wtorek, 31 sierpień 2010 22:13

Kardynał Sapieha (1867-1951)

Napisane przez

Książę kardynał Adam Stefan Sapieha, włodarz krakowskiej stolicy biskupiej od 1911 do 1951 r., metropolita zaś od roku 1925, przez 40 lat swej posługi na krakowskiej placówce ? prestiżowo drugiej po gnieźnieńskim prymasostwie ? przeżył aż pięć różnych okresów w dziejach Polski: czasy ?najjaśniejszego pana? Franza Josefa I, tzw. Wielką Wojnę, II Rzeczpospolitą, II wojnę światową i okupację niemiecką oraz PRL.

 

W każdej z owych epok zachował wielką klasę i potrafił się ?znaleźć? znakomicie. Jako pasterz, zawsze troskliwy o swą owczarnię, o elity i zwykłych ludzi. Jako polityk wyrazisty, stanowczy, ale i skłonny do racjonalnego kompromisu, gdy wymagała tego polska racja stanu. Podczas mrocznej okupacji hitlerowskiej, kiedy to umęczony kraj opuścili nie tylko rząd, armia i elity, ale i sam prymas Hlond, stał się Sapieha symbolem i duchowym liderem ruchu oporu.

Urodził się 14 maja 1867 r. na zamku w Krasiczynie koło Przemyśla, rodowej siedzibie galicyjskiej książęcej linii Sapiehów (sam ród wywodził się z Litwy). Był tedy rówieśnikiem marszałka Piłsudskiego, prezydenta Mościckiego, a także publicysty Władysława Studnickiego. Tradycje miał wybitnie patriotyczne, bo ojciec jego, Adam, uczestniczył w powstaniu styczniowym. Kształcił się w szkołach lwowskich, a potem studiował teologię we Lwowie i tyrolskim Innsbrucku. Księdzem został jesienią 1893 r., a w 1895 r. uzyskał w Rzymie doktorat praw. Na parafii służył zatem krótko, oddelegowany przez szefów do pracy naukowo-dydaktycznej. Już w 1896 r. ? w wieku ledwie 29 lat ? został rektorem wyższego arcybiskupiego Seminarium Duchownego we Lwowie.

We Lwowie, który był wówczas największym po Warszawie polskim ośrodkiem kulturalnym, politycznym i religijnym, egzystowały aż trzy metropolie kościelne podległe Stolicy Apostolskiej: rzymskokatolicka (abp J. Bilczewski, a potem B. Twardowski), tzw. obrządku ormiańskiego (abp Józef Teodorowicz) oraz greckokatolicka (abp Andrzej Szeptycki). Młody ks. dr Sapieha zaprzyjaźnił się z abp. Teodorowiczem (ów był odeń trzy lata starszy), częściowo ulegając jego prawicowym, proendeckim poglądom politycznym. Właśnie dzięki protekcji Teodorowicza przebywał w latach 1906-11 w Rzymie, w otoczeniu Ojca św. Piusa X, informując Watykan o sytuacji Kościoła na ziemiach polskich zaborów pruskiego i rosyjskiego.

Sapieha nie miał takiego jak Teodorowicz temperamentu politycznego. Chyba nie opowiadał się też wyraźnie za którąś z tzw. orientacji (antyniemiecka endecji czy antyrosyjska konserwatystów galicyjskich oraz piłsudczyków) przed Wielką Wojną. Choć biskupem krakowskim został mianowany przez cesarza Franza Josefa (taka była procedura ustalona ze Stolicą Piotrową) w listopadzie 1911 r. na wniosek prohabsburskich konserwatystów (pod wodzą namiestnika Galicji prof. Michała Bobrzyńskiego), a z racji urzędu zasiadł we wiedeńskiej Izbie Panów, to nie pałał potem specjalną sympatią ani do konserwatystów, ani do Austrii czy też Niemiec. Podczas I wojny światowej nie popierał też Legionów Piłsudskiego, skupiając się na działalności stricte kościelnej i charytatywnej.

(...)

Wyświetlony 2785 razy
Zaloguj się, by skomentować

Wychodząca od 2001 roku
„Opcja na Prawo” to najdłużej ukazujące się pismo
opiniotwórcze o charakterze liberalno-konserwatywnym.

OPCJA NA PRAWO © All Rights Reserved.

Nasza strona używa plików cookies. Jeśli przeglądasz nasze strony równocześnie wyrażasz zgodę na korzystanie z nich.Więcej o naszej polityce prywatności Polityka prywatności. Korzystanie z tej strony wymaga akceptacji plików cookie.