Wydrukuj tę stronę
środa, 28 wrzesień 2011 18:10

Przed i po Grunwaldzie

Napisane przez

Bitwa pod Grunwaldem doczekała się wielu dokładnych i skrupulatnych oraz powierzchownych, acz popularnych opracowań. Ale bitwa ta była zwieńczeniem kilkuletniej wojny Polski z Zakonem Krzyżackim, która zaczęła się nieco wcześniej i trwała później jeszcze jakiś czas, a w której uczestniczyła nie tylko Polska, ale i Mazowsze. Nie wchodziło ono wtedy w skład Królestwa Polskiego, o czym warto pamiętać, lecz było samodzielnym lennem Korony, a dokładniej dwa księstwa: Księstwo Mazowieckie ze stolicą w Płocku, gdzie panował Siemowit IV, oraz Księstwo Czersko-Warszawskie z panującym Januszem I. Przy tym Mazowsze traktowane jako całość było terenem ważnym strategicznie, bo osłaniało terytorialnie Koronę od Zakonu i stanowiło niejako przedpole wielkiej wojny.

 

Mówi o tym dokładnie pasjonująca książka o roli Mazowsza w owej wielkiej wojnie z Zakonem Krzyżackim, będąca efektem wydawniczym Wyższej Szkoły Rozwoju Lokalnego w Żyrardowie, Mazowieckiego Towarzystwa Naukowego, Muzeum Niepodległości w Warszawie i Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego w Warszawie. A składa się na nią dziewięć kompetentnych i pasjonujących artykułów opowiadających o znaczeniu Mazowsza w owej wojnie. Znaczeniu doniosłym, acz powszechnie mało znanym, gdyż w ogólnym odbiorze wojna utożsamiana jest właściwie tylko z Grunwaldem.

Dość powiedzieć, że książę Siemowit IV, ekonomicznie uzależniony od Malborka, prowadził politykę usłużną wobec Zakonu i uchodził za jego przyjaciela, lawirując między Zakonem, Polską i Litwą, natomiast książę Janusz I zdecydowanie związał się z Krakowem. Dlaczego tak było i jakie były konsekwencje tych postaw ? o tym opowiada w swoim artykule ?Mazowsze a Grunwald? prof. Benon Dymek.

Równie interesujący jest dociekliwy artykuł mgr Krzysztofa Brauna ?Przygotowania i przemarsz wojsk Jagiełły przez Mazowsze?, a z innej perspektywy wspólny artykuł tegoż i Mariana Grzegorza Gerlicha ?Grunwaldzka wiktoria w perspektywie śląskiego folkloru i agitacji patriotycznej?.

Ogólniej zaś o wojnie i znaczeniu grunwaldzkiej wiktorii w naszej sztuce i literaturze, w tym w pisemkach dla dzieci i młodzieży, oraz bardziej generalnie o ich funkcjach patriotycznych i wychowawczych mówią inne artykuły zawarte w tym tomie. Zbyt ich wiele, by każdym zajmować się oddzielnie, acz zasługują na to.

Sumując: książka przynosi pogłębione spojrzenie nie tylko na Grunwald, który stał się symbolem wojny z Zakonem, ale w ogóle na całą wielką wojnę; spojrzenie niejednokrotnie zaskakujące, co świadczy o tym, jak powierzchownie i ?legendarnie? jest ten okres naszych dziejów odbierany powszechnie, gdy przecież obfitował on w niejednokrotnie mało znane zwroty i miewał swoje tajemnice. Warto je poznać, by nie zadowalać się jedynie sfolkloryzowanym mitem, ale spojrzeć na to wydarzenie od podszewki, by lepiej je zrozumieć.

Mazowsze w wielkiej wojnie z Zakonem Krzyżackim 1409-1411, pod red. Krzysztofa Zwolińskiego, Wyższa Szkoła Rozwoju Lokalnego w Żyrardowie, Żyrardów 2011, s. 188.

Wyświetlony 1858 razy
Marek Arpad Kowalski

Najnowsze od Marek Arpad Kowalski

Artykuły powiązane

Zaloguj się, by skomentować

Nasza strona używa plików cookies. Jeśli przeglądasz nasze strony równocześnie wyrażasz zgodę na korzystanie z nich.Więcej o naszej polityce prywatności Polityka prywatności. Korzystanie z tej strony wymaga akceptacji plików cookie.