środa, 29 wrzesień 2010 13:28

Generałowie Wojska Polskiego wśród śmiertelnych ofiar sowieckiego totalitaryzmu (cz. III)

Napisane przez

Stanisław Haller (1872-1940)

W szerokiej świadomości historycznej mylony jest często z gen. Józefem Hallerem (1873-1960). Byli kuzynami, ale dokładne pokrewieństwo nie zostało ustalone. W r. 1941 władze polskie na uchodźstwie wiedziały, że w kampanii wrześniowej 1939 r. dostał się do niewoli sowieckiej i w związku z tym, po zawarciu układu Sikorski-Majski wskazano go jako kandydata na dowódcę Armii Polskiej w ZSRR. Sowieci stwierdzili, że nie mają żadnych informacji o generale, mimo że w kwietniu 1940 r. przewieziony został ze Starobielska do Charkowa i tam zamordowany.

Stanisław Haller, syn Władysława, urodził się 26 kwietnia 1872 r. w Polance Hallera w powiecie podgórskim, w rodzinie ziemiańskiej. W r. 1892, po zdaniu egzaminów maturalnych w szkole realnej w Bielsku, wstąpił jako ochotnik do zawodowej szkoły oficerów rezerwy, a następnie do służby zawodowej. W latach 1894-1918 służył w armii austriackiej. W r. 1901 ukończył Wyższą Szkołę Wojenną w Wiedniu. Pełnił kolejno funkcje: dowódcy batalionu, oficera sztabu korpusu, oficera Sztabu Generalnego. W latach 1912-1915 był szefem sztabu Twierdzy Kraków, początkowo w stopniu majora, a później podpułkownika. W r. 1917 został mianowany pułkownikiem. Walczył na froncie włoskim.

Po zakończeniu I wojny światowej zgłosił się do Wojska Polskiego. Objął funkcję zastępcy komendanta miasta Kraków, a 18 listopada 1918 r. szefa Sztabu Dowództwa Okręgu Generalnego Kraków. 7 lutego 1919 r. Naczelnik Państwa i Naczelny Wódz Józef Piłsudski powierzył mu pełnienie obowiązków Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, a 1 stycznia 1920 r. mianowany został generałem brygady. W czasie wojny z Rosją bolszewicką dowodził 13. Dywizją Piechoty i Grupą Operacyjną, a następnie 6. Armią we Lwowie. Miał olbrzymie zasługi w pokonaniu 1 Armii Konnej Budionnego.

Był członkiem Rady Wojennej. W r. 1921 stał na czele delegacji polskiej podczas rokowań w Bukareszcie. Po powrocie do kraju został Inspektorem Armii we Lwowie. Od 9 lipca 1923 do 16 grudnia 1925 r. był szefem Sztabu Generalnego. Po złożeniu dymisji osiedlił się w rodzinnej wsi. W czasie przełomu majowego w r. 1926 został szefem sztabu wojsk rządowych, ale wkrótce powrócił do majątku w Polance. Przebywał tam do sierpnia 1939 r. Zajmował się pracą społeczną, m.in. jako aktywny członek Akcji Katolickiej. Napisał kilka książek o tematyce polityczno-wojskowej.

Po wybuchu II wojny światowej oddał się do dyspozycji Naczelnego Wodza. We wrześniu 1939 r. ewakuował się w kierunku wschodnim. Na terenach zajętych przez Armię Czerwoną został aresztowany i osadzony w obozie w Starobielsku. Na podstawie listy śmierci NKWD z 6 kwietnia 1940 r. wywieziono go do Charkowa, gdzie został zamordowany.

Stanisław Haller był odznaczony między innymi Krzyżem Komandorskim i Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari, Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, dwukrotnie Krzyżem Walecznych, francuską Legią Honorową i estońskim Krzyżem Wolności. 5 października 2007 r., w trakcie uroczystości ?Katyń Pamiętamy ? Uczcijmy Pamięć Bohaterów?, Prezydent RP Lech Kaczyński awansował go pośmiertnie do stopnia generała broni.

(...)

Wyświetlony 1692 razy
Zaloguj się, by skomentować

Wychodząca od 2001 roku
„Opcja na Prawo” to najdłużej ukazujące się pismo
opiniotwórcze o charakterze liberalno-konserwatywnym.

OPCJA NA PRAWO © All Rights Reserved.

Nasza strona używa plików cookies. Jeśli przeglądasz nasze strony równocześnie wyrażasz zgodę na korzystanie z nich.Więcej o naszej polityce prywatności Polityka prywatności. Korzystanie z tej strony wymaga akceptacji plików cookie.