wtorek, 07 grudzień 2010 01:14

Kartki z kalendarza - Maj

Napisane przez

1 maja
1832 ? Władze carskie nakazały zamknięcie Uniwersytetu Wileńskiego jako niebezpiecznego ośrodka polskiego patriotyzmu.
1867 ? W Kobielach Wielkich urodził się Władysław Reymont, syn organisty, autor wielkiej epopei ludowej Chłopi, za którą otrzymał literacką Nagrodę Nobla.
1920 ? Powołano do życia Ligę Narodów.
1921 ? Wybuch trzeciego Powstania Śląskiego, jako odpowiedź na krzywdzącą decyzję Rady Ambasadorów, przyznającą Śląsk Niemcom.
1940 ? Z więzienia na Pawiaku wywieziono 1500 więźniów do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen.
1945 ? Sowieci zdobyli Berlin.
1965 ? Rozpoczął się IX Rok Nowenny pod hasłem Rok wierności Maryi.
1993 ? W Moskwie nie odbyły się oficjalne uroczystości 1 Maja. 25 tys. demonstrantów na placu Gagarina rozpędziła policja. 500 osób było rannych.



2 maja
1826 ? Zmarł Antoni Malczewski, poeta, autor dramatu romantycznego Maria.
1915 ? Przełomowy dzień wojny światowej na froncie wschodnim. Niemcy i Austriacy przełamują front i zmuszają Rosjan do odwrotu.
1930 ? Wręczenie nagród za projekty Świątyni Opatrzności, która ma stanąć w Warszawie na Ochocie.
1934 ? Otwarcie pasażerskiej komunikacji lotniczej Polska-Turcja.
1935 ? W Paryżu podpisano francusko-sowiecki pakt o wzajemnej pomocy.
1992 ? sprofanowanie Bazyliki Grobu Pańskiego w Jerozolimie.
2002 ? Prymas Polski, kardynał Józef Glemp wmurował kamień węgielny pod budowę Świątyni Opatrzności Bożej na Polach Wilanowskich w Warszawie.

3 maja
1660 ? Pokój w Oliwie zakończył wojny polsko-szwedzkie (potop).
1791 ? Sejm Czteroletni uchwalił Konstytucję 3 Maja. Konstytucja zaczynała się od słów: "W IMIÊ BOGA W TRóYCY ŚWIÊTEY JEDYNEGO".
1916 ? Pierwszy po 125 latach niewoli uroczysty obchód święta narodowego w byłym zaborze rosyjskim.
1919 ? Pierwszy obchód święta narodowego w wyzwolonej Polsce. Sejm uchwala ten dzień świętem narodowym.
1933 ? Irlandzka Izba Deputowanych znosi przysięgę na wierność królowi angielskiemu.
1938 ? Adolf Hitler składa wizytę w Rzymie w związku z planem włączenia Sudetów do Niemiec.
1946 ? Pochód w Krakowie rozpędzony za pomocą sowieckich czołgów.
1952 ? Powstało Radio Wolna Europa. Długoletnim dyrektorem rozgłośni był Jan Nowak-Jeziorański.
1957 ? Na Jasnej Górze ks. Prymas, kardynał Stefan Wyszyński rozpoczął Wielką Nowennę.
1966 ? Prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński wraz z Episkopatem dokonał uroczystego oddania narodu polskiego w macierzyńską niewolę Maryi za wolność Kościoła. Był to kulminacyjny moment obchodów Tysiąclecia Chrztu Polski.
1992 ? Papież ustanowił 3 maja "Dniem Chorych".
2000 ? W Tel Awiwie-Jaffie odbyły się po raz pierwszy religijne obchody uroczystości Matki Boskiej Królowej Polski.
? Sejmowa komisja nadzwyczajna podjęła decyzję, że okręgi wyborcze mogą być co najmniej siedmiomandatowe.

4 maja
1907 ? W Usti nad Łabą odbyła się prapremiera "Quo vadis" opery Feliksa Nowowiejskiego.
1918 ? Niemcy aresztowali w Kijowie Ukraińską Radę Ludową.
1919 ? Wojska polskie zajęły Pińsk. Bolszewicy cofają się na Mińsk Litewski.
1937 ? Notyfikacja w Londynie zainteresowania Polski sprawą emigracji żydowskiej do Palestyny.
1939 ? W paryskim socjalistycznym dzienniku "L'Oeuvre" ukazał się artykuł Marcela Deat pt. "Czy musimy umierać za Gdańsk?". Artykuł wyrażał opinię nie tylko Francuzów, którzy chcieli uniknąć wojny z Hitlerem za cenę kolejnych ustępstw, ale był to też symbol postawy państw zachodnich.
1994 ? Rząd polski i przedstawiciele Światowego Kongresu Żydów postanowili powołać wspólną komisję polsko-żydowską, która opracuje procedury zwrotu majątku żydowskiego utraconego w czasie wojny i po wojnie.
? Premier Izraela Icchak Rabin i Przywódca Organizacji Wyzwolenia Palestyny Jasir Arafat podpisali w Kairze porozumienie o wejściu w życie palestyńskiej autonomii w Strefie Gazy i w Jerychu.
? W obozie karnym w Semipałatyńsku (Kazachstan) doszło do aktu kanibalizmu. Pięciu więźniów zjadło swego towarzysza współwięźnia.

5 maja
1504 ? W Krakowie urodził się Stanisław Hozjusz, syn złotnika, późniejszy biskup warmiński i kardynał.
1821 ? Urodził się Napoleon Bonaparte.
1920 ? Państwa Ententy uznały niepodległość Palestyny.
1934 ? Polsko-sowiecki protokół w Moskwie, przedłużający pakt o nieagresji do 31 grudnia 1945 r.
2001 ? Na zjeździe Partii Europejskich Socjaldemokratów w Berlinie kanclerz Niemiec G. Schröder, zaproponował reformę UE i utworzenie rządu europejskiego.

6 maja
1673 ? W Warszawie zmarł o. Augustyn Kordecki, bohaterski obrońca Jasnej Góry w czasie potopu szwedzkiego.
1945 ? Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie zakończyły szlak bojowy opanowaniem Wilhelmshaven w Niemczech. Liczyły wówczas 194 500 żołnierzy.
? Armia Radziecka zdobyła Wrocław.
1966 ? Wędrująca kopia obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej przybyła do Krakowa. Władze miasta w ostatniej chwili zmieniły trasę przejazdu, aby zgromadzonym tłumom uniemożliwić oddanie hołdu Maryi.
1994 ? Brytyjska Królowa Elżbieta i prezydent Francji Mitterand uczestniczyli w otwarciu tunelu łączącego Wielką Brytanię z kontynentem.
2002 ? Ponad 9000 osób uczestniczyło w obchodach 57. rocznicy wyzwolenia hitlerowskiego obozu zagłady w Mauthausen. W obozie tym więziono blisko 200 000 osób, w tym 30 000 Polaków.

7 maja
1794 ? Tadeusz Kościuszko ogłosił w Połańcu manifest biorący w obronę chłopów.
1874 ? W Bytomiu zmarł ks. Józef Szafranek, pierwszy poseł ze Śląska do pruskiego zgromadzenia Narodowego. Nazywany śląskim Rejtanem.
1919 ? W Paryżu wręczono Niemcom ujęte w 100 paragrafach warunki zawarcia pokoju, w obecności 15 przedstawicieli państw zwycięskich. Polska ma mieć uznane granice z 1772 roku. Niemcy muszą m.in. oddać Alzację i Lotaryngię i zapłacić 125 miliardów franków wojennego odszkodowania.
1933 ? Kapitan Skarżyński w przelocie przez Atlantyk ustanowił, na samolocie turystycznym RWD, nowy rekord świata ? 19 godzin i 3 min.
1941 ? Okupant hitlerowski usunął z Łodzi biskupów i kapitułę. Blisko 1/3 polskich księży w diecezji łódzkiej poniosło śmierć z rąk hitlerowców. Polakom zabroniono odprawiać publicznych pogrzebów.
1999 ? Jan Paweł II odbył (7-9) pielgrzymkę do Rumunii. Była to 86. zagraniczna podróż Papieża. We Mszy św. prawosławnej (9) uczestniczyło 100 000 osób, w łacińskiej 200 000 wiernych.
2001 ? Przedstawiciele Episkopatu spotkali się z Prezydentem RP i polskimi członkami Konwentu Unii Europejskiej, którzy zgodzili się promować umieszczenie invocatio Dei w przyszłym traktacie konstytucyjnym Unii Europejskiej.

8 maja
1920 ? Wojska polskie wkroczyły do Kijowa.
1924 ? Odnowienie paktu sowiecko-litewskiego, uznającego prawo Litwy do Wilna.
1933 ? prof. Ignacy Mościcki ponownie wybrany Prezydentem Rzeczypospolitej.
1943 ? W Sielcach nad Oką utworzona została Pierwsza Warszawska Dywizja Piechoty im. Tadeusza Kościuszki, powołana z inicjatywy Związku Patriotów Polskich w odpowiedzi na wyjście do Iranu armii gen. W. Andersa. Pierwszym dowódcą był gen. Z. Berling. Dywizja wchodziła w skład 1 Korpusu Sił Zbrojnych w ZSRR, a następnie 1 Armii WP.
1945 ? Zakończenie działań wojennych w Europie; kapitulacja Niemiec.
1953 ? Konferencja Episkopatu Polski uchwaliła list, który przeszedł do historii pod nazwą Non possumus. Ogłoszenie listu, sprzeciwiającego się dalszej ingerencji państwa w sprawy Kościoła było jedną z przyczyn aresztowania Prymasa ks. kard. Stefana Wyszyńskiego.
1966 ? 500 000 uczestników liczyła procesja w Krakowie; z Wawelu na Skałkę niesiono kopię obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej i relikwie świętych.
1999 ? RS AWS, PPChD i ZChN zapowiedziały wspólny start w wyborach parlamentarnych. "Solidarność" opuściła AWS.
? Szewach Weiss, ambasador Izraela w Polsce oświadczył, że kto uważa, iż Żydzi powinni za cokolwiek przepraszać Polaków, jest antysemitą.

9 maja
1848 ? Upadło powstanie wielkopolskie, które wystąpiło przeciw projektom podziału Poznańskiego i wcieleniu znacznej jego części do Prus.
1915 ? Polskie oddziały Bajończyków otworzyły bitwę pod Arras. Giną wszyscy dowódcy, oddziały zostają zdziesiątkowane.
1926 ? Mianowanie rządu W. Witosa.
1935 ? Porozumienie polsko-niemieckie w sprawie szkół na Górnym Śląsku.
1936 ? Proklamowanie Cesarstwa Abisyńskiego.
1981 ? Jan Paweł II powołał Papieską Radę ds. Rodziny.
1994 ? Rada Ministrów Unii Europejskiej przyznała 9 państwom Europy Środkowo-Wschodniej status "partnerów stowarzyszonych". Są to: Polska, Bułgaria, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Rumunia, Węgry, Słowacja.
1999 ? W Berlinie po raz pierwszy obradował Bundestag.
? Polska wydała 100 000 000 zł na likwidację szkód ekologicznych i zagospodarowanie mienia po Armii Radzieckiej.
2000 ? W Rosji pojawiły się monety z podobizną Stalina.
2001 ? W Watykanie rozpoczął się drugi etap procesu beatyfikacyjnego ks. Jerzego Popiełuszki.

10 maja
1604 ? W Wilnie odbyły się uroczystości kanonizacyjne Królewicza Kazimierza.
1667 ? Zmarła w Warszawie Maria Ludwika, żona króla Władysława IV i Jana Kazimierza. Dążyła do wprowadzenia reform ustrojowych.
1915 ? Bój II Brygady Legionów na Bukowinie.
1921 ? Przerwanie akcji powstańczej na Górnym Śląsku. Podział Górnego Śląska na zasadzie plebiscytu.
1926 ? Wystąpienie stronnictw lewicowych w Sejmie przeciw gabinetowi Witosa. Demonstracje przenoszą się na ulice. Dołącza do nich wojsko. Początek tzw. przewrotu majowego, dokonanego przez Józefa Piłsudskiego.
1932 ? Hitlerowcy zainicjowali serię antypolskich wystąpień w Gdańsku.
1936 ? Prezydentem Hiszpanii został skrajny lewicowiec ? Azan.
1947 ? W Warszawie zmarł wybitny aktor Juliusz Osterwa.
1999 ? W Paryżu rozpoczął się jeden z największych w dziejach Francji proces o oszustwo. Na ławie oskarżonych zasiadły 124 osoby, które za pomocą sieci fikcyjnych firm, wyłudziły z banków 540 mln franków (90 mln dolarów).
2002 ? Po 39 dniach, Palestyńczycy ukrywający się w Bazylice Narodzenia Pańskiego w Betlejem, zaczęli opuszczać okupowaną świątynię.

11 maja
1573 ? W czasie pierwszej wolnej elekcji szlachta wybrała królem Henryka Walezego.
1892 ? Zakończył się strajk powszechny w Łodzi, który rozpoczął się 2 maja. Wzięło w nim udział 70 000 robotników. W krwawo stłumionym przez władze carskie strajku zabitych zostało 200 osób, a 900 aresztowano.
1895 ? We Lwowie urodził się znakomity pisarz Jan Parandowski.
1915 ? Koniec walk pozycyjnych I Brygady Legionów nad Nidą.
1918 ? Bitwa pod Kaniowem. Wobec braku rezerw dowództwo polskie kapituluje.
Niemcy nie dotrzymują warunków układu: aresztują rozbrojonych. Gen. Haller uchodzi do Kijowa, skąd przez Murmańsk do Francji.
1994 ? Komitet Ekonomiczny Rady Ministrów zadecydował o denominacji złotówki. Od 1 stycznia 1995 1 zł = 10000 dotychczasowych zł.

12 maja
1364 ? Kazimierz Wielki erygował w Krakowie Uniwersytet, który miał wydziały: prawa, medycyny i sztuk wyzwolonych.
1919 ? Państwa Ententy ustaliły zwrot Polsce terenów zagrabionych w czasie rozbiorów.
1928 ? Litwa odrzuca zawarcie z Polską paktu o nieagresji.
1934 ? Zjazd harcerstwa polskiego w Wilnie.
1935 ? Zgon Marszałka Józefa Piłsudskiego, wskrzesiciela Polski i budowniczego jej potęgi, twórcy Legionów, pierwszego Naczelnika Odrodzonego Państwa Polskiego.
1936 ? Przeniesienie serca Marszałka Piłsudskiego na Rossę w Wilnie.
1937 ? Koronacja księcia Yorku Jerzego VI i jego żony po zrzeczeniu się tronu przez króla Anglii Edwarda VIII.
1946 ? ks. Stefan Wyszyński został konsekrowany na biskupa lubelskiego.
1970 ? W Londynie zmarł gen. Władysław Anders, dowódca polskiej armii utworzonej w ZSRR. Pochowany został na Monte Cassino.
1982 ? Pielgrzymka Ojca Świętego Jana Pawła II do Fatimy w pierwszą rocznicę zamachu na jego życie.
1993 ? Sejmowa komisja odpowiedzialności konstytucyjnej przedstawiła wniosek o postawieniu przed Trybunałem Konstytucyjnym gen. Kiszczaka i Wojciecha Jaruzelskiego, którym zarzuca się zniszczenie dokumentów z posiedzeń Biura Politycznego PZPR.
1999 ? W Krakowie zainaugurowano uroczyste obchody 600-lecia odnowienia Akademii Krakowskiej.
2002 ? Zakończyło się sześciotygodniowe oblężenie przez wojska izraelskie Bazyliki Narodzenia Pańskiego w Betlejem.

13 maja
1917 ? W Fatimie w Portugalii po raz pierwszy trojgu pastuszkom objawiła się Matka Boża.
1934 ? Odsłonięcie pomnika gen. Bema w Budapeszcie.
1935 ? Po zawarciu paktu francusko-sowieckiego gen. Laval odwiedza Moskwę. Stalin obiecuje przeciwdziałać takim posunięciom Kominternu, które mogłyby osłabić obronę Francji.
1936 ? Krwawe walki Arabów i Żydów w Palestynie. Władze angielskie ogłosiły stan wyjątkowy.
1981 ? Zamachowiec pochodzenia tureckiego usiłował zastrzelić Papieża Jana Pawła II na Placu św. Piotra. Ciężko rannego Papieża przewieziono do kliniki Gemmeli.
1999 ? W Lyonie odbyło się bezprecedensowe spotkanie przedstawicieli wszystkich kościołów chrześcijańskich.
? Ponad 2000 przypadków eutanazji zanotowano w Holandii.
? Szef dyplomacji niemieckiej Joschka Fischer zaproponował utworzenie federacji europejskiej ze wspólnym parlamentem i rządem.
? Urodził się miliardowy obywatel Indii.
? Polska wraz z 13 państwami związanymi z Unią Europejską przyłączyła się do sankcji przeciw Jugosławii.

14 maja
1792 ? W Targowicy Szczęsny Potocki i inni zdrajcy ogłosili akt konfederacji skierowany przeciw Konstytucji 3 Maja, wcześniej uzgodniony i podpisany w Petersburgu.
1920 ? Ofensywa bolszewicka na północnym skrzydle frontu polskiego.
1926 ? Powołanie Banku Gospodarstwa Krajowego.
? Walki w Warszawie trwają. Prezydent Wojciechowski przekazuje urząd marszałkowi Sejmu Ratajowi i zgłasza dymisję swego gabinetu.
1930 ? W Krakowie zmarł Władysław Orkan, pisarz i poeta.
1934 ? W Warszawie zabity został przez zamachowców z OUN pułkownik Bronisław Pieracki (ur. 1895). Polityk, legionista, działacz POW, poseł na Sejm, wicepremier i minister spraw wewnętrznych.
1938 ? Anglia i Francja interweniują w Pradze czeskiej w sprawie rozwiązania problemu sudeckiego.
1999 ? Jan Paweł II przyjął delegację muzułmanów i chrześcijan z Iraku.

15 maja
1891 ? Papież Leon XIII ogłosił encyklikę Rerum Novarum.
1905 ? W Królestwie Polskim powołano Polską Macierz Szkolną, instytucję oświatową, której zadaniem było skoordynowanie i połączenie tajnie dotąd prowadzonych prac oświatowych. Jej osiągnięciem było prowadzenie 681 szkół powszechnych, kursów dla analfabetów i uniwersytetów ludowych. Skupiała 150 tys. członków i zorganizowała 900 kół.
1919 ? Generalna ofensywa polska na froncie ukraińskim.
1922 ? Podpisanie układu w sprawie Górnego Śląska. Tereny przyznane Polsce stanowią połowę tego, co przewidywał plan Korfantego.
1930 ? Angielski Urząd Kolonialny cofa 3300 pozwoleń wydanych Żydom i zamyka Palestynę dla emigracji.
1933 ? Przedstawiciele partii hitlerowskiej na Gdańsk składają oświadczenie komisarzowi Ligi Narodów, że chcą respektować umowy polskie z Gdańskiem i żyć w zgodzie z Polską.
? Największa autostrada w Stanach Zjednoczonych łącząca Nawask z New Jersey nosi nazwę drogi Kazimierza Pułaskiego.

16 maja
1648 ? Bohdan Chmielnicki, hetman kozacki pokonał wojska polskie pod Żółtymi Wodami.
1764 ? Na sejmie konwokacyjnym Andrzej Zamojski przedstawił program reform ustroju zagrożonego anarchią państwa polskiego. W końcowych słowach dokumentu czytamy: Cóż są albowiem rady nasze, jeżeli nie próżne słowa... Boże... wzrusz serce wolnego narodu... zrzuć zasłonę z oczu jego, by obaczył, że moc źle czynienia jest znakiem niedoskonałości rządów, a nie prerogatywą wolności.
1926 ? Koniec przewrotu majowego. Rządy w Polsce obejmuje gabinet prof. Bartla. Piłsudski obejmuje Ministerstwo Spraw Wojskowych.
1929 ? W Poznaniu otwarto Pierwszą Powszechną Wystawę Krajową.
1933 ? Prezydent Roosevelt wygłasza orędzie do królów i prezydentów 44 państw w sprawie zmniejszenia zbrojeń, jako jedynej drogi rozwoju państw i utrzymania pokoju.
1938 ? Studenci Uniwersytetu Stefana Batorego uchwalili rezolucję domagającą się wprowadzenia numerus nullus dla Żydów.
1978 ? W Rzymie terroryści z Czerwonych Brygad zamordowali premiera Aldo Moro, przewodniczącego włoskiej chadecji.
2001 ? Rozpoczął się proces Cz. Kiszczaka, oskarżonego o przyczynienie się do śmierci górników w kopalni "Wujek" w grudniu 1981 r.
? Rząd angielski, jako pierwszy na świecie zgłosił projekt ustawy zakazującej klonowania ludzi.

17 maja
1923 ? W Leningradzie zorganizowano antypolskie demonstracje w związku z rozstrzelaniem komunistycznego działacza młodzieżowego Engla.
1930 ? 4 mln dolarów wniósł Bank Polski do Międzynarodowego Rozrachunkowego Banku Państw w Szwajcarii. Ogólny kapitał Banku 145 mln dolarów.
1935 ? Podpisanie paktu między Czechosłowacją a Sowietami.
1941 ? W Warszawie gestapo aresztowało działaczy Stronnictwa Narodowego i wybitnych uczonych: profesorów Romana Rybarskiego i Witolda Staniszkisa, księży Józefa Jankowskiego i Jana Szambelańczyka oraz kilku zakonników ze zgromadzenia pallotynów. Wszyscy z wyjątkiem prof. Staniszkisa ponieśli śmierć w obozie oświęcimskim.
1992 ? Andrzej Bobola został ogłoszony patronem Metropolii Warszawskiej.

18 maja
1907 ? W Przemyślu zmarł dr Henryk Jordan, profesor UJ. Był inicjatorem i twórcą Parku Miejskiego w Krakowie, noszącego do dzisiaj jego imię. Był to teren rekreacyjny dla młodzieży. Z jego fundacji pochodzą pomniki Lilli Wenedy i Grażyny na krakowskich plantach.
1910 ? Zmarła wybitna pisarka Eliza Orzeszkowa. Jej twórczość była ściśle związana z tragicznymi losami bohaterów powstania styczniowego.
1917 ? Krytyczny dla Francji moment w wojnie światowej. Demonstracje przeciwrządowe. Wojsko rusza na Paryż. Katastrofie zapobiega nowy naczelny dowódca gen. Petain.
1920 ? W Wadowicach urodził się Karol Wojtyła, syn Karola i Emilii z Kaczorowskich.
? Manifestacyjne powitanie powracającego z frontu Naczelnego Wodza. Tłumy wyprzęgają z powozu konie i odwożą Piłsudskiego do Belwederu.
1935 ? Trumna ze zwłokami J. Piłsudskiego złożona została w krypcie na Wawelu. 1944 ? Po zaciekłych kilkudniowych walkach oddziały polskie zdobyły wzgórze i klasztor Monte Cassino, otwierając wojskom sprzymierzonym drogę na Rzym.
1957 ? Po upadku systemu stalinowskiego ksiądz prymas Stefan Wyszyński mógł wyjechać do Watykanu, aby otrzymać kapelusz kardynalski.
1981 ? W Krakowie stutysięczne tłumy wyruszyły z Błoń krakowskich na Rynek Główny, dając wyraz swojej solidarności i wierności dla Ojca Świętego po zamachu na jego życie (Biały marsz).
1993 ? Prymas Brazylii, Kardynał Lucas Moreira Neves wezwał wiernych do "wojny obronnej" przed despotyzmem telewizji niszczącej rodzinę.
? 55% Duńczyków opowiedziało się za przyjęciem Traktatu z Maastricht.
? Zawodowi oficerowie armii czeskiej zostaną poddani lustracji.
? Na Ukrainie byłym żołnierzom UPA przyznano prawa kombatanckie.
1999 ? Ponad 100 tysięcy osób uczestniczyło w VI Ogólnopolskim Spotkaniu Młodych nad Jeziorem Lednickim. Inicjatorem, duszą i mózgiem tych spotkań jest ksiądz Jan Góra.
? Papież Jan Paweł II utworzył administraturę wschodniej Syberii.

19 maja
1480 ? W Krakowie zmarł Jan Długosz, arcybiskup nominat lwowski. Wybitny historyk. Sławę zapewniły mu "Dzieje Polski" (wyd. 1615). Dyplomata w służbie Kazimierza Jagiellończyka. Wychowawca synów królewskich.
1880 ? W podziemiach kościoła na Skałce otwarto Groby Zasłużonych, przeznaczone dla wybitnych Polaków.
1912 ? Zmarł wybitny pisarz Bolesław Prus (Aleksander Głowacki). Autor m.in. "Faraona" i "Lalki".
1924 ? Kilkunastu mieszkańców nadgranicznej miejscowości Krywicze zostało rannych w wyniku napadu band bolszewickich.
1933 ? Kpt. Bajan i Dudziński triumfatorami w austriackich zawodach lotniczych.
1965 ? Zmarła Maria Dąbrowska. Znakomita pisarka, autorka m.in. "Nocy i dni".

20 maja
1444 ? Zmarł św. Bernardyn z Sieny.
1648 ? W Mereczu na Litwie zmarł król Władysław IV Waza, syn Zygmunta III.
1901 ? We Wrześni (zabór pruski) polscy rodzice wystąpili w obronie swoich dzieci, które zostały pobite przez nauczycieli niemieckich. Była to kara za odmowę udziału w lekcjach religii prowadzonych w języku niemieckim.
1922 ? Zamknięcie Międzynarodowej Konferencji w Genui. W poszukiwaniu możliwości budowy wspólnej Europy zwyciężają Niemcy i Rosja, zawierając pakt przyjaźni w Rapallo.
1928 ? Zwycięstwo komunistów w wyborach do Reichstagu.
1935 ? Uniwersytet Warszawski przyjmuje nazwę: Uniwersytet Józefa Piłsudskiego.
? Liga Narodów składa hołd pamięci Marszałka Piłsudskiego.
1944 ? Żołnierze AK znaleźli nad Bugiem rakietę V-2 wystrzeloną z niemieckiego poligonu doświadczalnego. Rakietę przesłano do Londynu, aby angielscy specjaliści mogli rozszyfrować tę broń.
1994 ? Watykan nawiązał stosunki dyplomatyczne z Timorem Wschodnim. Jest to 173. państwo, z którym Watykan ma nawiązane takie kontakty.

21 maja
1363 ? W Krakowie odbyły się zaślubiny wnuczki króla Kazimierza Wielkiego, Elżbiety, z cesarzem Karolem IV. Uczta weselna odbyła się u krakowskiego mieszczanina Wierzynka.
1390 ? Z rozkazu króla czeskiego Wacława został utopiony w Wełtawie św. Jan Nepomucen.
1841 ? W Paryżu zmarł Julian Ursyn Niemcewicz, wybitny pisarz i poeta, autor poematów i śpiewów. Poseł na Sejm Czteroletni, adiutant Tadeusza Kościuszki.
1919 ? Rokowania pokojowe z Austrią w Saint Germain.
1921 ? W rejonie Góry św. Anny rozpoczęła się największa bitwa z Niemcami w czasie III Powstania Śląskiego.
1927 ? Pierwszy w dziejach lotnictwa przelot Atlantyku, którego dokonał płk Charles Lindbergh. W 33 godziny przebył 6000 km.
1932 ? Lotniczka amerykańska Earhart, jako pierwsza kobieta, w 16 godzin dokonała przelotu przez Atlantyk.
1935 ? W Niemczech weszła w życie ustawa o powszechnej służbie wojskowej.
1999 ? Ojciec Święty, Jan Paweł II otworzył obrady 6. nadzwyczajnego konsystorza poświęconego zadaniom kościoła w III Tysiącleciu. Na obrady przybyło 155 (spośród 183) członków Kolegium Kardynalskiego.

22 maja
1911 ? Ukazał się pierwszy dokument organizacyjny polskiego harcerstwa podpisany przez jego twórcę Andrzeja Małkowskiego.
1915 ? Zlot Sokolstwa Polskiego Stanów Zjednoczonych w Chicago.
1930 ? Delegaci rządu polskiego i niemieckiego prowadzą rokowania w sprawie "wojny celnej".
1937 ? Podpisanie układu gospodarczego między Francją i Polską.
1944 ? Stalin przyjął na Kremlu delegację KRN. Przedmiotem rozmów było m.in. powołanie prosowieckiego rządu w Polsce.
1994 ? We Lwowie otwarto Konsulat Generalny RP.
2002 ? Komisja Episkopatów Wspólnoty Europejskiej COMECE przekazała do prezydium Konwentu Europejskiego stanowisko w sprawie przyszłej konstytucji europejskiej, opowiadające się za umieszczeniem w Konstytucji odniesienia do Boga.

23 maja
1865 ? Na rynku w Sokołowie Podlaskim z wyroku władz rosyjskich zostali powieszeni ksiądz Stanisław Brzóska i Franciszek Wilczyński ? ostatni dowódcy powstania styczniowego.
1871 ? Zmarł gen. Jarosław Dąbrowski (ur. 1836). W maju objął dowództwo wojsk Komuny Paryskiej. Śmiertelnie raniony na barykadzie.
1883 ? W zakładzie dla najuboższych pod Paryżem zmarł Cyprian Kamil Norwid, genialny poeta, myśliciel i wszechstronny artysta.
1915 ? Wypowiedzenie wojny Austro-Węgrom przez Włochy.
1922 ? Powołanie Państwowego Instytutu Meteorologicznego.
1923 ? Zamach bombowy na Uniwersytecie Warszawskim, dokonany przez oficerów Bagińskiego i Wieczorkiewicza. Zginął prof. Roman Orzęcki.
1924 ? Ogłoszenie ustawy o powszechnym obowiązku służby wojskowej.
1992 (23-25 maja) ? W Poznaniu i Gnieźnie uroczyście obchodzono 1000 rocznicę śmierci Mieszka I, pierwszego polskiego władcy chrześcijańskiego.
1999 ? Po raz pierwszy od czasu rewolucji bolszewickiej w Rosji zostali wyświęceni księża katoliccy.
? Okazało się, że wywiad ChRL przez 20 lat wykradał Stanom Zjednoczonym plany konstrukcyjne głowic atomowych.
? Parlament duński, głosami centrolewicy zaakceptował adopcję dzieci przez pary homoseksualne.
? Kataklizmem stulecia określono powódź, która nawiedziła Bawarię.

24 maja
1543 ? We Fromborku na Warmii zmarł kanonik Mikołaj Kopernik, genialny astronom, wybitny lekarz, ekonomista i pisarz, wychowanek Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz uczelni włoskich w Bolonii i Padwie, autor epokowego dzieła O obrotach ciał niebieskich (De revolutionibus orbium coelestium); polski patriota, czego dał dowód broniąc ziemi warmińskiej w czasie najazdu Krzyżaków.
1923 ? Pierwszy transport rękopisów wracających z Rosji, wywożonych od 1772 r.
1927 ? Zerwanie stosunków dyplomatycznych Wielkiej Brytanii z ZSRR. Bezpośrednią przyczyną było wykrycie siatki szpiegowskiej, prowadzonej przez jedną z sowieckich firm.
1931 ? W Warszawie uruchomiono jedną z najpotężniejszych w Europie stacji radiofonicznych.
1943 ? Powstanie w warszawskim getcie. Niemiecki generał J. Stroop donosi o ujęciu 56 065 Żydów, z czego 7000 zabito, a 6929 odesłano do obozu w Treblince.
1948 ? Prymas, kardynał August Hlond wydał odezwę do ludności Ziem Odzyskanych o czynne włączenie się do odbudowy zniszczonego kraju.

25 maja
992 ? Zmarł Mieszko I, książę polski, pierwszy władca państwa polskiego, które powstało ze zjednoczenia plemion zamieszkujących Wielkopolskę, Kujawy, Łęczyckie i Mazowsze.
1368 ? Zmarł Mikołaj Wierzynek, mieszczanin krakowski, podskarbi króla Kazimierza Wielkiego.
1681 ? Zmarł Piotr Calderon, jeden z najwybitniejszych poetów i dramaturgów hiszpańskich.
1919 ? Do Polski powróciła 4. Dywizja gen. Żeligowskiego.
1934 ? Prezydentem Czechosłowacji został ponownie prof. Tomasz Masaryk.
1939 ? Zmarł Aleksander Brückner (ur. 1856), filolog, historyk literatury i kultury. Od 1891 r. członek Akademii Umiejętności. Wybitny erudyta. Odkrywca tzw. Kazań świętokrzyskich.
1952 ? W więzieniu na ul. Rakowieckiej w Warszawie zamordowano rotmistrza Witolda Pileckiego.
1994 ? Polska jest gotowa wykupić 20% swojego długu w bankach komercyjnych, oświadczył wicepremier Krowacki.
? Według CBOS, 3/4 Polaków opowiada się za postawieniem przed sądem komunistycznych prześladowców z lat 1944-1956.

26 maja
1648 ? Pod Korsuniem Bohdan Chmielnicki, stojący na czele wojsk kozackich, pokonał wojska Rzeczypospolitej.
1831 ? Wojska polskie pod wodzą gen. Jana Skrzyneckiego poniosły klęskę pod Ostrołęką.
1900 ? Na ziemiach polskich pod zaborem rosyjskim władze carskie wydały zarządzenie przewidujące surowe kary za prowadzenie tajnego nauczania.
1923 ? Dymisja gabinetu gen. Sikorskiego.
1930 ? W zlocie gwiaździstym w Brnie zdobywcą pierwszej nagrody został as polskiego lotnictwa kpt. B. Orliński.
1967 ? Papież powołał do godności kardynała metropolitę krakowskiego, Karola Wojtyłę.

27 maja
1917 ? Organizowanie kadr wojska polskiego w Stanach Zjednoczonych.
1918 ? Trzecia wielka ofensywa niemiecka na froncie zachodnim.
1923 ? Rozłam w Polskim Stronnictwie Ludowym "Piast".
1927 ? Sprowadzenie do Polski prochów Juliusza Słowackiego. Trumna, po przewiezieniu do Krakowa, zostaje złożona w krypcie wawelskiej.
1994 ? Po 20 latach wygnania do Rosji powrócił A. Sołżenicyn, autor "Archipelagu Gułag".

28 maja
1513 ? W Krakowie w drukarni Floriana Unglera wytłoczono pierwszą polską książkę Raj duszny, Biernata z Lublina.
1830 ? Otwarcie ostatniego, przed wybuchem Powstania Listopadowego, sejmu, który ostro wystąpił przeciw łamaniu praworządności przez władze carskie.
1863 ? Książę Władysław Czartoryski, syn Adama, został mianowany głównym agentem Rządu Narodowego we Francji, Anglii, Włoszech i Francji.
1894 ? We Lwowie nastąpiło uroczyste otwarcie Panoramy Racławickiej (obecnie we Wrocławiu).
1918 ? Koło Polskie parlamentu austriackiego, korzystając z wizyty cesarza Karola, uchwala: Zjednoczenie Polski Niezależnej z własnym dostępem do morza.
1920 ? Rozpoczęcie kontrofensywy sowieckiej pod Kijowem.
1923 ? Wincenty Witos ? nowym premierem.
1931 ? Lot prof. Piccarda w aluminiowym balonie do stratosfery.
1933 ? Zwycięstwo hitlerowców w Sejmie Gdańskim (38 mandatów, Polacy ? 2).
1940 ? Początek walk z Niemcami o Narwik. Uczestniczyła w nich Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich.
1941 ? Z więzienia na Pawiaku wywieziono do Oświęcimia ponad 300 więźniów, wśród których był ojciec Maksymilian Kolbe.
1993 ? Sejm przegłosował wotum nieufności dla rządu Suchockiej.
? Władze kubańskie ustaliły miesięczny przydział produktów dla obywateli: po pół kilograma fasoli, kawy, nierafinowanego cukru i mięsa z soją, 3 kg ryżu, 4 jajka, kostka mydła, 1/4 litra oleju, dwa cygara i pudełko zapałek.
2002 ? Jan Paweł II przyjął na audiencji prezydenta USA, George’a W. Busha.

29 maja
1431 ? Spłonęła na stosie Joanna d'Arc, bohaterka narodowa Francji. W 1920 r. kanonizowana.
1734 ? Wojska rosyjskie zdobyły Gdańsk i zmusiły Stanisława Leszczyńskiego, prawowicie wybranego króla, do opuszczenia kraju.
1861 ? W Paryżu zmarł Joachim Lelewel (ur. 1786), wybitny historyk, działacz demokratyczny. Profesor Uniwersytetu Wileńskiego i Warszawskiego. Członek Narodowego Towarzystwa Patriotycznego, poseł na Sejm 1830 r. Członek Rządu Narodowego w powstaniu listopadowym.
1923 ? Marszałek Józef Piłsudski składa dymisję i prosi o zupełne zwolnienie go z wojska.
1924 ? Napad szaulisów na pogranicze polsko-litewskie.
1932 ? Otwarcie Instytutu Radowego imienia Marii Skłodowskiej-Curie, w obecności Prezydenta I. Mościckiego i znakomitej uczonej.
1934 ? W Gdańsku rozwiązano partię komunistyczną.
1943 ? Na gruzach getta w Warszawie Niemcy rozstrzelali 500 więźniów Pawiaka.
1967 ? Ks. abp. Karol Wojtyła nominowany kardynałem.
1992 ? Sejm zobowiązał ministra Spraw Wewnętrznych do podania (do 6 VI) pełnej informacji na temat urzędników państwowych współpracujących z SB i UB.
1993 ? Dwaj ministrowie finansów Czechosłowacji zostali skazani na pozbawienie wolności (w zawieszeniu) za wysłanie w latach 1974-1985 do Związku Radzieckiego ponad sześć milionów dolarów.
? Prezydent Wałęsa rozwiązał parlament.
? Po 45 latach uruchomiono połączenie kolejowe Berlin-Kaliningrad.
? 17 milionów dolarów otrzymają dzieci A. Smitha, który zmarł na raka płuc wywołanego paleniem papierosów. Zmarły wypalał dziennie trzy paczki papierosów Philip Morris.

30 maja
1620 ? Przez protestantów zamordowany został Jan Sarkander, kapłan. Jego relikwie znajdują się w Ołomuńcu.
1918 ? Politycy czescy i słowaccy podpisują w Pittsburgu umowę o utworzeniu wspólnego państwa.
1919 ? Wszyscy oficerowie armii polskiej będą mieli jednolite dystynkcje na kołnierzach mundurów.
1935 ? Do srebrnej urny zostaje złożone serce Marszałka Piłsudskiego.
1942 ? Niemcy dokonali pierwszego masowego wywozu Żydów z getta w Krakowie do obozu zagłady w Bełżcu.
1999 ? Lewaccy partyzanci z Frontu Wyzwolenia Narodowego uprowadzili 100 wiernych uczestniczących w Mszy św. w Kolumbii.
? Prezydent USA zapowiedział odnowienie stosunków dyplomatycznych z Chinami.

31 maja
1916 ? Flota angielska podejmuje z Niemcami pierwszą bitwę na morzu.
1922 ? Sejm polski odrzuca wniosek PPS w sprawie autonomii Małopolski.
1926 ? Marszałek Piłsudski zostaje wybrany większością głosów Prezydentem RP, lecz odmawia przyjęcia tej funkcji.
1940 ? W Warszawie w Parku Łazienkowskim Niemcy rozbili pomnik Fryderyka Chopina i przeznaczyli go na złom.
1945 ? W związku z procesem beatyfikacyjnym brata Alberta jego szczątki zostały przeniesione z cmentarza Rakowickiego do kościoła karmelitów bosych.
1981 ? Odbył się uroczysty pogrzeb Prymasa Polski kard. Stefana Wyszyńskiego. W testamencie Prymas wybaczył swym prześladowcom i tym, którzy go więzili.
1997 ? Chrystus wczoraj, dziś i na wieki. V Pielgrzymka Papieża do Polski ? Wrocław. Był to rok Międzynarodowego Kongresu Eucharystycznego, który po raz pierwszy odbywał się w Polsce, we Wrocławiu. Jan Paweł II, niestrudzony pielgrzym, kolejny raz podjął trud głoszenia Dobrej Nowiny w Ojczyźnie. Jego pochylona postać z widocznym brzemieniem lat, cierpienia i pracy wydawała się tak krucha, a jednak, gdy stawał przy ołtarzu, gdy rozpoczynał kazanie, to wydobywał z siebie tyle siły przekonania i żaru apostolskiego, tyle miłości i zrozumienia, że stawał się prorokiem-przewodnikiem dla wielomilionowej wspólnoty wierzących Polaków.

Opr. H.N.
Wyświetlony 11333 razy

Więcej w tej kategorii: « Od redakcji Góra urodziła mysz »
Zaloguj się, by skomentować

Wychodząca od 2001 roku
„Opcja na Prawo” to najdłużej ukazujące się pismo
opiniotwórcze o charakterze liberalno-konserwatywnym.

OPCJA NA PRAWO © All Rights Reserved.

Nasza strona używa plików cookies. Jeśli przeglądasz nasze strony równocześnie wyrażasz zgodę na korzystanie z nich.Więcej o naszej polityce prywatności Polityka prywatności. Korzystanie z tej strony wymaga akceptacji plików cookie.