Wydrukuj tę stronę
sobota, 20 luty 2016 20:16

Opinie zagraniczne o powstaniu państwa polskiego (lata 1916-1918)

Napisane przez

Prace zmierzające do odbudowy niepodległego państwa polskiego zostały podjęte od razu po usunięciu przez Niemców Rosjan z Warszawy w sierpniu 1915 r. Znaczącym wydarzeniem było jednak ogłoszenie 5 listopada 1916 roku aktu wydanego za zgodą Niemiec i Austro-Węgier, zapowiadającego powstanie niepodległego państwa polskiego, co prawda bez określenia jego granic.

Na mocy tego aktu 14 stycznia 1917 r. w Warszawie rozpoczęła swą działalność Tymczasowa Rada Stanu, działająca za pośrednictwem ustanowionych przez siebie departamentów. Głównym celem jej dążeń było przejęcie zwierzchnictwa politycznego nad wojskiem polskim, którego kadrę miały stanowić Legiony Polskie. Stacjonowały one już wtedy w rejonie Warszawy. W dniach 9 i 11 lipca 1917 r. legioniści mieli złożyć przysięgę, której rota m.in. zakładała braterstwo broni z wojskami niemieckimi i austrowęgierskimi. Przeciwstawił się temu Piłsudski, który w mocarstwach centralnych widział państwa okupujące teraz teren Królestwa Polskiego i stanowiące główną przeszkodę dla odzyskania przez Polskę niepodległości. Legioniści z I i III Brygady nie złożyli przysięgi i zostali przez Niemców internowani, a legioniści z II Brygady, którzy złożyli przysięgę, zostali odesłani na front austriacko-rosyjski.

Członkowie Tymczasowej Rady Stanu nie osiągnęli zwierzchnictwa nad wojskiem i 26 sierpnia 1917 r. złożyli mandaty. Władze okupacyjne jednak już 12 września 1917 r. powołały trzyosobową Radę Regencyjną, która miała działać w zastępstwie króla polskiego lub regenta. Rada 7 XII 1917 r. powołała Jana Kucharzewskiego na stanowisko prezesa gabinetu ministrów. W gabinecie tym został ustanowiony Departament Stanu i on od działającego już od 1914 r. w Krakowie Naczelnego Komitetu Narodowego przejął jego biura informacyjne. Biura te były w stolicach państw czwórprzymierza, tj. państw osi, w Berlinie, Wiedniu, Budapeszcie, Sofii i Konstantynopolu oraz w stalicach państw neutralnych: w Szwajcarii, Holandii, Szwecji i Danii. Biura te stanowiły zalążek polskich placówek dyplomatycznych. Ich kierownicy nadsyłali miesięczne raporty, dostarczające ważny materiał informacyjny o stanowisku innych państw wobec faktu odradzania się państwowości polskiej.

Tymczasem Austria i Niemcy 9 lutego 1918 r. w Brześciu Litewskim podpisały traktat pokojowy z Centralną Radą Ukraińską, na mocy którego ziemia chełmska i Podlasie z Białą Podlaską i Konstantynowem, terytoria należące do Królestwa Polskiego, zostały przyznane Ukrainie. Akt ten wywołał w społeczeństwie polskim ogromne oburzenie i był nazywany czwartym rozbiorem Polski.

(...)

Wyświetlony 1967 razy
Stanisław Jan Rostworowski

Najnowsze od Stanisław Jan Rostworowski

Artykuły powiązane

Zaloguj się, by skomentować

Nasza strona używa plików cookies. Jeśli przeglądasz nasze strony równocześnie wyrażasz zgodę na korzystanie z nich.Więcej o naszej polityce prywatności Polityka prywatności. Korzystanie z tej strony wymaga akceptacji plików cookie.