środa, 25 kwiecień 2012 23:36

Kim chciałby być Putin? - 150. rocznica narodzin Piotra Stołypina

Napisane przez

Czternastego kwietnia minęło 150 lat od narodzin Piotra Arkadiewicza Stołypina ? w latach 1906-1911 ministra spraw wewnętrznych i premiera Imperium Rosyjskiego. W Polsce ów mąż stanu kojarzony jest jedynie z obiegową nazwą sznura szubienicznego (krawat Stołypina) i potwornymi warunkami wagonów (stołypinowskich, a w rzeczywistości: sowieckich!), używanych na Wschodzie do transportu więźniów. Niezasłużenie.

 

Przyjaciel chłopów i Polaków

Rodzina Stołypinów w rzeczywistości pochodziła z Litwy, a ściślej mówiąc ? z Prus, sam natomiast Piotr urodził się w Dreźnie, w roku 1862. Już z początkiem lat dziewięćdziesiątych XIX wieku, ku wielkiej jego uldze mianowano go marszałkiem szlachty powiatu kowieńskiego na drogiej mu Litwie, pradawnej kolebce rodu. Ponieważ prawie wszyscy obywatele ziemscy na tych obszarach byli Polakami, marszałków mianował rząd (w odróżnieniu od wewnętrznych guberni cesarstwa, gdzie byli oni wybierani przez ogół szlachty). Mimo tej dyskryminującej, acz pragmatycznej praktyki, Stołypin rychło zdołał zjednać sobie okolicznych polskich posiadaczy, z hrabią Aleksandrem Tyszkiewiczem (późniejszym posłem do Dumy i wiernym realizatorem reform premiera), książętami Ogińskimi czy Radziwiłłami na czele. Już wówczas w Stołypinie rodziło się powołanie, aby zająć się losem chłopstwa. Za jego radą tradycyjny rosyjski ?mir? (wspólnota gminna, rozwiązanie pośrednie pomiędzy pańszczyzną a pełnym uwłaszczeniem) ogłaszał rozwiązanie poszczególnych gmin, rozdzielając podległe sobie ziemie, na których ostatecznie powstawały samodzielne gospodarstwa chłopskie (zadanie było o tyle trudne, że pierwotni właściciele ziemscy byli na ogół Polakami, chłopi zaś, na rzecz których dokonywano tej ?prywatyzacji? ? Litwinami).

Nie był to koniec polskich doświadczeń Stołypina ? w 1901 r. jego działalność zauważono w Petersburgu i postanowiono nagrodzić awansem na stanowisko gubernatora sąsiedniej guberni grodzieńskiej. Później, gdy Stołypin został ministrem spraw wewnętrznych, szefem jego kancelarii aż do 1911 roku był Polak ? Józef Knoll.

Pogromca rewolucji

Rewolucja 1905 roku zastała Stołypina w guberni saratowskiej ? był wówczas najmłodszym gubernatorem w kraju. Rozruchy nie oszczędziły także tych terenów, a kulminacyjnym epizodem był bunt, do którego doszło po drugiej stronie Wołgi ­­? w guberni samarskiej, a więc poza jurysdykcją Stołypina. Mimo to, wobec strachu i niezdecydowania sąsiedniego zarządcy, przeprawiwszy się bez wahania przez rzekę z oddziałem Kozaków, krwawo rozprawił się z wichrzycielami. Stłumienie rebelii niczego jednak nie rozwiązywało, z czego Stołypin doskonale zdawał sobie sprawę.

Potrzeba posiadania ziemi na własność i bunty chłopskie, które wynikają z jej niespełnienia, wskazują, jakich środków należy użyć, aby wydobyć ludność wiejską z nienormalnej sytuacji, w jakiej się znajduje. Jedynym wyjściem z systemu gminnego jest własność indywidualna. To ona zagwarantuje porządek, drobny bowiem właściciel ziemski stanowi czynnik, na którym opiera się trwały porządek państwa ? pisał Stołypin w liście do cesarza Mikołaja II. Odpowiedź monarchy była prosta ? uprzejma i nieznosząca sprzeciwu. W roku 1906 Piotr Arkadiewicz Stołypin został ministrem spraw wewnętrznych, a pół roku później ? trzecim w historii premierem Imperium Rosyjskiego.

(?)

Wyświetlony 2698 razy
Zaloguj się, by skomentować

Wychodząca od 2001 roku
„Opcja na Prawo” to najdłużej ukazujące się pismo
opiniotwórcze o charakterze liberalno-konserwatywnym.

OPCJA NA PRAWO © All Rights Reserved.

Nasza strona używa plików cookies. Jeśli przeglądasz nasze strony równocześnie wyrażasz zgodę na korzystanie z nich.Więcej o naszej polityce prywatności Polityka prywatności. Korzystanie z tej strony wymaga akceptacji plików cookie.