w napięciu, pochłania się ją najdosłowniej jednym tchem. I dlatego lepiej nie zaczynać lektury wieczorem, bo od książki oderwać może już tylko szara rzeczywistość następnego poranka. Napięcie wzrasta, gdy okazuje się, że właściwie wszystkie osoby z otoczenia zamordowanej miały możliwość lub motyw.
 
Świetnie skonstruowana postać Kallio musi zmagać się nie tylko ze śledztwem i ludzką zawiścią, lecz także z sobą, własnymi obawami i koniecznością ochrony dziecka, które za dziesięć tygodni ma się urodzić. W tej szczególnej sytuacji staje w obliczu kolejnych przestępstw popełnianych na dzieciach.
 
Autorka nie ukrywała, że jej zamiarem jest przełamanie stereotypu postaci policjanta, którym zwykle jest mężczyzna w średnim wieku, zmagający się z własnymi problemami małżeńskimi i alkoholowymi. Mimo to trudno byłoby określić ?Spiralę śmierci? mianem kryminału feministycznego. Maria Kallio nie jest w tej książce kreowana na superwoman ? musi sobie radzić z własnymi, również nieodwracalnymi, błędami w śledztwie, negatywnymi emocjami, a nawet pokusą odreagowania stresów czymś ?mocniejszym?. Czasami działa pod wpływem impulsu, nawet wtedy, gdy niezbędne byłoby wezwanie wsparcia. Również poczucie, że zasługuje na awans na stopień nadkomisarza i stanowisko naczelnika pionu kryminalnego, nie wynika z genderowego przeświadczenia, że zasługuje, bo jest kobietą, lecz ze względu na kwalifikacje i doświadczenie. Nie oczekuje też przywilejów, parytetów ani nie jest traktowana przez przełożonych w sposób szczególny. Najzwyczajniej ? realizuje swoje zawodowe ambicje. To sprawia, że czytelnik może zobaczyć w postaci Kallio żywego człowieka, a nie ideologiczny konstrukt. Nawet fakt, że starsza aspirant jest w ciąży, bo spirala zawiodła, czyni ją bardziej autentyczną. Na szczęście, co warto podkreślić, w żadnym momencie Kallio nie rozważała aborcji jako konsekwencji ?wpadki?. Wraz z nią niepokoimy się, czy kolejne niebezpieczne sytuacje, niejednokrotnie łączące się z fizycznym zagrożeniem, nie zaszkodzą dziecku. A kiedy widzimy panią starszą aspirant z sympatycznym mężem, widzimy przede wszystkim szczęśliwą, udaną rodzinę. Jest to również kolejne zerwanie ze stereotypami, zarówno w odniesieniu do kanonu literatury sensacyjnej, jak też schematów feministycznych. Co warto podkreślić, w fińskiej policji funkcjonariuszka w ciąży postrzegana jest jak dojrzały i pełnoprawny pracownik, który sam wie, jak godzić pracę i macierzyństwo, a nie jak osoba chora, którą należałoby odesłać do domu lub ? w najlepszym wypadku ? posadzić do wypełniania papierków.
 
Powieść jest inkrustowana ciekawymi obserwacjami obyczajowymi. M.in. jako mająca wpływ na awanse w policji wzmiankowana jest loża masońska. A przede wszystkim autorce udało się bez nadmiernego moralizowania, samymi ?suchymi faktami?, uwypuklić, że w każdych okolicznościach patologie społeczne, nieuporządkowane życie i ?wolna miłość?, zwyczajna z tym związana bezmyślność, prowadzą do katastrofy. Przed zepsuciem nie chroni ani talent, ani pozycja społeczna. Tło obyczajowe jest naprawdę mocną stroną tej opowieści.
 
Książki p. Lehtolainen opublikowano już w wielu językach. Czekam na kolejne tłumaczenia przygód nadkomisarz Marii Kallio.
 
Leena Lehtolainen, Spirala śmierci, tłum. Sebastian Musielak, Gdańsk 2007, ss. 362.
 
Wyświetlony 3704 razy
Zaloguj się, by skomentować

Wychodząca od 2001 roku
„Opcja na Prawo” to najdłużej ukazujące się pismo
opiniotwórcze o charakterze liberalno-konserwatywnym.

OPCJA NA PRAWO © All Rights Reserved.

Nasza strona używa plików cookies. Jeśli przeglądasz nasze strony równocześnie wyrażasz zgodę na korzystanie z nich.Więcej o naszej polityce prywatności Polityka prywatności. Korzystanie z tej strony wymaga akceptacji plików cookie.