Wydrukuj tę stronę
wtorek, 07 grudzień 2010 01:14

Kartki z kalendarza - Maj

Napisane przez

1 maja
1832 ? Władze carskie nakazały zamknięcie Uniwersytetu Wileńskiego jako niebezpiecznego ośrodka polskiego patriotyzmu.
1867 ? W Kobielach Wielkich urodził się Władysław Reymont, syn organisty, autor wielkiej epopei ludowej Chłopi, za którą otrzymał literacką Nagrodę Nobla.
1920 ? Powołano do życia Ligę Narodów.
1921 ? Wybuch trzeciego Powstania Śląskiego, jako odpowiedź na krzywdzącą decyzję Rady Ambasadorów, przyznającą Śląsk Niemcom.
1940 ? Z więzienia na Pawiaku wywieziono 1500 więźniów do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen.
1945 ? Sowieci zdobyli Berlin.
1965 ? Rozpoczął się IX Rok Nowenny pod hasłem Rok wierności Maryi.
1993 ? W Moskwie nie odbyły się oficjalne uroczystości 1 Maja. 25 tys. demonstrantów na placu Gagarina rozpędziła policja. 500 osób było rannych.



2 maja
1826 ? Zmarł Antoni Malczewski, poeta, autor dramatu romantycznego Maria.
1915 ? Przełomowy dzień wojny światowej na froncie wschodnim. Niemcy i Austriacy przełamują front i zmuszają Rosjan do odwrotu.
1930 ? Wręczenie nagród za projekty Świątyni Opatrzności, która ma stanąć w Warszawie na Ochocie.
1934 ? Otwarcie pasażerskiej komunikacji lotniczej Polska-Turcja.
1935 ? W Paryżu podpisano francusko-sowiecki pakt o wzajemnej pomocy.
1992 ? sprofanowanie Bazyliki Grobu Pańskiego w Jerozolimie.
2002 ? Prymas Polski, kardynał Józef Glemp wmurował kamień węgielny pod budowę Świątyni Opatrzności Bożej na Polach Wilanowskich w Warszawie.

3 maja
1660 ? Pokój w Oliwie zakończył wojny polsko-szwedzkie (potop).
1791 ? Sejm Czteroletni uchwalił Konstytucję 3 Maja. Konstytucja zaczynała się od słów: "W IMIÊ BOGA W TRóYCY ŚWIÊTEY JEDYNEGO".
1916 ? Pierwszy po 125 latach niewoli uroczysty obchód święta narodowego w byłym zaborze rosyjskim.
1919 ? Pierwszy obchód święta narodowego w wyzwolonej Polsce. Sejm uchwala ten dzień świętem narodowym.
1933 ? Irlandzka Izba Deputowanych znosi przysięgę na wierność królowi angielskiemu.
1938 ? Adolf Hitler składa wizytę w Rzymie w związku z planem włączenia Sudetów do Niemiec.
1946 ? Pochód w Krakowie rozpędzony za pomocą sowieckich czołgów.
1952 ? Powstało Radio Wolna Europa. Długoletnim dyrektorem rozgłośni był Jan Nowak-Jeziorański.
1957 ? Na Jasnej Górze ks. Prymas, kardynał Stefan Wyszyński rozpoczął Wielką Nowennę.
1966 ? Prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński wraz z Episkopatem dokonał uroczystego oddania narodu polskiego w macierzyńską niewolę Maryi za wolność Kościoła. Był to kulminacyjny moment obchodów Tysiąclecia Chrztu Polski.
1992 ? Papież ustanowił 3 maja "Dniem Chorych".
2000 ? W Tel Awiwie-Jaffie odbyły się po raz pierwszy religijne obchody uroczystości Matki Boskiej Królowej Polski.
? Sejmowa komisja nadzwyczajna podjęła decyzję, że okręgi wyborcze mogą być co najmniej siedmiomandatowe.

4 maja
1907 ? W Usti nad Łabą odbyła się prapremiera "Quo vadis" opery Feliksa Nowowiejskiego.
1918 ? Niemcy aresztowali w Kijowie Ukraińską Radę Ludową.
1919 ? Wojska polskie zajęły Pińsk. Bolszewicy cofają się na Mińsk Litewski.
1937 ? Notyfikacja w Londynie zainteresowania Polski sprawą emigracji żydowskiej do Palestyny.
1939 ? W paryskim socjalistycznym dzienniku "L'Oeuvre" ukazał się artykuł Marcela Deat pt. "Czy musimy umierać za Gdańsk?". Artykuł wyrażał opinię nie tylko Francuzów, którzy chcieli uniknąć wojny z Hitlerem za cenę kolejnych ustępstw, ale był to też symbol postawy państw zachodnich.
1994 ? Rząd polski i przedstawiciele Światowego Kongresu Żydów postanowili powołać wspólną komisję polsko-żydowską, która opracuje procedury zwrotu majątku żydowskiego utraconego w czasie wojny i po wojnie.
? Premier Izraela Icchak Rabin i Przywódca Organizacji Wyzwolenia Palestyny Jasir Arafat podpisali w Kairze porozumienie o wejściu w życie palestyńskiej autonomii w Strefie Gazy i w Jerychu.
? W obozie karnym w Semipałatyńsku (Kazachstan) doszło do aktu kanibalizmu. Pięciu więźniów zjadło swego towarzysza współwięźnia.

5 maja
1504 ? W Krakowie urodził się Stanisław Hozjusz, syn złotnika, późniejszy biskup warmiński i kardynał.
1821 ? Urodził się Napoleon Bonaparte.
1920 ? Państwa Ententy uznały niepodległość Palestyny.
1934 ? Polsko-sowiecki protokół w Moskwie, przedłużający pakt o nieagresji do 31 grudnia 1945 r.
2001 ? Na zjeździe Partii Europejskich Socjaldemokratów w Berlinie kanclerz Niemiec G. Schröder, zaproponował reformę UE i utworzenie rządu europejskiego.

6 maja
1673 ? W Warszawie zmarł o. Augustyn Kordecki, bohaterski obrońca Jasnej Góry w czasie potopu szwedzkiego.
1945 ? Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie zakończyły szlak bojowy opanowaniem Wilhelmshaven w Niemczech. Liczyły wówczas 194 500 żołnierzy.
? Armia Radziecka zdobyła Wrocław.
1966 ? Wędrująca kopia obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej przybyła do Krakowa. Władze miasta w ostatniej chwili zmieniły trasę przejazdu, aby zgromadzonym tłumom uniemożliwić oddanie hołdu Maryi.
1994 ? Brytyjska Królowa Elżbieta i prezydent Francji Mitterand uczestniczyli w otwarciu tunelu łączącego Wielką Brytanię z kontynentem.
2002 ? Ponad 9000 osób uczestniczyło w obchodach 57. rocznicy wyzwolenia hitlerowskiego obozu zagłady w Mauthausen. W obozie tym więziono blisko 200 000 osób, w tym 30 000 Polaków.

7 maja
1794 ? Tadeusz Kościuszko ogłosił w Połańcu manifest biorący w obronę chłopów.
1874 ? W Bytomiu zmarł ks. Józef Szafranek, pierwszy poseł ze Śląska do pruskiego zgromadzenia Narodowego. Nazywany śląskim Rejtanem.
1919 ? W Paryżu wręczono Niemcom ujęte w 100 paragrafach warunki zawarcia pokoju, w obecności 15 przedstawicieli państw zwycięskich. Polska ma mieć uznane granice z 1772 roku. Niemcy muszą m.in. oddać Alzację i Lotaryngię i zapłacić 125 miliardów franków wojennego odszkodowania.
1933 ? Kapitan Skarżyński w przelocie przez Atlantyk ustanowił, na samolocie turystycznym RWD, nowy rekord świata ? 19 godzin i 3 min.
1941 ? Okupant hitlerowski usunął z Łodzi biskupów i kapitułę. Blisko 1/3 polskich księży w diecezji łódzkiej poniosło śmierć z rąk hitlerowców. Polakom zabroniono odprawiać publicznych pogrzebów.
1999 ? Jan Paweł II odbył (7-9) pielgrzymkę do Rumunii. Była to 86. zagraniczna podróż Papieża. We Mszy św. prawosławnej (9) uczestniczyło 100 000 osób, w łacińskiej 200 000 wiernych.
2001 ? Przedstawiciele Episkopatu spotkali się z Prezydentem RP i polskimi członkami Konwentu Unii Europejskiej, którzy zgodzili się promować umieszczenie invocatio Dei w przyszłym traktacie konstytucyjnym Unii Europejskiej.

8 maja
1920 ? Wojska polskie wkroczyły do Kijowa.
1924 ? Odnowienie paktu sowiecko-litewskiego, uznającego prawo Litwy do Wilna.
1933 ? prof. Ignacy Mościcki ponownie wybrany Prezydentem Rzeczypospolitej.
1943 ? W Sielcach nad Oką utworzona została Pierwsza Warszawska Dywizja Piechoty im. Tadeusza Kościuszki, powołana z inicjatywy Związku Patriotów Polskich w odpowiedzi na wyjście do Iranu armii gen. W. Andersa. Pierwszym dowódcą był gen. Z. Berling. Dywizja wchodziła w skład 1 Korpusu Sił Zbrojnych w ZSRR, a następnie 1 Armii WP.
1945 ? Zakończenie działań wojennych w Europie; kapitulacja Niemiec.
1953 ? Konferencja Episkopatu Polski uchwaliła list, który przeszedł do historii pod nazwą Non possumus. Ogłoszenie listu, sprzeciwiającego się dalszej ingerencji państwa w sprawy Kościoła było jedną z przyczyn aresztowania Prymasa ks. kard. Stefana Wyszyńskiego.
1966 ? 500 000 uczestników liczyła procesja w Krakowie; z Wawelu na Skałkę niesiono kopię obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej i relikwie świętych.
1999 ? RS AWS, PPChD i ZChN zapowiedziały wspólny start w wyborach parlamentarnych. "Solidarność" opuściła AWS.
? Szewach Weiss, ambasador Izraela w Polsce oświadczył, że kto uważa, iż Żydzi powinni za cokolwiek przepraszać Polaków, jest antysemitą.

9 maja
1848 ? Upadło powstanie wielkopolskie, które wystąpiło przeciw projektom podziału Poznańskiego i wcieleniu znacznej jego części do Prus.
1915 ? Polskie oddziały Bajończyków otworzyły bitwę pod Arras. Giną wszyscy dowódcy, oddziały zostają zdziesiątkowane.
1926 ? Mianowanie rządu W. Witosa.
1935 ? Porozumienie polsko-niemieckie w sprawie szkół na Górnym Śląsku.
1936 ? Proklamowanie Cesarstwa Abisyńskiego.
1981 ? Jan Paweł II powołał Papieską Radę ds. Rodziny.
1994 ? Rada Ministrów Unii Europejskiej przyznała 9 państwom Europy Środkowo-Wschodniej status "partnerów stowarzyszonych". Są to: Polska, Bułgaria, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Rumunia, Węgry, Słowacja.
1999 ? W Berlinie po raz pierwszy obradował Bundestag.
? Polska wydała 100 000 000 zł na likwidację szkód ekologicznych i zagospodarowanie mienia po Armii Radzieckiej.
2000 ? W Rosji pojawiły się monety z podobizną Stalina.
2001 ? W Watykanie rozpoczął się drugi etap procesu beatyfikacyjnego ks. Jerzego Popiełuszki.

10 maja
1604 ? W Wilnie odbyły się uroczystości kanonizacyjne Królewicza Kazimierza.
1667 ? Zmarła w Warszawie Maria Ludwika, żona króla Władysława IV i Jana Kazimierza. Dążyła do wprowadzenia reform ustrojowych.
1915 ? Bój II Brygady Legionów na Bukowinie.
1921 ? Przerwanie akcji powstańczej na Górnym Śląsku. Podział Górnego Śląska na zasadzie plebiscytu.
1926 ? Wystąpienie stronnictw lewicowych w Sejmie przeciw gabinetowi Witosa. Demonstracje przenoszą się na ulice. Dołącza do nich wojsko. Początek tzw. przewrotu majowego, dokonanego przez Józefa Piłsudskiego.
1932 ? Hitlerowcy zainicjowali serię antypolskich wystąpień w Gdańsku.
1936 ? Prezydentem Hiszpanii został skrajny lewicowiec ? Azan.
1947 ? W Warszawie zmarł wybitny aktor Juliusz Osterwa.
1999 ? W Paryżu rozpoczął się jeden z największych w dziejach Francji proces o oszustwo. Na ławie oskarżonych zasiadły 124 osoby, które za pomocą sieci fikcyjnych firm, wyłudziły z banków 540 mln franków (90 mln dolarów).
2002 ? Po 39 dniach, Palestyńczycy ukrywający się w Bazylice Narodzenia Pańskiego w Betlejem, zaczęli opuszczać okupowaną świątynię.

11 maja
1573 ? W czasie pierwszej wolnej elekcji szlachta wybrała królem Henryka Walezego.
1892 ? Zakończył się strajk powszechny w Łodzi, który rozpoczął się 2 maja. Wzięło w nim udział 70 000 robotników. W krwawo stłumionym przez władze carskie strajku zabitych zostało 200 osób, a 900 aresztowano.
1895 ? We Lwowie urodził się znakomity pisarz Jan Parandowski.
1915 ? Koniec walk pozycyjnych I Brygady Legionów nad Nidą.
1918 ? Bitwa pod Kaniowem. Wobec braku rezerw dowództwo polskie kapituluje.
Niemcy nie dotrzymują warunków układu: aresztują rozbrojonych. Gen. Haller uchodzi do Kijowa, skąd przez Murmańsk do Francji.
1994 ? Komitet Ekonomiczny Rady Ministrów zadecydował o denominacji złotówki. Od 1 stycznia 1995 1 zł = 10000 dotychczasowych zł.

12 maja
1364 ? Kazimierz Wielki erygował w Krakowie Uniwersytet, który miał wydziały: prawa, medycyny i sztuk wyzwolonych.
1919 ? Państwa Ententy ustaliły zwrot Polsce terenów zagrabionych w czasie rozbiorów.
1928 ? Litwa odrzuca zawarcie z Polską paktu o nieagresji.
1934 ? Zjazd harcerstwa polskiego w Wilnie.
1935 ? Zgon Marszałka Józefa Piłsudskiego, wskrzesiciela Polski i budowniczego jej potęgi, twórcy Legionów, pierwszego Naczelnika Odrodzonego Państwa Polskiego.
1936 ? Przeniesienie serca Marszałka Piłsudskiego na Rossę w Wilnie.
1937 ? Koronacja księcia Yorku Jerzego VI i jego żony po zrzeczeniu się tronu przez króla Anglii Edwarda VIII.
1946 ? ks. Stefan Wyszyński został konsekrowany na biskupa lubelskiego.
1970 ? W Londynie zmarł gen. Władysław Anders, dowódca polskiej armii utworzonej w ZSRR. Pochowany został na Monte Cassino.
1982 ? Pielgrzymka Ojca Świętego Jana Pawła II do Fatimy w pierwszą rocznicę zamachu na jego życie.
1993 ? Sejmowa komisja odpowiedzialności konstytucyjnej przedstawiła wniosek o postawieniu przed Trybunałem Konstytucyjnym gen. Kiszczaka i Wojciecha Jaruzelskiego, którym zarzuca się zniszczenie dokumentów z posiedzeń Biura Politycznego PZPR.
1999 ? W Krakowie zainaugurowano uroczyste obchody 600-lecia odnowienia Akademii Krakowskiej.
2002 ? Zakończyło się sześciotygodniowe oblężenie przez wojska izraelskie Bazyliki Narodzenia Pańskiego w Betlejem.

13 maja
1917 ? W Fatimie w Portugalii po raz pierwszy trojgu pastuszkom objawiła się Matka Boża.
1934 ? Odsłonięcie pomnika gen. Bema w Budapeszcie.
1935 ? Po zawarciu paktu francusko-sowieckiego gen. Laval odwiedza Moskwę. Stalin obiecuje przeciwdziałać takim posunięciom Kominternu, które mogłyby osłabić obronę Francji.
1936 ? Krwawe walki Arabów i Żydów w Palestynie. Władze angielskie ogłosiły stan wyjątkowy.
1981 ? Zamachowiec pochodzenia tureckiego usiłował zastrzelić Papieża Jana Pawła II na Placu św. Piotra. Ciężko rannego Papieża przewieziono do kliniki Gemmeli.
1999 ? W Lyonie odbyło się bezprecedensowe spotkanie przedstawicieli wszystkich kościołów chrześcijańskich.
? Ponad 2000 przypadków eutanazji zanotowano w Holandii.
? Szef dyplomacji niemieckiej Joschka Fischer zaproponował utworzenie federacji europejskiej ze wspólnym parlamentem i rządem.
? Urodził się miliardowy obywatel Indii.
? Polska wraz z 13 państwami związanymi z Unią Europejską przyłączyła się do sankcji przeciw Jugosławii.

14 maja
1792 ? W Targowicy Szczęsny Potocki i inni zdrajcy ogłosili akt konfederacji skierowany przeciw Konstytucji 3 Maja, wcześniej uzgodniony i podpisany w Petersburgu.
1920 ? Ofensywa bolszewicka na północnym skrzydle frontu polskiego.
1926 ? Powołanie Banku Gospodarstwa Krajowego.
? Walki w Warszawie trwają. Prezydent Wojciechowski przekazuje urząd marszałkowi Sejmu Ratajowi i zgłasza dymisję swego gabinetu.
1930 ? W Krakowie zmarł Władysław Orkan, pisarz i poeta.
1934 ? W Warszawie zabity został przez zamachowców z OUN pułkownik Bronisław Pieracki (ur. 1895). Polityk, legionista, działacz POW, poseł na Sejm, wicepremier i minister spraw wewnętrznych.
1938 ? Anglia i Francja interweniują w Pradze czeskiej w sprawie rozwiązania problemu sudeckiego.
1999 ? Jan Paweł II przyjął delegację muzułmanów i chrześcijan z Iraku.

15 maja
1891 ? Papież Leon XIII ogłosił encyklikę Rerum Novarum.
1905 ? W Królestwie Polskim powołano Polską Macierz Szkolną, instytucję oświatową, której zadaniem było skoordynowanie i połączenie tajnie dotąd prowadzonych prac oświatowych. Jej osiągnięciem było prowadzenie 681 szkół powszechnych, kursów dla analfabetów i uniwersytetów ludowych. Skupiała 150 tys. członków i zorganizowała 900 kół.
1919 ? Generalna ofensywa polska na froncie ukraińskim.
1922 ? Podpisanie układu w sprawie Górnego Śląska. Tereny przyznane Polsce stanowią połowę tego, co przewidywał plan Korfantego.
1930 ? Angielski Urząd Kolonialny cofa 3300 pozwoleń wydanych Żydom i zamyka Palestynę dla emigracji.
1933 ? Przedstawiciele partii hitlerowskiej na Gdańsk składają oświadczenie komisarzowi Ligi Narodów, że chcą respektować umowy polskie z Gdańskiem i żyć w zgodzie z Polską.
? Największa autostrada w Stanach Zjednoczonych łącząca Nawask z New Jersey nosi nazwę drogi Kazimierza Pułaskiego.

16 maja
1648 ? Bohdan Chmielnicki, hetman kozacki pokonał wojska polskie pod Żółtymi Wodami.
1764 ? Na sejmie konwokacyjnym Andrzej Zamojski przedstawił program reform ustroju zagrożonego anarchią państwa polskiego. W końcowych słowach dokumentu czytamy: Cóż są albowiem rady nasze, jeżeli nie próżne słowa... Boże... wzrusz serce wolnego narodu... zrzuć zasłonę z oczu jego, by obaczył, że moc źle czynienia jest znakiem niedoskonałości rządów, a nie prerogatywą wolności.
1926 ? Koniec przewrotu majowego. Rządy w Polsce obejmuje gabinet prof. Bartla. Piłsudski obejmuje Ministerstwo Spraw Wojskowych.
1929 ? W Poznaniu otwarto Pierwszą Powszechną Wystawę Krajową.
1933 ? Prezydent Roosevelt wygłasza orędzie do królów i prezydentów 44 państw w sprawie zmniejszenia zbrojeń, jako jedynej drogi rozwoju państw i utrzymania pokoju.
1938 ? Studenci Uniwersytetu Stefana Batorego uchwalili rezolucję domagającą się wprowadzenia numerus nullus dla Żydów.
1978 ? W Rzymie terroryści z Czerwonych Brygad zamordowali premiera Aldo Moro, przewodniczącego włoskiej chadecji.
2001 ? Rozpoczął się proces Cz. Kiszczaka, oskarżonego o przyczynienie się do śmierci górników w kopalni "Wujek" w grudniu 1981 r.
? Rząd angielski, jako pierwszy na świecie zgłosił projekt ustawy zakazującej klonowania ludzi.

17 maja
1923 ? W Leningradzie zorganizowano antypolskie demonstracje w związku z rozstrzelaniem komunistycznego działacza młodzieżowego Engla.
1930 ? 4 mln dolarów wniósł Bank Polski do Międzynarodowego Rozrachunkowego Banku Państw w Szwajcarii. Ogólny kapitał Banku 145 mln dolarów.
1935 ? Podpisanie paktu między Czechosłowacją a Sowietami.
1941 ? W Warszawie gestapo aresztowało działaczy Stronnictwa Narodowego i wybitnych uczonych: profesorów Romana Rybarskiego i Witolda Staniszkisa, księży Józefa Jankowskiego i Jana Szambelańczyka oraz kilku zakonników ze zgromadzenia pallotynów. Wszyscy z wyjątkiem prof. Staniszkisa ponieśli śmierć w obozie oświęcimskim.
1992 ? Andrzej Bobola został ogłoszony patronem Metropolii Warszawskiej.

18 maja
1907 ? W Przemyślu zmarł dr Henryk Jordan, profesor UJ. Był inicjatorem i twórcą Parku Miejskiego w Krakowie, noszącego do dzisiaj jego imię. Był to teren rekreacyjny dla młodzieży. Z jego fundacji pochodzą pomniki Lilli Wenedy i Grażyny na krakowskich plantach.
1910 ? Zmarła wybitna pisarka Eliza Orzeszkowa. Jej twórczość była ściśle związana z tragicznymi losami bohaterów powstania styczniowego.
1917 ? Krytyczny dla Francji moment w wojnie światowej. Demonstracje przeciwrządowe. Wojsko rusza na Paryż. Katastrofie zapobiega nowy naczelny dowódca gen. Petain.
1920 ? W Wadowicach urodził się Karol Wojtyła, syn Karola i Emilii z Kaczorowskich.
? Manifestacyjne powitanie powracającego z frontu Naczelnego Wodza. Tłumy wyprzęgają z powozu konie i odwożą Piłsudskiego do Belwederu.
1935 ? Trumna ze zwłokami J. Piłsudskiego złożona została w krypcie na Wawelu. 1944 ? Po zaciekłych kilkudniowych walkach oddziały polskie zdobyły wzgórze i klasztor Monte Cassino, otwierając wojskom sprzymierzonym drogę na Rzym.
1957 ? Po upadku systemu stalinowskiego ksiądz prymas Stefan Wyszyński mógł wyjechać do Watykanu, aby otrzymać kapelusz kardynalski.
1981 ? W Krakowie stutysięczne tłumy wyruszyły z Błoń krakowskich na Rynek Główny, dając wyraz swojej solidarności i wierności dla Ojca Świętego po zamachu na jego życie (Biały marsz).
1993 ? Prymas Brazylii, Kardynał Lucas Moreira Neves wezwał wiernych do "wojny obronnej" przed despotyzmem telewizji niszczącej rodzinę.
? 55% Duńczyków opowiedziało się za przyjęciem Traktatu z Maastricht.
? Zawodowi oficerowie armii czeskiej zostaną poddani lustracji.
? Na Ukrainie byłym żołnierzom UPA przyznano prawa kombatanckie.
1999 ? Ponad 100 tysięcy osób uczestniczyło w VI Ogólnopolskim Spotkaniu Młodych nad Jeziorem Lednickim. Inicjatorem, duszą i mózgiem tych spotkań jest ksiądz Jan Góra.
? Papież Jan Paweł II utworzył administraturę wschodniej Syberii.

19 maja
1480 ? W Krakowie zmarł Jan Długosz, arcybiskup nominat lwowski. Wybitny historyk. Sławę zapewniły mu "Dzieje Polski" (wyd. 1615). Dyplomata w służbie Kazimierza Jagiellończyka. Wychowawca synów królewskich.
1880 ? W podziemiach kościoła na Skałce otwarto Groby Zasłużonych, przeznaczone dla wybitnych Polaków.
1912 ? Zmarł wybitny pisarz Bolesław Prus (Aleksander Głowacki). Autor m.in. "Faraona" i "Lalki".
1924 ? Kilkunastu mieszkańców nadgranicznej miejscowości Krywicze zostało rannych w wyniku napadu band bolszewickich.
1933 ? Kpt. Bajan i Dudziński triumfatorami w austriackich zawodach lotniczych.
1965 ? Zmarła Maria Dąbrowska. Znakomita pisarka, autorka m.in. "Nocy i dni".

20 maja
1444 ? Zmarł św. Bernardyn z Sieny.
1648 ? W Mereczu na Litwie zmarł król Władysław IV Waza, syn Zygmunta III.
1901 ? We Wrześni (zabór pruski) polscy rodzice wystąpili w obronie swoich dzieci, które zostały pobite przez nauczycieli niemieckich. Była to kara za odmowę udziału w lekcjach religii prowadzonych w języku niemieckim.
1922 ? Zamknięcie Międzynarodowej Konferencji w Genui. W poszukiwaniu możliwości budowy wspólnej Europy zwyciężają Niemcy i Rosja, zawierając pakt przyjaźni w Rapallo.
1928 ? Zwycięstwo komunistów w wyborach do Reichstagu.
1935 ? Uniwersytet Warszawski przyjmuje nazwę: Uniwersytet Józefa Piłsudskiego.
? Liga Narodów składa hołd pamięci Marszałka Piłsudskiego.
1944 ? Żołnierze AK znaleźli nad Bugiem rakietę V-2 wystrzeloną z niemieckiego poligonu doświadczalnego. Rakietę przesłano do Londynu, aby angielscy specjaliści mogli rozszyfrować tę broń.
1994 ? Watykan nawiązał stosunki dyplomatyczne z Timorem Wschodnim. Jest to 173. państwo, z którym Watykan ma nawiązane takie kontakty.

21 maja
1363 ? W Krakowie odbyły się zaślubiny wnuczki króla Kazimierza Wielkiego, Elżbiety, z cesarzem Karolem IV. Uczta weselna odbyła się u krakowskiego mieszczanina Wierzynka.
1390 ? Z rozkazu króla czeskiego Wacława został utopiony w Wełtawie św. Jan Nepomucen.
1841 ? W Paryżu zmarł Julian Ursyn Niemcewicz, wybitny pisarz i poeta, autor poematów i śpiewów. Poseł na Sejm Czteroletni, adiutant Tadeusza Kościuszki.
1919 ? Rokowania pokojowe z Austrią w Saint Germain.
1921 ? W rejonie Góry św. Anny rozpoczęła się największa bitwa z Niemcami w czasie III Powstania Śląskiego.
1927 ? Pierwszy w dziejach lotnictwa przelot Atlantyku, którego dokonał płk Charles Lindbergh. W 33 godziny przebył 6000 km.
1932 ? Lotniczka amerykańska Earhart, jako pierwsza kobieta, w 16 godzin dokonała przelotu przez Atlantyk.
1935 ? W Niemczech weszła w życie ustawa o powszechnej służbie wojskowej.
1999 ? Ojciec Święty, Jan Paweł II otworzył obrady 6. nadzwyczajnego konsystorza poświęconego zadaniom kościoła w III Tysiącleciu. Na obrady przybyło 155 (spośród 183) członków Kolegium Kardynalskiego.

22 maja
1911 ? Ukazał się pierwszy dokument organizacyjny polskiego harcerstwa podpisany przez jego twórcę Andrzeja Małkowskiego.
1915 ? Zlot Sokolstwa Polskiego Stanów Zjednoczonych w Chicago.
1930 ? Delegaci rządu polskiego i niemieckiego prowadzą rokowania w sprawie "wojny celnej".
1937 ? Podpisanie układu gospodarczego między Francją i Polską.
1944 ? Stalin przyjął na Kremlu delegację KRN. Przedmiotem rozmów było m.in. powołanie prosowieckiego rządu w Polsce.
1994 ? We Lwowie otwarto Konsulat Generalny RP.
2002 ? Komisja Episkopatów Wspólnoty Europejskiej COMECE przekazała do prezydium Konwentu Europejskiego stanowisko w sprawie przyszłej konstytucji europejskiej, opowiadające się za umieszczeniem w Konstytucji odniesienia do Boga.

23 maja
1865 ? Na rynku w Sokołowie Podlaskim z wyroku władz rosyjskich zostali powieszeni ksiądz Stanisław Brzóska i Franciszek Wilczyński ? ostatni dowódcy powstania styczniowego.
1871 ? Zmarł gen. Jarosław Dąbrowski (ur. 1836). W maju objął dowództwo wojsk Komuny Paryskiej. Śmiertelnie raniony na barykadzie.
1883 ? W zakładzie dla najuboższych pod Paryżem zmarł Cyprian Kamil Norwid, genialny poeta, myśliciel i wszechstronny artysta.
1915 ? Wypowiedzenie wojny Austro-Węgrom przez Włochy.
1922 ? Powołanie Państwowego Instytutu Meteorologicznego.
1923 ? Zamach bombowy na Uniwersytecie Warszawskim, dokonany przez oficerów Bagińskiego i Wieczorkiewicza. Zginął prof. Roman Orzęcki.
1924 ? Ogłoszenie ustawy o powszechnym obowiązku służby wojskowej.
1992 (23-25 maja) ? W Poznaniu i Gnieźnie uroczyście obchodzono 1000 rocznicę śmierci Mieszka I, pierwszego polskiego władcy chrześcijańskiego.
1999 ? Po raz pierwszy od czasu rewolucji bolszewickiej w Rosji zostali wyświęceni księża katoliccy.
? Okazało się, że wywiad ChRL przez 20 lat wykradał Stanom Zjednoczonym plany konstrukcyjne głowic atomowych.
? Parlament duński, głosami centrolewicy zaakceptował adopcję dzieci przez pary homoseksualne.
? Kataklizmem stulecia określono powódź, która nawiedziła Bawarię.

24 maja
1543 ? We Fromborku na Warmii zmarł kanonik Mikołaj Kopernik, genialny astronom, wybitny lekarz, ekonomista i pisarz, wychowanek Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz uczelni włoskich w Bolonii i Padwie, autor epokowego dzieła O obrotach ciał niebieskich (De revolutionibus orbium coelestium); polski patriota, czego dał dowód broniąc ziemi warmińskiej w czasie najazdu Krzyżaków.
1923 ? Pierwszy transport rękopisów wracających z Rosji, wywożonych od 1772 r.
1927 ? Zerwanie stosunków dyplomatycznych Wielkiej Brytanii z ZSRR. Bezpośrednią przyczyną było wykrycie siatki szpiegowskiej, prowadzonej przez jedną z sowieckich firm.
1931 ? W Warszawie uruchomiono jedną z najpotężniejszych w Europie stacji radiofonicznych.
1943 ? Powstanie w warszawskim getcie. Niemiecki generał J. Stroop donosi o ujęciu 56 065 Żydów, z czego 7000 zabito, a 6929 odesłano do obozu w Treblince.
1948 ? Prymas, kardynał August Hlond wydał odezwę do ludności Ziem Odzyskanych o czynne włączenie się do odbudowy zniszczonego kraju.

25 maja
992 ? Zmarł Mieszko I, książę polski, pierwszy władca państwa polskiego, które powstało ze zjednoczenia plemion zamieszkujących Wielkopolskę, Kujawy, Łęczyckie i Mazowsze.
1368 ? Zmarł Mikołaj Wierzynek, mieszczanin krakowski, podskarbi króla Kazimierza Wielkiego.
1681 ? Zmarł Piotr Calderon, jeden z najwybitniejszych poetów i dramaturgów hiszpańskich.
1919 ? Do Polski powróciła 4. Dywizja gen. Żeligowskiego.
1934 ? Prezydentem Czechosłowacji został ponownie prof. Tomasz Masaryk.
1939 ? Zmarł Aleksander Brückner (ur. 1856), filolog, historyk literatury i kultury. Od 1891 r. członek Akademii Umiejętności. Wybitny erudyta. Odkrywca tzw. Kazań świętokrzyskich.
1952 ? W więzieniu na ul. Rakowieckiej w Warszawie zamordowano rotmistrza Witolda Pileckiego.
1994 ? Polska jest gotowa wykupić 20% swojego długu w bankach komercyjnych, oświadczył wicepremier Krowacki.
? Według CBOS, 3/4 Polaków opowiada się za postawieniem przed sądem komunistycznych prześladowców z lat 1944-1956.

26 maja
1648 ? Pod Korsuniem Bohdan Chmielnicki, stojący na czele wojsk kozackich, pokonał wojska Rzeczypospolitej.
1831 ? Wojska polskie pod wodzą gen. Jana Skrzyneckiego poniosły klęskę pod Ostrołęką.
1900 ? Na ziemiach polskich pod zaborem rosyjskim władze carskie wydały zarządzenie przewidujące surowe kary za prowadzenie tajnego nauczania.
1923 ? Dymisja gabinetu gen. Sikorskiego.
1930 ? W zlocie gwiaździstym w Brnie zdobywcą pierwszej nagrody został as polskiego lotnictwa kpt. B. Orliński.
1967 ? Papież powołał do godności kardynała metropolitę krakowskiego, Karola Wojtyłę.

27 maja
1917 ? Organizowanie kadr wojska polskiego w Stanach Zjednoczonych.
1918 ? Trzecia wielka ofensywa niemiecka na froncie zachodnim.
1923 ? Rozłam w Polskim Stronnictwie Ludowym "Piast".
1927 ? Sprowadzenie do Polski prochów Juliusza Słowackiego. Trumna, po przewiezieniu do Krakowa, zostaje złożona w krypcie wawelskiej.
1994 ? Po 20 latach wygnania do Rosji powrócił A. Sołżenicyn, autor "Archipelagu Gułag".

28 maja
1513 ? W Krakowie w drukarni Floriana Unglera wytłoczono pierwszą polską książkę Raj duszny, Biernata z Lublina.
1830 ? Otwarcie ostatniego, przed wybuchem Powstania Listopadowego, sejmu, który ostro wystąpił przeciw łamaniu praworządności przez władze carskie.
1863 ? Książę Władysław Czartoryski, syn Adama, został mianowany głównym agentem Rządu Narodowego we Francji, Anglii, Włoszech i Francji.
1894 ? We Lwowie nastąpiło uroczyste otwarcie Panoramy Racławickiej (obecnie we Wrocławiu).
1918 ? Koło Polskie parlamentu austriackiego, korzystając z wizyty cesarza Karola, uchwala: Zjednoczenie Polski Niezależnej z własnym dostępem do morza.
1920 ? Rozpoczęcie kontrofensywy sowieckiej pod Kijowem.
1923 ? Wincenty Witos ? nowym premierem.
1931 ? Lot prof. Piccarda w aluminiowym balonie do stratosfery.
1933 ? Zwycięstwo hitlerowców w Sejmie Gdańskim (38 mandatów, Polacy ? 2).
1940 ? Początek walk z Niemcami o Narwik. Uczestniczyła w nich Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich.
1941 ? Z więzienia na Pawiaku wywieziono do Oświęcimia ponad 300 więźniów, wśród których był ojciec Maksymilian Kolbe.
1993 ? Sejm przegłosował wotum nieufności dla rządu Suchockiej.
? Władze kubańskie ustaliły miesięczny przydział produktów dla obywateli: po pół kilograma fasoli, kawy, nierafinowanego cukru i mięsa z soją, 3 kg ryżu, 4 jajka, kostka mydła, 1/4 litra oleju, dwa cygara i pudełko zapałek.
2002 ? Jan Paweł II przyjął na audiencji prezydenta USA, George’a W. Busha.

29 maja
1431 ? Spłonęła na stosie Joanna d'Arc, bohaterka narodowa Francji. W 1920 r. kanonizowana.
1734 ? Wojska rosyjskie zdobyły Gdańsk i zmusiły Stanisława Leszczyńskiego, prawowicie wybranego króla, do opuszczenia kraju.
1861 ? W Paryżu zmarł Joachim Lelewel (ur. 1786), wybitny historyk, działacz demokratyczny. Profesor Uniwersytetu Wileńskiego i Warszawskiego. Członek Narodowego Towarzystwa Patriotycznego, poseł na Sejm 1830 r. Członek Rządu Narodowego w powstaniu listopadowym.
1923 ? Marszałek Józef Piłsudski składa dymisję i prosi o zupełne zwolnienie go z wojska.
1924 ? Napad szaulisów na pogranicze polsko-litewskie.
1932 ? Otwarcie Instytutu Radowego imienia Marii Skłodowskiej-Curie, w obecności Prezydenta I. Mościckiego i znakomitej uczonej.
1934 ? W Gdańsku rozwiązano partię komunistyczną.
1943 ? Na gruzach getta w Warszawie Niemcy rozstrzelali 500 więźniów Pawiaka.
1967 ? Ks. abp. Karol Wojtyła nominowany kardynałem.
1992 ? Sejm zobowiązał ministra Spraw Wewnętrznych do podania (do 6 VI) pełnej informacji na temat urzędników państwowych współpracujących z SB i UB.
1993 ? Dwaj ministrowie finansów Czechosłowacji zostali skazani na pozbawienie wolności (w zawieszeniu) za wysłanie w latach 1974-1985 do Związku Radzieckiego ponad sześć milionów dolarów.
? Prezydent Wałęsa rozwiązał parlament.
? Po 45 latach uruchomiono połączenie kolejowe Berlin-Kaliningrad.
? 17 milionów dolarów otrzymają dzieci A. Smitha, który zmarł na raka płuc wywołanego paleniem papierosów. Zmarły wypalał dziennie trzy paczki papierosów Philip Morris.

30 maja
1620 ? Przez protestantów zamordowany został Jan Sarkander, kapłan. Jego relikwie znajdują się w Ołomuńcu.
1918 ? Politycy czescy i słowaccy podpisują w Pittsburgu umowę o utworzeniu wspólnego państwa.
1919 ? Wszyscy oficerowie armii polskiej będą mieli jednolite dystynkcje na kołnierzach mundurów.
1935 ? Do srebrnej urny zostaje złożone serce Marszałka Piłsudskiego.
1942 ? Niemcy dokonali pierwszego masowego wywozu Żydów z getta w Krakowie do obozu zagłady w Bełżcu.
1999 ? Lewaccy partyzanci z Frontu Wyzwolenia Narodowego uprowadzili 100 wiernych uczestniczących w Mszy św. w Kolumbii.
? Prezydent USA zapowiedział odnowienie stosunków dyplomatycznych z Chinami.

31 maja
1916 ? Flota angielska podejmuje z Niemcami pierwszą bitwę na morzu.
1922 ? Sejm polski odrzuca wniosek PPS w sprawie autonomii Małopolski.
1926 ? Marszałek Piłsudski zostaje wybrany większością głosów Prezydentem RP, lecz odmawia przyjęcia tej funkcji.
1940 ? W Warszawie w Parku Łazienkowskim Niemcy rozbili pomnik Fryderyka Chopina i przeznaczyli go na złom.
1945 ? W związku z procesem beatyfikacyjnym brata Alberta jego szczątki zostały przeniesione z cmentarza Rakowickiego do kościoła karmelitów bosych.
1981 ? Odbył się uroczysty pogrzeb Prymasa Polski kard. Stefana Wyszyńskiego. W testamencie Prymas wybaczył swym prześladowcom i tym, którzy go więzili.
1997 ? Chrystus wczoraj, dziś i na wieki. V Pielgrzymka Papieża do Polski ? Wrocław. Był to rok Międzynarodowego Kongresu Eucharystycznego, który po raz pierwszy odbywał się w Polsce, we Wrocławiu. Jan Paweł II, niestrudzony pielgrzym, kolejny raz podjął trud głoszenia Dobrej Nowiny w Ojczyźnie. Jego pochylona postać z widocznym brzemieniem lat, cierpienia i pracy wydawała się tak krucha, a jednak, gdy stawał przy ołtarzu, gdy rozpoczynał kazanie, to wydobywał z siebie tyle siły przekonania i żaru apostolskiego, tyle miłości i zrozumienia, że stawał się prorokiem-przewodnikiem dla wielomilionowej wspólnoty wierzących Polaków.

Opr. H.N.
Wyświetlony 11864 razy

Najnowsze od

Artykuły powiązane

Zaloguj się, by skomentować

Nasza strona używa plików cookies. Jeśli przeglądasz nasze strony równocześnie wyrażasz zgodę na korzystanie z nich.Więcej o naszej polityce prywatności Polityka prywatności. Korzystanie z tej strony wymaga akceptacji plików cookie.