Wydrukuj tę stronę
wtorek, 07 grudzień 2010 10:20

Świat

Napisane przez

Szliśmy tą drogą już dobrą godzinę. Wiatr gwizdał. W powietrzu czuło się jesień. Mijaliśmy resztki domów powoli wrastające w ziemię, zdziczałe sady. A co krok bielały kamienne krzyże. Wsie rozsypane w dolinach, zielone łąki, lasy - znajomy krajobraz. Łemkowszyczyzna. A innym razem, to było zimą, droga dłużyła się niemiłosiernie. Aż w końcu doszliśmy do Jasionki. Ciasnej, stłoczonej, ale jakby wymarłej wsi. Pustka po pegeerze. Snują się ludzie, wyglądają zza winkla zgłodniałe przygód i słodyczy dzieci. Psy ujadają. Za wsią najmniejsza stacja benzynowa świata - jeden porośnięty pokrzywami dystrybutor. Dawno już ulotnił się zapach benzyny.

Świat. Tutaj to co innego. Pustka, cisza, przestrzeń. Człowiek w tym wszystkim jest jedynie małym, nieistotnym pyłkiem, ruchomym punktem. Nic więcej. I choć wydziera naturze z trudem i uporem kawałek przestrzeni nadający się do zamieszkania, jest cząstką tej całości, tak samo jak liście, żwir na drodze, woda w strumieniu, czy żmije wygrzewające się latem na poboczu drogi.
Świat to niezwykły album. Zdjęcia robiły dzieci z Krzywej i Jasionki ? dwóch graniczących ze sobą wsi ? popegeerowskich wraków. Podczas warsztatów prowadzonych przez Piotra Janowskiego, Pawła Kulę, Marka Noniewicza i Marcina Piróga, dzieciaki dosta-ły aparaty ? najprostsze "małpki" i ruszyły w ten swój świat. Zatrzymywały na kliszy wszystko, co wydało im się ważne, czasem przypadkowe, ale ciekawe. Całkiem nieświadomie stworzyły niezwykły portret swojej rzeczywistości ? pisze w przedmowie do albumu Piotr Janowski.
Łazienka, ściany pomalowane olejną farbą mają, do wysokości okna kolor ciemnobrązowy. Wyżej są białe. Fragment czarnej deski sedesowej. Ze ścian sterczą odrapane rury. Wanna. Młody chłopak o opalonych nagich plecach zaczesuje włosy do tyłu. Gdzie indziej fragment ściany. Makatki z jelonkiem, święte obrazki, plakaty. Jezus i Backstreet Boys. Maryja i najnowszy model formuły pierwszej. Gęsto od kolorów, ornamentów. Poniżej chłopak trzyma na kolanach dziewczynę. A dalej niebo. Pełno skłębionych chmur. Będzie burza. A może to tylko wieczór zapada nad Jasionką? Pod sklepem kilku mężczyzn pije piwo. Nigdzie im się nie spieszy. Rozmawiają. Może o polityce? Albo o tym, że kiedyś było lepiej? Kierownik sklepu stoi za ladą i wygląda przez okno. Niedługo z Gorlic przyjedzie żuk. Wyładują skrzynki piwa, trochę kiełbasy i chleb i życie będzie mogło toczyć się dalej.
W oczach kierownika zachował się jeszcze obraz dawnej świetności. Wystarczy zagaić, a chętnie opowiada o pegeerze, maszynach, zwierzętach. Czasami rozmawiam z tym lub z tamtym o przeszłości. Nie muszę właściwie o nic pytać, bo przeszłość sama się zjawia w ich słowach. Nawet gdy mówią o tym, co jest, mówią o przeszłości, ponieważ wiedzą, że ich czas już się skończył. A w każdym razie przestał płynąć w ten dawny, niezauważalny sposób ? czytamy we wstępie Andrzeja Stasiuka.
Ludzie przed telewizorem, ludzie przy stole, na kanapie, na podwórku. Ludzie jak mrówki, nieustannie w ruchu, w jakimś bezcelowym działaniu. I przyroda: kilometry łąk, wstążki dróg wiodących dolinami ku kolejnym wsiom. I na koniec niezwykłe zdjęcie. Poprzez kwadraciki okiennych szyb porośnięte pajęczynami widzimy ogród. Tu, wewnątrz panuje półmrok, tam świeci słońce. Soczysta zieleń ma wiele odcieni. Jakiś człowiek z motyką czy innym narzędziem, próbuje uporać się z tym nadmiarem soczystego życia, uporządkować zieloności. Wygląda to jak okno do raju. Lub jakby wrócić po latach do domu z dzieciństwa. Tam, za oknem, wciąż jeszcze pozostają żywe zjawy przeszłości. I znów ta droga. To pnie się w górę to znów opada. Jeszcze jakieś siedem kilometrów do kolejnej wsi. I ani żywej duszy. Za placami, w dole zostaje Jasionka. W spokojnym powietrzu snują się dymy jak ludzie, którzy nie czekają już na nic.

"Świat. Fotografie dzieci z Jasionki i Krzywej", wyd. Czarne, Wołowiec 2002

Joanna Sarnecka-Drużycka
Wyświetlony 7957 razy
Joanna Sarnecka-Drużycka

Najnowsze od Joanna Sarnecka-Drużycka

Artykuły powiązane

Zaloguj się, by skomentować

Nasza strona używa plików cookies. Jeśli przeglądasz nasze strony równocześnie wyrażasz zgodę na korzystanie z nich.Więcej o naszej polityce prywatności Polityka prywatności. Korzystanie z tej strony wymaga akceptacji plików cookie.